Pokazywanie postów oznaczonych etykietą ludzie. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą ludzie. Pokaż wszystkie posty

wtorek, 21 maja 2013

Ponownie i ponownie.

ostrzegam przed strumieniem, żeby nie było, dzisiaj konkretów nie będzie

przystojny Łapicki (dla dekoracji), cytatem uzasadniony
Czytam Bieńkowską, ale tak naprawdę Bieńkowska leży na szafce, a czytam Grodzieńską.
Takie życie.
Nowe książki to obietnice wspaniałych treści, które od czasu do czasu się spełniają. Ale jest długa lista książek, z którymi budzę się jakbym miała je na końcu języka. I już nie ma obietnic, tylko stara gwardia, uwielbiam to w książkach znacznie bardziej niż w filmach: powroty. Ponownie i ponownie.
Dlatego jestem daleka od czytania zawsze czegoś nowego, ciągnie mnie na stare śmieci, wiadomo, z wiekiem tego "starego" znajduje się coraz więcej.
I podziwiam ludzi, którzy do książek nie wracają, i zupełnie nie rozumiem.

Grodzieńska, przedwojenna, zabawna, jak Brandys i Słonimski, ona również, ale inna. Estradowa w końcu, a chwilowo na chałturze.
"Prawdopodobnie na podstawie tej książki zrobiono by nawet film, w którym Karol byłby postępowym studentem, a ja nic nie rozumiejącą dziewczyną, która dojrzewa w ogniu bolesnych prób. Karola grałby Łapicki, a mnie kolejna osiemnastoletnia amatorka debiutantka.
Niestety, skoro już raz dałam tytuł "Wspomnienia chałturzystki", automatycznie odcięłam sobie te wszystkie możliwości. Jeśli nawet ktoś to sfilmuje, w co wątpię, to Karola będzie grał Fijewski, a mnie Dymsza przebrany za kobietę."
Stefania Grodzieńska, "Wspomnienia chałturzystki", Wyd. Akapit Press, Łódź, str. 37.
O tej książce Grodzieńskiej wspominam od czasu do czasu, powtarzam się może, ale co tam, Grodzieńską mogę się powtarzać, ona zapewne nie miałaby nic przeciwko.

Książki, do których wracam częściej czy rzadziej rozsiane są pstrokato, ale chyba nie da się inaczej. To trafiają się poprawiające humor chick - flicki, to kryminały (których bohaterów kocham) i "stara" Chmielewska.

Liritio jest psychofanką Pana Gąsienicy.
Są te najdawniejsze, muminkowe i paszczakowe, te z Kłapouchym (który zawsze jakoś się ma), Alicja z Panem Gąsienicą (Liritio jest największą fanką Pana Gąsienicy).
Wracam do rzeczowego Mackiewicza "Cata", fantazyjnego Łysiaka, pełnego złośliwej galanterii Brandysa. Do Wilde'a i Waugha, a zaraz obok do wszelakich Stendhali, Conradów i Dostojewskich.
Do pań dwóch, ale tych jedynych, Emily Bronte i Karen Blixen. Radośnie do sławnej Jane, sympatycznie do moich "Czahar", z oporami do "Quo Vadis" (bo Petroniusz przecież!). Współcześniej wracam, klasyczniej wracam i do faktów też wracam, chociaż reportaże zapadają mi w pamięć solidnie, wracać nawet nie muszę.

A najrzadziej może (ale za to z sentymentem) Liritio powtarza te nie najdawniejsze, ale jeszcze szkolne, na pamięć zaczytane "Poczwarki Wielkiej Parady", "Przyślę panu list i klucz", "Tajemniczy opiekun" i prawie całą Anię. Dlaczego tylko "prawie całą"? O właśnie, co z tą Anią...

Niejako na Ani Liritio się wychowała, zaraz obok "Tajemniczego opiekuna". Jeszcze Liritio wyrastała na Conan Doyle'u, Musierowicz (chociaż tutaj też sinusoidalnie mi szło, ale to innym razem rozgrzebię temat) i Makuszyńskim. I na Szklarskim, ale Szklarski moralizuje, a tego tutaj nie lubimy.

Tyle że z Anią bywało w kratkę, szczególnie, że kiedy mówimy o L.M. Montgomery (jakbym miała wybierać), to jednak "Dzban ciotki Becky" wygrywa konkurencję. Swoją drogą, tytuł oryginalny ("A Tangled Web") mnie nie razi, ale drugi tytuł polski, "W pajęczynie życia", to już lekka zgroza, jakby serial z kanału Lifetime, a nie złośliwa książka o rodzinnych przekomarzaniach i fochach..
Wracając, pierwsza Ania... Nie przepadam, o dzieciach to jednak nie lubiłam nigdy (poza tymi z Bullerbyn, ale to znacznie wcześniej).
Niby wszystko gra  w "Ani z Zielonego Wzgórza", nudno na pewno nie jest, tylko widzicie, romantyczna Ania z wyobraźnią drażniła małą nieromantyczną Liritio bez wyobraźni... Źle, to inaczej, bo Lirito to wyobraźnia, i romantyzm też (jak się kocha "Wichrowe Wzgórza", już nie da rady wyprzeć się romantyzmu, może trochę szkaradnego, ale zawsze).
Może kwestia rozbija się na przesadnej emocjonalności, którą odznacza się mała (i większa) Ania, a Liritio chyba nie. Ale autoanaliz miałam (z Nowym Rokiem rzecz jasna) unikać, wiec utnę.

