Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Kanada. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Kanada. Pokaż wszystkie posty

sobota, 6 października 2012

"Życie Pi", Yann Martel

Liritio cierpi na przypadłość wredną, syndrom odkładania dobrego. Na później, na nigdy...
W niewiedzy, to przede wszystkim, odkładając nie wiem, że odkładam dobre, dla mnie najlepsze. I tak sobie odkładam na niewiadomą przyszłość, a potem się smucę, że tyle czasu to "najlepsze" omijałam, poznając zamiast tego jakieś inne i chyba gorsze.
I nie tylko o książki się to "odkładanie" obija, ale spóźnione życiowe różne decyzje to nie temat na tutaj.

"Życie Pi" Yanna Martela wydane było w 2001 roku, po polsku (chyba) dwa lata później. I tę nagrodę Bookera pamiętam, i Martela na półkach bibliotecznych pamiętam, i wieloletnie mijanie się również. I odkładanie... Sześć lat zajęło mi przeczytanie "Życia Pi", w końcu się udało, już jakiś czas temu. Potem jeszcze raz i jeszcze raz. Liritio czyta książki wielokrotnie, nie wszystkie oczywiście, tylko te liritiowe.

Strona 11sta, "od autora", pewien starszy pan mówi: "Znam pewną historię, która sprawi, że uwierzy pan w Boga". Uff, zdanie pułapka, nie wyobrażam sobie historii, która sprawia, że uwierzy się w Boga. "Życie Pi" również tą historią nie jest, "Życie Pi" jest fikcją... Chociaż może coś podobnego kiedyś było prawdą, może by mogło?

Włos mi się na głowie zjeżył, kiedy zobaczyłam zwiastun ekranizacji. Nie! "Życia Pi" się nie zekranizuje, myśli się nie ekranizuje, jedynie wydarzenia. A w "Życiu Pi" wydarzenia są cenne, ale to co w głowie cenniejsze. Ang Lee może nakręcił dobry film, ale to nie będzie "Życie Pi".
I dylemat nierozwiązywalny, czy spopularyzować to, co najlepsze... To lepiej czy gorzej?
Skłonię się do wersji, że jednak lepiej. Film to dla książki reklama rewelacyjna, film za duże pieniądze, w tym przeklętym 3D to reklama największa, a literki nie znikają od masowego czytania. Magia też nie zniknie, najwyżej odrobinę się ta magia publicznie wyświechta.
Ale taka prywatna, moja, zostanie bezpieczna, więc jednak film to reklama dobra. Tylko w przypadku "Życia Pi", zupełnie nieprawdziwa, tego się nie zekranizuje...

Teraz wypada zacząć od stwierdzenia, że książka, której pierwsze strony dotyczą dość szczegółowej specyfiki leniwców, nie może być książką złą. Druga połowa strony 19stej: "Leniwiec to zwierzę szalenie intrygujące. Jego jedynym autentycznym nawykiem jest bierność."
Na pewno bierność nie jest nawykiem bohatera historii, Pi Patela. Wychowywany w towarzystwie zwierząt (ojciec był dyrektorem ZOO), nazwany na część najwspanialszego (według przyjaciela rodziców) paryskiego basenu, Piscine Molitor Patel.

