Pokazywanie postów oznaczonych etykietą autobiografia. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą autobiografia. Pokaż wszystkie posty

poniedziałek, 21 lutego 2011

"Opowieść o miłości i mroku", Amos Oz.

Początkowo miałam zamiar napisać długo (oczywiście wnikliwie i z natchnieniem), tak, żeby każdego przekonać, każdego nakłonić. Ale jednak nie ma to sensu, złożoność samego Oza, jak i jego książki zdecydowanie przerasta moje możliwości wnikania. Powiedzieć o ogromie, który spada na nas z "Opowieści o miłości i mroku" to rozprawa na kilka godzin, wspomnienia Oza są... Niesamowite, z braku lepszego słowa.

Liczne światy wyrastają na tych kilkuset stronach, części z nich już nie ma, części dopiero nie będzie.
Izrael to jedno, historia drugie, Amos Oz i jego rodzina to zupełnie inne, trzecie. Zaimponowała mi szczegółowość. Również wytrwałość w zbieraniu informacji o minionych pokoleniach. I opowieści, opowieści... Z ilu opowieści składa się jedna "Opowieść o miłości i mroku", nie zliczę.

A czytałam wspomnienia Oza powoli, oj tak. Nie wiem, czy da się czytać "Opowieść o miłości i mroku" szybko, łapczywie, może się dać. Ale mnie wyszło czytanie powolne, kartka po kartce, opowieść za opowieścią. O babci, która dziadka za ucho ciągnęła i na okrągło czyściła wszystko, co tylko. O wspomnieniach z Równego, które stawało się miejscem tragicznych historii na długo przed rokiem 1941. O Ben Gurionie, który biegał po gabinecie. O arabskim chłopcu, któremu zepsuł stopę. O ojcu z obsesją etymologii i matce z niespełnionymi ambicjami. O wszystkim, co doprowadziło do powstania świata, w którym pierwsze kilkanaście lat życia spędził Oz, o wszystkim, co doprowadziło do powstania Oza.

Amos Oz jest jednym z tych pisarzy, których mądrość jest dla mnie faktem bezdyskusyjnym. Mądrość - słowo mało konkretne. Mądrość spokojna, śmiesznie mogłabym określić, stonowana. Wynikająca z doświadczenia, z przeżytych lat i obejrzanego świata, punkt widzenia naprawdę wart poznania.
Lubię go też. Za dojrzałość. Nienachalny styl. Delikatność. Lubię obiektywizm Oza, który niczego nie potępia na siłę, raczej mimochodem. Lubię to, że nie idzie w zaparte.
I chciałabym, żeby nie był tak bardzo smutny.
Ale może on nie jest, może to tylko jego "Opowieść o miłości i mroku".

czwartek, 10 lutego 2011

"O czym mówię, kiedy mówię o bieganiu", Haruki Murakami.

Nigdy bym nie przypuściła, że autor książek tak poetyckich może mieć tak usystematyzowany charakter. Murakami, który pokazał się trakcie pisania o bieganiu jest jak mocno przykręcona śrubka - a jest to obrazek tak daleki od mężczyzny, którego widziałam podczas lektur jego książek.

Gwoli wyjaśnień, Haruki Murakami ani mnie ziębi ani grzeje. Książki, które przeczytałam uważam za bardzo dobre, ale wynika to z tego, że nie doczytuję do końca książek rozrywkowych, które mnie męczą, które mi się nie podobają. Tak też pochłonęłam "Przygodę z owcą" i "Tańcz, tańcz, tańcz" z wielkim zainteresowaniem. I tak samo rzuciłam w kąt "Kronikę ptaka nakręcacza", krótka piłka.
Kwestię Nobla dla Murakamiego uważam za raczej zabawne życzenie fanów, niż rzeczywistą przepowiednię, ale możliwe, że za mało znam jego twórczość i za mało się znam w ogóle.

"O czym mówię, kiedy mówię o bieganiu" ukazuje człowieka niezwykle skupionego na osiąganiu celów i w tym skupieniu obłędnie systematycznego. Na początku miał bar i nie wierzę, żeby prowadził ów bar z mniejszym zdyscyplinowaniem, niż to towarzyszące jego bieganiu i pisaniu.
I tu pojawia się śmieszna sprawa, czy człowiek tak skoncentrowany może pisać swoje fantazyjne i pełne metafor książki lekko? Nie sądzę. Teraz mam obraz Murakamiego, który z zacięciem doszlifowuje każde zdanie, żeby wyglądało tak, jak powinno. Murakamiego, który żelazną ręką trzyma w ryzach swoją pozornie niewymuszoną w stylu "Przygodę z owcą".

Charakter pisarza zaskoczył mnie, potem zirytował, żeby na koniec stać się obojętną, przyjętą do wiadomości rzeczywistością. A jego dziennik biegania, jak można by określić "O czym mówię, kiedy mówię o bieganiu", jest zapewne tak samo dopracowany jak każda inna czynność w jego uporządkowanym życiu.

Samo bieganie w oczach Murakamiego jest czymś zupełnie innym, niż bieganie widziane moimi oczami. Jego bieganie jest środkiem do celu. Zachowania formy, uspokajania myśli, a przede wszystkim kolejnym etapem w grze z samym sobą - stawia sobie kolejne poprzeczki, kolejne maratony, kolejne limity i pokonuje je z tą niezłomną skutecznością, która co prawda budzi pewien podziw (szczególnie dla jego konsekwencji w działaniu), ale nie uśmiech.

Najciekawsze w tej książce były chyba fragmenty dotyczące jego baru, życia poza pracą i bieganiem. Czyli tak naprawdę wszystkie uwagi marginalne. Ale to moja selekcja, jeżeli natknie się na tę książkę ktoś znacznie bardziej z Murakamim zaprzyjaźniony, zapewne wyniesie z lektury cieplejsze odczucia.
Mnie Murakami zdziwił, odrobinę denerwował charakterem małego, zakamuflowanego megalomana, ale nie mogę powiedzieć, żebym go nie lubiła. W ogóle mało uczuć wzbudza jako osoba, znacznie więcej budzą jego książki.