Tak naprawdę pierwszą książką o Ani, którą nawet polubiłam, jest ta już na uniwersytecie. Porcelanowe psy mnie przekonały. "Wymarzony dom Ani" i "Ania z Avonlea" to chyba dwie ulubione (niekoniecznie czytywałam to w kolejności).
Potem, hm, na przykład "Ania ze Złotego Brzegu", kiedyś uwielbiałam czytać o tych małych świruskach, ale dzisiaj już mnie drażni. Moralizatorstwa tu nie lubimy, a obijało mi się o uszy, że autorka też tego "Złotego Brzegu" nie kochała. Tylko mała Rilla na moście, która wyrzuca ciasto do wody, bo przecież z ciastem wstyd przez miasto maszerować - nigdy nie przestanie mnie bawić.
A jeśli Rilla, to przecież kolejna bardzo dobra książka Montgomery, poniekąd mam wrażenie, że nieco lepsza niż każda "aniowa". Tylko jak przy tej złotobrzegowej Rilli nie płakać?
Co w moich Aniach najpiękniejsze, czyli stare wydanie Naszej Księgarni z lat 50tych, które dostałam (raczej wydusiłam prośbą i groźbą) od babci. Tutaj wychodzą kolekcjonerskie zapędy, może płócienne okładki mnie podniecają. Żałuję, że mam ich tylko pięć, kilku mi brak i jakoś nigdy nie zabrałam się do kompletowania brakujących.

Lirito się rozwlekła dzisiaj, jakoś tak siadłam i poszło. Chciałam inaczej, wyszło jak zwykle.
A gdyby komuś w życiu jeszcze muzyki brakowało, to proszę:

Jakie życie, taki rap (rapu Liritio nie słucha, a czasem może bym chciała), jaki tytuł postu, taka piosenka.
The Bird and The Bee, Again and Again


You're so stupid and perfect, and stupid and perfect, I hate you, I want you, I hate you, I hate you, again...
Wiosna w końcu.

czwartek, 7 marca 2013

Wróżka Zębuszka mnie olała, ale to już sami wiecie, i nie żebym się zdziwiła...

Liritio wszędzie się spóźnia, do pracy również. Cud, że jeszcze ma pracę... Z Oscarami w tym roku też się spóźniłam, ale tradycja musi zostać zachowana - szczególnie będąc jedyną tradycją niniejszego bloga...

Wiem, że czas minął, Oscary przebrzmiały, słynna już piosenka Setha MacFarlane'a również (mnie wydawała się całkiem zabawna). Stąd też jedynie garść uwag najostatniejszch od Liritio i będę mogła, jak co rok, wstawić piosenkę Bacharacha.


Tutaj prosiłam Wróżkę Zębuszkę o cud, który nie nastąpił. Joaquin Phoenix sam wiedział, że nie wygra, wszyscy wiedzieli, ale i tak na Wrózki Zębuszki i inne gwiazdki spadające strzelam focha z przytupem.
Daniel Day - Lewis nie przeszkadza mi w żaden sposób, jest genialny, ma klasę, wygłasza dobre podziękowania i jeśli ktokolwiek ma być pierwszym w historii zdobywcą trzech Oscarów za pierwszoplanową rolę męską, niech będzie to właśnie on, dlaczego nie. Ale mógł sobie dobić do tej trójcy w kolejnym roku. Phoenix miał straszną brodę i nie powiedziałby mowy nawet w połowie tak czarującej, nic mnie to nie obchodzi.
A że tegoroczne Oscary wydały mi się obłędnie nudne - chociaż dzielnie obejrzałam szarpaną reklamami całość (w tym roku przerywali jakoś częściej a krócej, potwornie irytujące) - nawet wywracająca się na schodach Lawrence nie wzbudziła mojej radości. Ale kiedy ona dostawała Oscara, ja walczyłam już z wszechogarniającym mnie tumiwisizmem, więc dodam, że Lawrence jest rzeczywiście urocza, jednak zupełnie mi obojętna. Riva powinna była wygrać i nie ma nie.
Dalej będzie w punktach.

Skrzywiłam się na:

A. Film (niby)wychwalający Bonda - ani to ciekawe, ani ładne, ani sensowne, nie mam pojęcia któż to podsumowanie na pięćdziesięciolecie tworzył, poległ.
B. Wyganianie technicznych muzyką ze "Szczęk", kiedy chcieli podziękować sąsiadce, kozie z naprzeciwka i czwartej chmurce z lewej.
Okropne. Chciałabym zobaczyć, jak Spielberga wykurzają muzyką z jego własnego filmu. Wiem, że długość i tralalala, ale kilka minut więcej nikogo by nie zabiło, Anne Hathaway dziękowała całemu światu i wszyscy przeżyli. A potem mówią, że to MacFarlane był nie na miejscu, pfff...
C. Fatalne nagłośnienie Adele.
D. Przegraną moich jedynych faworytów, Phoenixa i Desplata.
Wróżko Zębuszko, niech ja cię dopadnę...
E. "Papermana", nazwijcie mnie nieczułą, to było nudne i wtórne.
F. Drugiego Oscara dla Christopha Waltza .
Serio? Gary Oldman nie ma żadnego, ale co tam...
G. Wygraną "Nędzników" za charakteryzację.
H. Jennifer Hudson.