W pewnym momencie "Życia Pi", Pi Patel znajduje się na Oceanie Spokojnym w szalupie ratunkowej, w nie lada zróżnicowanym towarzystwie zebry, hieny, samicy orangutana, tygrysa bengalskiego i jednego szczura. Chociaż większą część tej raczej niefortunnej podróży przebywa już tylko z tygrysem, tłoczne początki Pi w szalupie też zasługują na wzmiankę.
"To, jak mogłem przez dwie i pół doby nie zauważyć ważącego czterysta pięćdziesiąt funtów tygrysa bengalskiego w długiej na dwadzieścia sześć stóp szalupie, pozostawało zagadką, której rozwiązanie odkładałem również na później, kiedy będę miał więcej sił. Ów swoisty cud z pewnością czynił z Richarda Parkera [tygrysa] relatywnie największego gapowicza w historii podróży morskich."
Yann Martel, "Życie Pi", Wyd. Znak, Kraków 2004r.,str.154.
"Życie Pi" zawiera w sobie tak wiele, tak pięknie, że można się zachłysnąć. Z jednej strony zwyczaje zwierząt, z drugiej religia, a właściwie religie trzy. Pantera, która uciekła z ZOO i te leniwce z początku. A na koniec surykatki w gromadzie. Ogrom Oceanu i tygrys, i łowienie żółwi, i tratwa z wioseł, i raz nawet wieloryby. I wszystko, co siedzi w głowie Pi, samotnego chłopca w szalupie. Z tygrysem. Jakbyście kiedyś znaleźli się w podobnej sytuacji, "Życie Pi" bardzo porządnie wypunktowuje strategię tresowania tygrysa z tratwy.
Ha, po lekturze poczułam się prawie kompetentna do wykonania takie tratwowej tresury. Prawie - resztki rozsądku w Liritio siedzą.
"Tu muszę powiedzieć kilka słów o strachu. Strach to jedyny prawdziwy przeciwnik życia. To jednocześnie adwersarz mądry i podstępny. Obce jest mu poczucie przyzwoitości, za nic ma prawa i konwencje, nie zna litości. Uderza w najsłabszy punkt, który znajduje łatwo i nieomylnie. Zaczyna się w mózgu, zawsze."
Yann Martel, "Życie Pi", Wyd. Znak, Kraków 2004r.,str.181.
Ja się cieszę "Życiem Pi", po dziecinnemu, bez pytań o wiarygodność wciągam się w tę książkę za każdym razem. Jest słodką, śliczną historią niecodziennych zdarzeń na środku oceanu i niecodziennej osobowości ukształtowanej przez próby rozumienia natury zwierząt i próby rozumienia natury różnych wyznań. Przy tym jest historią upartej chęci przetrwania, krwawą, tragiczną, czyli smutną, a jednak słodką. Niby niemożliwe, ale jest.
A największą (i jedyną) jej wadą jest to, że Pi Patel nigdy nie istniał. Ale może właśnie na tym polega uwierzenie w taką historię - chce się potem wierzyć, że Pi istnieć by mógł.

Każdemu bym "Życie Pi" poleciła, każdemu wepchnęła w ramiona, żeby przeczytał i o zwierzętach, i o potężnym żywiole, i o tak całkiem prawdziwie dzielnym, małym Pi na środku wielkiej wody.
Mam wrażenie, że spokojne, otwarte przyswojenie takiego tworu jak "Życie Pi", to po prostu musi zmieniać nas na lepsze. Nie ma innej możliwości.

sobota, 31 lipca 2010

"Hotel", Arthur Hailey.

Dawno, dawno temu przeczytałam pierwszą książkę Haileya. Trochę brzmi to jak wstęp do małej epopei na temat, jakbym jego całą bibliografię znała na pamięć, co jest prawdą tylko w części.
W rzeczywistości przeczytałam dwie, "Hotel" (w tym tygodniu) i "Port lotniczy" (kilka razy, począwszy od wakacji jakieś osiem lat temu). Ponieważ jednak obie te książki bardzo zapadają w pamięć, czuję się, jakbym faktycznie mogła je prawie że recytować. A na pewno szczegółowo streszczać.

Charakterystyczna dla Haileya jest mnogość równorzędnych bohaterów i wątków, które mieszają się ze sobą, powiązane miejscem pracy/środowiskiem. Mnie takie tematy ciekawią, już samo poznawanie zawodowej codzienności zawsze wyda mi się interesujące. Nieważne, czy będzie dotyczyło amerykańskich komików czy spawaczy w Wietnamie, jest coś, co mnie bardzo wciąga w czytaniu/oglądaniu szczegółów różnych czynności i zawodów. Ucieszyć się potrafię z głupiego zbliżenia na odcedzanie makaronu albo patroszenia ryby, a proza Haileya jest jakby lupą przyłożoną do różnych światów.

Hotel St. George w Nowym Orleanie podupada, gnijąc od środka. Drobne uchybienia w obowiązkach, powolny spadek jakości, problemy finansowe, czyli coraz szybsza droga ku ruinie - a do tego kocioł gości.
Książęca para, która skrywa bardzo zły sekret, młoda dziewczyna prawie zgwałcona w jednym z pokoi, tajemniczy starszy pan, który o mało co nie umarł w pokoju 1439, konferencja dentystów, właściciel sieci hotelarskiej, który przyjechał odkupić St. George od właściciela będącego na skraju bankructwa, konferencja dentystów, która okazuje się eksplozją zatargów na podłożu rasowym, hotelowy złodziej, psujące się windy... I tak mogłabym wymieniać jeszcze jakiś czas, chociaż akcja obejmuje tylko pięć dni z życia St. George. W tym wszystkim miota się McDermott (typowy główny bohater Haileya, o ile mogłam się zorientować po dwóch książkach), manager hotelu, który stara się utrzymać wszystko w ryzach. Co oczywiście nie jest łatwym zadaniem, namnożyć konfliktów Hailey potrafił jak nikt.
Od najdrobniejszych obowiązków hotelowej telefonistki, do prawie że kuglarskiej pracy głównego managera, Hailey niczego nie pomija, przekazując mnóstwo informacji o funkcjonowaniu hotelu, również o samym mieście - Nowy Orlean lat sześćdziesiątych (czy "Hotel" znajdował się może na liście lektur do Południowego Wyzwania?) został całkiem solidnie opisany w tej książce.