Uśmiechnęło mnie:

A. Haneke na scenie. Taki inny. Surowy, europejski, nieprzejęty, coś pięknego.
B. Przegrana Spielberga (i wygrana Anga Lee), przegrana Chastain, przegrana "Lincolna".
Tak, cieszę się najwyraźniej cudzym nieszczęściem, ale Chastain mnie drażni, Spielberg chyba też, a ze wszystkich filmów wychwalających USA, "Argo" było najlepsze.
C. "Before My Time" z "Chasing Ice".
Nie przesłuchałam piosenek nominowanych, "Skyfall" mnie zadowala, ale "Before My Time" okazało się zaskakująco piękne. Niekoniecznie oscarowe, ale piękne.
D. George Clooney, najwdzięczniejszy ze Złotych Chłopców współczesnego Hollywood.
E. Catherine Zeta - Jones. Ale ona zawsze mnie cieszy.
F. "Searching for Sugar Man".
Wybrałam się do kina w tamtym tygodniu i padłam z zachwytu. Wstanę, zbiorę myśli, napiszę.
G. Wygrana "Argo" = wygrana Afflecka. I "Argo"!
Sam Affleck mówiąc do tłumu wychodzi na znacznie mądrzejszego twórcę, niż by się wydawało z jego aktorskich popisów. Ale każdym swoim filmem wychodzi na znacznie mądrzejszego. Jemu gratulujemy, ileś lat temu nikt się takiego zwrotu akcji nie spodziewał.

A przy okazji Bacharacha, w zeszłym roku zmarł Hal David, który razem z Bacharachem napisał wiele tekstów do wielu piosenek, które na pewno znacie. "Raindrops Keep Fallin' on My Head" było jedynie oscarowym zwieńczeniem długiej listy hitów.
Z okazji Oscarów zawsze jest Bacharach, dzisiaj we współpracy z Davidem. I pierwsza piosenka, jaką panowie kiedykolwiek napisali.

The Story of My Life, Marty Robbins.

wtorek, 29 stycznia 2013

Zaczyna się od kompozytora, a dalej swobodnie, czyli przepływ myśli z Oscarami na marginesie.

"Zmierzch: Księżyc w nowiu" (która to jest część? druga? trzecia?) wbrew obiegowej opinii, miał co najmniej jeden naprawdę dobry element składowy. I nie był to Michael Sheen - chociaż on jest tym drugim jasnym punktem najbardziej kontrowersyjnej trylogii o wampirach... Której grupą docelową są dziewczynki lat 13 - 16, poważna krytyka nie wchodzi tu w grę. Chociaż chwila, Michael Sheen był w tej części? Sprawdzam, sprawdzam... Był. Tak, Lirito widziała trzy części "Zmierzchu", ale poza tą pierwszą, o której wiem na pewno, że była chronologicznie pierwsza, dalej nie mam pojęcia, która jest która.

Czyli "Zmierzch: Księżyc w nowiu" nie był najgorszym filmem wszechczasów. Dlaczego? Aaa, mianowicie temat główny tego zacnego dzieła - "The Meadow" - napisał Alexandre Desplat. Kompozytor muzyki filmowej, którego niekoniecznie trzeba uwielbiać (chociaż to idiotyczne, Desplata można wyłącznie uwielbiać), ale na pewno ma swój pewien rozpoznawalny styl i kilka rzeczywiście świetnych osiągnięć, co potwierdzi nie tylko ilość nominacji, ale nasze własne uszka.

Nazwisko Desplata sprawdziłam po raz pierwszy przy okazji "Syriany", czyli osiem lat temu. Ale dopiero muzyka do "Ostrożnie, pożądanie" Anga Lee, która pozostała raczej niezauważona (przynajmniej w aspekcie nominacji do nagród wszelakich), wzbudziła miłość w oziębłym sercu Liritio. A film "Ostrożnie, pożądanie" faktycznie zobaczyłam dopiero w zeszłym roku. W grudniu. Zupełnie niedawno. I zabawnie ogląda się film, o którego treści nie ma się wielkiego pojęcia, ale muzykę w tle zna się na pamięć.
I tak, powtarzam się (i mam zamiar się tak powtarzać po wsze czasy), a ponad trzy lata temu już raz napisałam o tym panu, jeszcze na starym blogu.
Kojarzycie "Królową", kojarzycie "Jak zostać królem", "Harry'ego Pottera i Insygnia Śmierci", "Autora widmo", "Malowany welon", "Ciekawy przypadek Benjamina Buttona" i "Dziewczynę z perłą", od której chyba rozpoczęła się międzynarodowa rozpoznawalność Desplata.

A w tym roku ponownie nominacja... Nie mogę już patrzeć na nazwisko Johna Williamsa, chociaż nie znaczy to, że Williamsa nie doceniam. Ale dajcie spokój, on ma już cztery pięć Oscarów, a w zeszłym roku był nominowany do dwóch. Dwóch! A Desplat do żadnego.
A wiecie do jakich filmów Desplat robił muzykę w 2011 roku? Do "Drzewa życia" Malicka, do ostatniego Pottera Yatesa, do "Rzezi" Polańskiego, do "Id Marcowych" Clooneya, "Strasznie głośno, niesamowicie blisko" Stephena Daldry (reżyser "Godzin" i "Lektora") i do małego filmu Daniela Auteuila, "Córka studniarza"... Ale do francuskich filmów Desplat trzaska soundtracki od zarania dziejów. Jego dziejów, oczywista.

Oto człowiek nominowany do Oscara 48 razy...
Hans Zimmer ma jedną statuetkę z dziewięciu nominacji. Howard Shore zdobył dwie z trzech nominacji - ale on wygrał "Władcą Pierścieni", a wiemy wszyscy, że Akademia wpadła w istny amok pierścieniowy.
John Powell... A tam, takie nazwiska. Wiecie ile Oscarów trzyma w łazience Ennio Morricone, który jest klasą samą w sobie, a nawet pewną marką? Żadnego. Zero. Morricone był nominowany do Oscara pięć razy, John Williams trzydzieści czterdzieści osiem. Nagle fakt, że ma ich aż pięć zmienia się w "tylko pięć" i dwie statuetki Shore'a za kolejne części jednego filmu stają się śmiechu warte. Mogę stwierdzać, że Akademia nie wie co robi, czego dowodem jest przykład Morricone, a jednocześnie mogę przyznawać rację, że John Williams tworzył muzykę do legendarnych filmów, i to muzykę, która sama w sobie stawała się legendarna. Ale dość, wystarczy, proponuję ograniczyć nominację dla Williamsa do cyklu trzyletniego, niech zostawi trochę miejsca innym...

Liritio chce Oscara dla Alexandre Desplata! Hasło coroczne, a Akademia nie ułatwia mojego chcenia - Desplat jest nominowany prawie rok w rok (a kiedy nie jest, prawdopodobnie powinien być) i ja prawie rok w rok nerwy strzępię w złudnej nadziei. Rok 2012 to muzyka do "Rust and Bone" Audiarda - ale wśród Francuzów, jak napisałam, Desplat uznania nie musi szukać i ostatnie dwie dekady pisał muzykę do wszystkich filmów Audiarda, jedynie poza "Salonem piękności Venus" - "Moonrise Kingdom" Andersona, "Zero Dark Thirty" Bigelow i wreszcie nominowany za "Argo" Afflecka.

Po cóż to wymienianie? Dla zaznaczenia różnorodności. Desplat tworzy spokojne ścieżki dźwiękowe, takie niby plum, plum, ale potrafi tym plumkaniem odmalować każdą galerię wrażeń. I różnorodni reżyserzy (chociaż to może raczej producenci) z nim współpracują przy różnorodnych filmach, sławnych filmach.
Czyli Liritio czeka, zaciska zęby i wyczekuje Oscara. Pewnie jeszcze nie w tym roku...
A czekam wiernie na tę chwilę, nawet wierniej niż na Oscara dla Johnny'ego Deppa.

Chociaż Depp również, bądź co bądź, sprawy nie ułatwia, od lat nie miał olśniewającej roli i ja się tak nie bawię... Czy możemy cofnąć się cofnąć w czasie i jednak dać mu Oscara za Jacka Sparrowa? Chociaż nie, bo wtedy wygrał Sean Penn, któremu również kibicujemy. To może rok później za Rochestera z "Rozpustnika" (chociaż w roku kiedy grał Rochestera, wypadła rola Jamesa Barrie, za którą go łaskawie nominowali... ale wedle mojej skromnej opinii Depp był znacznie lepszym Rochesterem niż Barriem). Wtedy wygrał Jamie Foxx, ale jemu bym nagrodę zabrała. Nie, żeby nie zasłużył, ale lobbując Deppa nie mam miejsca na wielkoduszność, nawet jeśli Foxx był najlepszym Rayem Charlesem jakiego można sobie wyobrazić. Poza oczywiście Rayem oryginalnym.

Johnny jako rozpustny hrabia Rochester, John "you will not like me" Wilmot.
Ogółem Depp, jak na aktora tej klasy, ma zaskakująco mało wygranych nagród. Nie jest to casus aż tak tragiczny, co przypadek Leonardo DiCaprio, ale nadal... Że już nie wspomnę o Johnie Malkovichu, który nie był nominowany od prawie dwudziestu lat. Halo, Akademia! Swoją drogą, Malkovich też pojawił się w "Rozpustniku" jako król Karol II. W ogóle ten film miał znakomitą obsadę - Johnny Depp, John Malkovich, Samantha Morton, Tom Hollander, Rupert Friend, Rosamund Pike - a raczej nie pamiętam żeby był jakoś dobrze przyjęty, co zadziwia mnie do dziś. Spodziewajcie się w przyszłości powrotu do "Rozpustnika", jako że ten film utkwił mi w pamięci nie tylko ze względu na Deppa, chociaż również w "Rozpustniku", jak wszędzie, Depp kradnie sceny większości.
I w oczekiwaniu na jego Oscara wierzymy w "Shantaram", które może kiedyś powstanie. Bo mam wrażenie, że jest to na razie jedyny film w projektach Deppa, w którym będzie mógł ponownie nas zaskoczyć.