Co miałam na myśli określając McDermotta "typowym bohaterem"? Cóż, tutaj właśnie leży mały zgrzyt książek Haileya - główny bohater jest odrobinę nudny w swej skromnej, ale rycerskiej osobie.
W "Porcie lotniczym" Mel Bakersfeld - dyrektor lotniska - jest kropa w kropę kopią McDermotta, tą samą wersją w innym zawodzie. Uczciwy, skoncentrowany na pracy, oczywiście przystojny i inteligentny, męski, ale delikatny... Takie tam bzdury w sumie, jakby bohater Harleuqina przeniósł się do powieści pisanych przez Haileya. Bo oczywiście jest również kobieta.
Jednak dzięki sporemu rozmnożeniu bohaterów i wątków, dość papierowa postać teoretycznie głównego bohatera nie razi. Niektórych polubiłam, niektórych nie, ale większość mnie zaciekawiła. "Port lotniczy" uznałabym chyba jednak za odrobinę ciekawszy, nie wiem czy ze względu na samą pracę lotniska, czy postaci wydały mi się bardziej różnorodne.

Nie da się ukryć, że "Hotel" i "Port lotniczy" są napisane według podobnego schematu, ogromna machina jakiejś instytucji, wspaniały manager i jego panienka w centrum zawirowań z tłumem różnorakich bohaterów, ktoś stary, ktoś młody, druga para, ktoś biedny i ktoś bogaty... Jakby specjalnie pilnował różnorodnej poprawności. I punkt kulminacyjny, który uwalnia emocje.
Mimo tej utartej ścieżki, książki Haileya były swego czasu bestsellerami, czemu się absolutnie nie dziwię, gdyż wciągają okrutnie. Wręcz połykają czytelnika swoim szczegółowym i poplątanym światem, z którego połknięty wynurza się bardzo zadowolony na ostatniej stronie.

Chętnie sięgnę po kolejne książki Haileya, zaczynając od "The Evening News", chociażby dla sprawdzenia czy w tej również powtórzy się podobna historia, która o dziwo wcale nie znudziła mi się po przeczytaniu jego dwóch poprzednich książek.

wtorek, 27 kwietnia 2010

"Cairo Time", reż. Ruba Nadda.

Obejrzałam ten film z przyjemnością, chociaż jego delikatność i spokojna akcja sprawiały, że czasem skakałam trochę do przodu. Ale naprawdę "Cairo Time" warto zobaczyć, chociażby dla przepięknego tła, obrazków z Kairu.

Byłam kiedyś w Kairze, dawno temu. Niewiele pamiętam, miałam wtedy cztery lata i spędziłam tam kilka miesięcy u mojego ojca. Ale chętnie wróciłabym do tego miasta, chociażby po to, żeby sprawdzić czy mgliste skojarzenie z kurzem, hałasem i tłumem ludzi, których się bałam, zgodziłoby się z rzeczywistością. Możliwe, że tak, patrząc na "Cairo Time". Także nie da się zaprzeczyć, że zdjęcia są naprawdę świetne, połączenie części turystycznej, tej wypieszczonej i "magicznej", z tą codzienną, prawdziwszą.

Co do akcji filmu, to już jak kto lubi. Mnie nie przeszkadzają takie leniwe historie, niby siedzą, gadają i nic się nie dzieje, a w tle rodzi się zalążek uczucia. Na pewno nie ma w tym głupoty, tanich chwytów i zbędnych słów. Napięcie budowane jest na krótkich spojrzeniach, gestach, ale jest tam, między dwójką głównych bohaterów, nie do przeoczenia. I to jest ładne, szczególnie że jakby rozejrzeć się wkoło, tak właśnie spadają na nas uczucia, prawda? Niby piorun z nieba, a tak naprawdę pojawiają się w subtelnościach, kiedy żaden dotyk już nie jest taki sam, kiedy każde słowo zaczyna się liczyć.

A "Cairo Time" to love story w szczegółach. Juliette przyjeżdża do swojego męża do Kairu, a ponieważ jego zatrzymują obowiązki, szuka towarzystwa jedynej osoby, którą początkowo zna w Kairze - Tareqa. I pięknie, jak zawsze kiedy trafią na siebie dwie interesujące osoby. Jedyna przykrość, że ta para nie odchodzi w kierunku zachodzącego słońca na sam koniec, ale co zrobić, jak chce się filmu zbliżonego chociaż do rzeczywistości, to wszelkie sceny tego typu lądują w koszu.