A tegoroczne Oscary ucieszyły mnie jedynie piosenkami. W końcu ponownie pięć, wreszcie coś naprawdę dobrego. Chociaż "Skyfall" Adele nie wzbudzało we mnie większych wzruszeń, każde pojawienie się na scenie Nory Jones czyni świat lepszym. A wygra pewnie "Pi's Lullaby" i to również nie będzie najgorsze, co może się nam przydarzyć.
Inne kategorie średnio mnie w tym roku zafrapowały, chociaż jak zwykle stawiam kilka warunków.
Nie dla "Wroga numer jeden" jako najlepszego filmu roku! Chociaż wszyscy mamy chyba to samo wrażenie, że wygra "Lincoln" albo ewentualnie "Lincoln"?
Nie dla Jessiki Chastain! Ale to dlatego, że jej po prostu najzwyczajniej w świecie nie lubię.
I ogromne NIE dla Spilberga, psik, psik, od Oscara łapki precz.


A najważniejszy jest Oscar dla Phoenixa, tutaj alternatywy nie wybaczę. W ogóle... W ogóle nie. "Mistrza" widziałam, nie wspomniałam o tym, bo nie miałam pomysłu jak. Ale o ile do treści filmu, do Andersona, do czegokolwiek można tam się przyczepić, to nie do obsady. Cała trójka mogłaby wygrać i byłyby to nagrody w pełni zasłużone. A o Oscara dla Phoenixa bardzo pięknie proszę Wróżkę Zębuszkę.

czwartek, 31 maja 2012

"Znowu noc, bezgwiezdna noc..."

"Taniec wampirów", jakieś... siedem lat temu w teatrze muzycznym Roma.
Łukasz Dziedzic (w roli Hrabiego von Krolocka) naprawdę potrafił mnie (i nie tylko mnie) porwać swoją barwą głosu. Tak bardzo, że kupiłam płytę z muzyką, którą dzisiaj znam na pamięć i w środku nocy, na wyrywki zaintonuję Wam, że "umarł Bóg, nie potrzebuje go nikt...".

Niestety nigdy wcześniej i nigdy później żaden musical w Romie mojego serca nie podbił, chociaż nadal chodzę na nie od przypadku do przypadku i boleję nad własną oziębłością - ostatnio "Nędznicy" zimą... Miejcie litość nade mną, ów spektakl mnie dobił!
Jednyny "Taniec wampirów" wspominam niezwykle dobrze i muzyki słucham uparcie.


Ale wiadomo, że nie w Polsce się zaczęło, a w Wiedniu.
4 października 1997r., data premiery "Tanz der Vampire", i główna rola należąca do jedynego w swoim rodzaju Steve'a Bartona. O szalonym uwielbieniu dla niego wspominałam już wcześniej, nadmiernie powtarzać się nie będę. Głos miał przepiękny, charyzma uszami z niego wyłaziła, platoniczna miłość utkwiła we mnie na dobre.

Oczywiście już sama rola złego i tragicznego Hrabiego skłania do sympatii, a może i wzruszenia.
("Taniec wampirów" to przerobiony na musical scenariusz "Nieustraszonych pogromców wampirów" Polańskiego - sami wiecie, zamek, wioska, straszny wampir, stary profesor, ruda niewiasta i zakochany kawaler... Nawet jak nie wiedzieliście, to już wiecie)
Jakże można polubić młodego i dzielnego Alfreda (na ratunek ukochanej Sarze!), kiedy w opozycji mamy Krolocka, który również urody dziewczynie nie odmawia, ale tak najbardziej to chciałby ją zjeść. Może nie całą, jedynie uszczknąć odrobinkę, nadpić tyci. 

Skąd w nas (w dużej części nas?) takie skłanianie się ku stronie mroczniejszej, że kiedy szlachetne i dzielne serce Alfreda gna go w straszne niebezpieczeństwo, ziewamy, może trochę parskamy i ogólnie nudzimy się odrobinę. A potem nadchodzi wredny Krolock, snuje rzewną pieśń o swoim nienasyconym głodzie i Liritio już go kocha troszkę... Romantyzm odwrócony?

Przykład sztandarowy: "Upiór w operze". Aj, Christine, Christine, dlaczego?
A tak naprawdę jej wybór jest całkowicie zrozumiały. Romantyzm swoje, życie swoje, czy któraś z nas naprawdę chciałaby wiązać się z szalonym awanturnikiem, mordercą, bez pracy, rodziny czy nawet minimalnego dochodu? Śpiewać może ładnie, ale wilgoć piwnic to gwarantowany reumatyzm.
Oczywiście wiem, że sztuka rządzi się innymi prawami, a najbardziej (chyba) znany upiór, znaczy Gerard Butler (zadziwiająco przystojny w tej roli), miał moje pełne poparcie, nawet jeśli znałam tragicznie szczęśliwy koniec.

Jednak dylemat jest inny: kogo preferowałaby Liritio, gdyby Raoula ("Upiorowy..." amant nr. 1) grał Barton? A naprawdę tę rolę grał, w oryginalnej obsadzie na Broadwayu i West Endzie. Upiór, tak dramatycznie pociągający vs. Raoul, strasznie miękkie kluchy w większości interpretacji... Ale Barton!
Prawdopodobnie Raoul de Chagny w wykonaniu Steva Batrona byłby jedynym znanym światu przypadkiem postaci młodzieńca ze szlachetnym błyskiem w oku, którego bym mogła preferować nad Upiory wszelkie.

Skąd więc taki odwrócony romantyzm postaci u co najmniej części dam? Upiór, Krolock, Dracula, Lestat... Możemy też opuścić krainę fantazji i oddać się ziemskim sprawom. Czy to jedynie moja przypadłość, że wśród wszystkich postaci szekspirowskich nie ma żadnej nad Jago?

Muszę jednak przyznać, że pomijając twory fantastyczne czy inaczej bajkowe, niełatwo znaleźć czarny charakter, który nie miałby trudnej konkurencji w bohaterach lepszych od siebie. I chyba nie będzie stwierdzeniem na wyrost, że im bardziej kino szło do przodu, tym bardziej czarne i białe stawało się szarym?

Ten wpis był próbą, czy nadal potrafię. Czy potrafię usiąść i bez zmuszania się stworzyć kilka zdań na temat (albo i bez, jak dzisiaj), czy mój blog jeszcze ma sens.
I chyba ma, bo nawet jak odstawiam wirtualne zwierzątko na margines, cięgle wracam - z lepszym lub gorszym skutkiem. Tego możecie się bać albo na to czekać, na razie mam nadzieję na wzrost formy.

A tymczasem, umiecie wybrać swoich ulubionych "złych"? Albo "złe"?
Gdybym miała zaczynać taką wyliczankę... No tak, na pierwszym miejscu jeden pan słuchający Beethovena, trzaskający szyją, zawsze na prochach. Kto? Norman, oczywiście, Gary Oldman kupił  mnie tą rolą na wieki. W ogóle, któż lepszy na czarny charakter, niż znakomite trio: Oldman, Rickman (yippee-ki-yay... zakończenie boli mnie niezmiernie), Malkovich. Panowie nie są zaszufladkowani do złej strony mocy, ale nie da się ukryć, pierwszorzędnie odnajdują się w rolach moralnie wątpliwych charakterów.
Ale rzeczywistość jest trudniejsza do oceny, w ilu bowiem filmach, które oglądamy z zadowoleniem, można wyznaczyć wyraźną granicę dobro/zło? Oczywiście kino z American Dream chętnie wyznacza tę granicę za nas, ale poza tym?
Nie można.
Stąd może pytanie powinno być dłuższe: czy macie ulubieńców wśród charakterów z szarej strefy?
Ponownie mogłabym zacząć przypadkowo, pierwszym skojarzeniem z ostatnich dni: Patty Hews, główna rola (Glenn Close) z bardzo godnego polecenia serialu "Układy" ("Damages"). Tak, ale to jest serial o prawnikach, gdzież więcej szarych stref, niż w serialu o prawnikach? Glenn Close jest w tej roli tak świetna, że pozostaje jedynie zalecać Wam osobiste zapoznanie się z serialem. Bez wątpienia warto.

Swobodny przepływ myśli doprowadził mnie od polskiej sceny musicalowej do amerykańskiego serialu. Na początek, po przerwie, wystarczy.

wtorek, 27 marca 2012

Brontë.

„Może się wydać dziwne, że pisarka, która miała tak duże poczucie humoru, nie umiała przyjąć wobec ludzi czy zdarzeń postawy szyderczej. Nie wynikało to z jej szacunku dla osoby ludzkiej – potrafiła osobą ludzką gardzić, a jej cechy wyśmiewać. Nie potrafiła jednak z niej szydzić. Nie miała tego cennego dla pisarza daru prowokującej przewrotności, którym tak skąpo obdarzeni zostali wiktorianie, a tak szczodrze pisarze osiemnastowieczni.”
„Na plebani w Haworth. Dzieje rodziny Brontë.”, Anna Przedpełska-Trzeciakowska, Wyd. Świat Książki, Warszawa 2010r., str. 379.

Tak o Charlotcie Brontë napisała Anna Przedpełska-Trzeciakowska, autorka bardzo obszernej i świetnie napisanej biografii rodziny Brontë, „Na plebanii w Haworth”. Książki, mam wrażenie, blogowo tłumnie chwalonej i recenzowanej już od jakiegoś czasu. Ale ja tu od razu do sedna, a przecież Liritio i szybkie przejście do meritum to się nie godzi!

Jedną (jedyną chyba) z zalet chorowania jest zastrzyk wolnego czasu. Można czytać! Oglądać! W sumie, najchętniej można spać, ale załóżmy, że w chorobie się ukulturalniam. Tak naprawdę zaczęło się od pożyczonej dla mnie „Villette” C. Brontë, której nigdy nie czytałam, mimo sporego sentymentu do trzech sióstr. Początkowo zniechęcała mnie mało wartka akcja, mało zachęcająca bohaterka – bezpodstawnie, ale uporczywie przez pierwsze rozdziały trzymało się mnie skojarzenie z „Pollyanną”, której szczerze nie lubię – jednak w pewnym momencie Lucy i ja złapałyśmy wspólny język, dalej poszło szybko i teraz cierpię niewątpliwie, bo mądry C. pożyczył jedynie pierwszy tom. Cudny pomysł.