Patricia Clarkson (Juliette), aktorka, którą pamiętam z "Good Night and Good Luck", zrobiła miłe wrażenie, ale nic poza tym. A tu proszę, najwyraźniej obok miłego wrażenia ma też talent i na pewno chciałabym przyjrzeć się jej filmom bliżej. Ze zdziwieniem zobaczyłam w jej filmografii "Dogville" - czyżby Patricia Clarkson była niedocenianą przeze mnie mistrzynią drugiego planu?

Alexander Siddig (Tareq), najwyraźniej najbardziej zakamuflowany przystojniak świata. Widziałam większość jego filmów i nigdy na tego pana nie zwróciłam większej uwagi, ach, błędy młodości. Dobrze, a tak poważniej, trafił do mnie nawet bardziej niż Patricia Clarkson, i to nie tylko dlatego, że ma przepiękny uśmiech i taaakie oczy. Juliette była jakby zbyt przemyślana, każdy jej gest i spojrzenie dokładnie zaplanowane, możliwe, że tak miało być. Ale Tareq był tak prawdziwy, jakbym go w tym filmie poznawała bliżej. Może po prostu Juliette wydała mi się odrobinę szablonowa?

Krótki film, krótkie uczucie, znaczy się adekwatny. Ale ja chciałabym, żeby trwał dłużej, chociaż niektóre sceny przewijałam. Chciałabym zostać w tak przedstawionym Kairze, z wdzięcznym Tareqiem i spokojnie piękną Juliette. To jeden z tych filmów, w które się "wnika" ze względu na ich podobieństwo do życia wkoło nas. Jakby wcale nie dzielił mnie od nich szklany ekran.

poniedziałek, 19 października 2009

"Wspomnienia przychdzą z deszczem", czyli duchy z dzieciństwa nad stawem.

Kanadyjska książka, którą niezwykle szybko się czyta, była wystarczająco ciekawa, żeby zmusić mnie do ciągania jej ze sobą do wszystkich środków komunikacji miejskiej.
Kate Morrison - zdolna pani biolog - pracuje na uniwersytecie, ma kochającego mężczyznę przy swoim boku i mnóstwo wspomnień o rodzinie zostawionej w Crow Lake, malutkiej miejscowości w Krainie Jezior. Jej obecna, nie do końca idealna relacja z chłopakiem, Danielem, jest przeplatana ze wspomnieniami z dzieciństwa w Crow Lake. Wspomnieniami, które stopniowo odsłaniają powody Kate, do tej dziwnej ucieczki przed rodziną i obawie przed przyjęciem urodzinowym syna jej ukochanego brata, Matta. Ach te duchy przeszłości, przed którymi nijak nie można uciec - o tym Kate wie najlepiej. A snując swoją historię o dorastaniu bez rodziców w Crow Lake wciągnęła mnie w malutki świat osady pośrodku kanadyjskiego pustkowia, w którym losy mieszkańców przelatają się ze sobą, prowadząc do tragedii, miłości i tajemnic.
"Wspomnienia przychodzą z deszczem" przeczytałam w mgnieniu oka, trochę dlatego, że jest to świetnie napisana książka, a trochę dlatego, że zawsze interesują mnie historie o takich małych, hermetycznych społecznościach, jak również o rodzinnych tajemnicach. Tak też, nawet jeśli Kate staje się na kilkadziesiąt stron niezwykle irytującym, egoistycznym i bezrozumnym bachorem, jej rodzeństwo utrzymało moje zainteresowanie, usuwając samą Kate w cień. Właściwie jest to jej opowieść o braciach, Luku i Mattcie, więc charakter głównej bohaterki można puścić w zapomnienie. Jedynie kiedy już doczytałam do końca poczułam niezrozumiałą irytację i to właśnie jest jedyną ciemną chmurką, która zakłóca mój umiarkowany zachwyt.
Możliwe, że zdenerwowało mnie jakby zbyt szybkie zakończenie. Ponieważ akcja powieści toczy się sprawnie, ale powoli, ostatnia puenta, to wielkie olśnienie głównej bohaterki upchnięte na czterech ostatnich stronach jest jakby... Hmmm, za krótkie. Kate, która całe życie odcina się od swojego starszego brata Matta, chociaż tak naprawdę ogromnie go kocha, na tych ostatnich stronach w ciągu mniej więcej godziny rewiduje wszystkie swoje poglądy na Matta i co? Właśnie nie wiadomo, Lawson postanowiła postawić w tym miejscu ostatnią kropkę.
A sama Kanada, która obok stawów i biologii zajmuje w książce swoje miejsce, rozbudziła moje zainteresowanie i na pewno po kolejne kanadyjskie książki sięgnę, zapewne zaczynając od kolejnych powieści Lawson.