Na fali tęsknoty za dalszym ciągiem „Villette” wpadłam (nie po raz pierwszy) w bronëtańską fazę, wygrzebałam z regału porzuconą kiedyś (młode Liritio, to głupie) „Na plebanii w Haworth” i tym razem wpadłam w tę książkę po uszy. Stąd też wybuch nagłej chęci odświeżenia nieco zaniedbanego bloga, koniecznie siostrami z Haworth, koniecznie...
„Villette” jeszcze połowa przede mną, więc na razie pominę te wrażenia, ale przecież innych, znacznie wcześniejszych mam sporo (spokojnie, niektórych Wam oszczędzę, jakaś selekcja musi mieć miejsce). Ileż to już razy napisałam, że „Wichrowe Wzgórza” wyczytałam w każdą stronę, prawie wspak? Sama siebie w kostkę kopię, że to tylko krótkie słowa, bez stosownego rozwinięcia z mojej strony. Przyjdzie niebawem na to czas, tym razem bez zwłoki. Bez aż takiej zwłoki.

Tymczasem zerknijcie na zdjęcie po prawej, zaśnieżona plebania w Haworth, której jedyne okna wychodzą na cmentarz. Dom na krańcu świata, za nim już tylko wrzosowiska, atmosfera może klimatyczna, ale romantyzmem czarująca jedynie na papierze.
Nie będę ukrywała, nigdy nie wnikałam bardziej w prawdziwe oblicza sióstr Brontë, zadowalało mnie własne (mylne bardzo) wyobrażenie, w którym traktowałam trzy siostry niczym te trzy wariatki z czyjegoś strychu. Szczególnie najdroższą moją Emilię bez zbytniego zastanowienia sportretowałabym z mrokiem szaleństwa w oku, błąkającą się wśród wrzosowisk.
Tutaj "Plebania w Haworth" oświeciła mnie w stopniu wystarczającym, rzetelność autorki jest godna podziwu: brak naleciałości jej własnych opinii, jest wielostronnie, uważnie i logicznie. Mnie to bardzo odpowiadało, podejście "wydajemisię" jest biografa niegodne, a karygodnie często praktykowane.

Zbudowanie postaci trzech sióstr i ich rodziny ze skrawków nie mogło być łatwe. O ile jeszcze Charlotta Brontë zostawiła po sobie wiele listów i wrażeń od osób postronnych, jak też można napisać o Emilii, na której temat niewiele wiadomo? Autorka sama zaznacza, wszystko na temat Emilii jest niepewne i mgliste. I może szkoda, ale w sumie Liritio to nie przeszkadza. Naprawde, na dłuższą metę nie robiłoby mi też różnicy, czy ona sama napisała "Wichrowe Wzgórza", czy napisał je Branwell - mało mnie porywający brat nałogowiec. Chociaż ta wątpliwość zdecydowanie i przekonywająco jest rozwiana w "Na plebanii w Haworth", najwyraźniej Branwell nie miał szans.

Charlotta jest więc portretem w miarę pełnym i jej dotyczy największa części książki Przedpełskiej-Trzeciakowskiej. Napisać, że Charlotta wydała mi się męczącą histeryczką będzie stwierdzeniem bezczelnym i na wyrost. Ale nieprzystosowanie sióstr do świata "prawdziwego" jej najdłużej dawało się we znaki i najwierniej zostało opisane, a nie czyta się o jej dramatach i problemach bezboleśnie. Z jednej strony współczucie ściska serce, z drugiej następuje bezlitosne wzruszenie ramion, Charlotta staje się postacią fikcyjną, a przecież była małą kobietką z krwi i kości. Napisane jest w tej pokaźnej biografii, że postacią fikcyjną stawała się już za życia, jak ponuro musiało to świadczyć o jej życiowej sytuacji. Do tego nie trzeba już znajomości wszystkich nieszczęść spadających na tę rodzinę.

Emilia, raczej duch, słabo uchwytna postać za mgłą. Żelazna wola, męski charakter? Najbardziej, nazwijmy to, aspołeczna z czwórki rodzeństwa. Zamknięta w domu na własne życzenie, samotna na wrzosowiskach, panna bez wykształcenia, bez wiedzy o świecie, bez doświadczeń. Zadziwiająca jest więc ponura kreacja pozornie skromnego umysłu, jaką są "Wichrówe Wzgórza". Jak musiały biec jej myśli, w jakiej głowie rodzi się taka opowieść, jakim cudem? Niepokojąca wyobraźnia, niepokojący charakter, kiedy dodamy to, jak niewiele o Emilii wiadomo, spokojnie można spuścić własne złudzenia ze smyczy i niezliczone jej przypisywać charaktery i zamiary.
Ale niewiele warte są wnioski budowane na niepewnym gruncie, dlatego też w "Na plebanii w Haworth" Emilii mało, raczej wzmianki. Ale doceniam bardzo wysiłek, jaki został włożony w spójne skonstruowanie nawet tych wzmianek, na wydobycie ich z zakamarków, otrzepanie z kurzu i ułożenie w jednolitą całość pozbawioną pobożnych życzeń i cudzych wymysłów.

Wreszcie Anna, której obraz można stworzyć ładny, ale czy prawdziwy? Łagodna, pokorniejsza niż siostry. Może tragicznie zakochana? Do Anny stosunek mam o tyle żaden, że znam jedynie jej spokojniejszą, stonowaną "Agnes Grey", którą czytałam bez przykrości, ale na kolana mnie nie rzuciła. Najwyraźniej jednak siedziało i w Annie coś więcej, skoro "Dzierżawca Wildfell Hall" jest jej dziełem. I na tę książkę będę się teraz czaiła.

Po połknięciu "Na plebanii w Haworth" wniosków garść, po części powyżej. Jeszcze ojca, pastora mi mało. O nim też zapewne niełatwo informacje zebrać, ale tutaj niezdrowa ciekawość mnie pcha do lektury innej biografii sióstr Brontë, chciałabym naturę tego człowieka uchwycić, o ile to możliwe. Anglikański pastor, który przeżył swoją żonę i wszystkie dzieci, głosił dobre kazania, strzegł swoich zasad pilnie. Przecież on również sam w swojej plebanii życie spędzał, wrzosowisk sąsiadem był, było nie było, z dziećmi kontakt miał, na ich niekonwencjonalny rozwój jakoś wpływał... W wersji Przedpełskiej-Trzeciakowskiej był to człowiek szlachetny, tolerancyjny, wierzący, ale tutaj autorka ma pytania. Ja też mam, pastor Brontë jednoznaczny się nie wydaje.

Co wyczytane o siostrach, na razie wystarczy, do przyswojenia trochę jest. Trzy panny Brontë, nieśmiałe, smutne, odizolowane, nieprzystosowane, ale szaleństwa w tym nie ma. Pełne wyobraźni, w symbiozie z rodzeństwem wychowane, od najmłodszych lat w światach równoległych, tylko jednym prawdziwym. Czas trzy wariatki ze strychu wyrzucić i przenieść je do oświetlanej płomieniem kominka kuchni, zmyć szaleństwo z twarzy i tam już panny Brontë zostawić, gdzie skrobią sobie drogę do sławy, której może wcale nie pragnęły.

poniedziałek, 21 lutego 2011

"Opowieść o miłości i mroku", Amos Oz.

Początkowo miałam zamiar napisać długo (oczywiście wnikliwie i z natchnieniem), tak, żeby każdego przekonać, każdego nakłonić. Ale jednak nie ma to sensu, złożoność samego Oza, jak i jego książki zdecydowanie przerasta moje możliwości wnikania. Powiedzieć o ogromie, który spada na nas z "Opowieści o miłości i mroku" to rozprawa na kilka godzin, wspomnienia Oza są... Niesamowite, z braku lepszego słowa.

Liczne światy wyrastają na tych kilkuset stronach, części z nich już nie ma, części dopiero nie będzie.
Izrael to jedno, historia drugie, Amos Oz i jego rodzina to zupełnie inne, trzecie. Zaimponowała mi szczegółowość. Również wytrwałość w zbieraniu informacji o minionych pokoleniach. I opowieści, opowieści... Z ilu opowieści składa się jedna "Opowieść o miłości i mroku", nie zliczę.

A czytałam wspomnienia Oza powoli, oj tak. Nie wiem, czy da się czytać "Opowieść o miłości i mroku" szybko, łapczywie, może się dać. Ale mnie wyszło czytanie powolne, kartka po kartce, opowieść za opowieścią. O babci, która dziadka za ucho ciągnęła i na okrągło czyściła wszystko, co tylko. O wspomnieniach z Równego, które stawało się miejscem tragicznych historii na długo przed rokiem 1941. O Ben Gurionie, który biegał po gabinecie. O arabskim chłopcu, któremu zepsuł stopę. O ojcu z obsesją etymologii i matce z niespełnionymi ambicjami. O wszystkim, co doprowadziło do powstania świata, w którym pierwsze kilkanaście lat życia spędził Oz, o wszystkim, co doprowadziło do powstania Oza.

Amos Oz jest jednym z tych pisarzy, których mądrość jest dla mnie faktem bezdyskusyjnym. Mądrość - słowo mało konkretne. Mądrość spokojna, śmiesznie mogłabym określić, stonowana. Wynikająca z doświadczenia, z przeżytych lat i obejrzanego świata, punkt widzenia naprawdę wart poznania.
Lubię go też. Za dojrzałość. Nienachalny styl. Delikatność. Lubię obiektywizm Oza, który niczego nie potępia na siłę, raczej mimochodem. Lubię to, że nie idzie w zaparte.
I chciałabym, żeby nie był tak bardzo smutny.
Ale może on nie jest, może to tylko jego "Opowieść o miłości i mroku".

czwartek, 10 lutego 2011

"O czym mówię, kiedy mówię o bieganiu", Haruki Murakami.

Nigdy bym nie przypuściła, że autor książek tak poetyckich może mieć tak usystematyzowany charakter. Murakami, który pokazał się trakcie pisania o bieganiu jest jak mocno przykręcona śrubka - a jest to obrazek tak daleki od mężczyzny, którego widziałam podczas lektur jego książek.

Gwoli wyjaśnień, Haruki Murakami ani mnie ziębi ani grzeje. Książki, które przeczytałam uważam za bardzo dobre, ale wynika to z tego, że nie doczytuję do końca książek rozrywkowych, które mnie męczą, które mi się nie podobają. Tak też pochłonęłam "Przygodę z owcą" i "Tańcz, tańcz, tańcz" z wielkim zainteresowaniem. I tak samo rzuciłam w kąt "Kronikę ptaka nakręcacza", krótka piłka.
Kwestię Nobla dla Murakamiego uważam za raczej zabawne życzenie fanów, niż rzeczywistą przepowiednię, ale możliwe, że za mało znam jego twórczość i za mało się znam w ogóle.

"O czym mówię, kiedy mówię o bieganiu" ukazuje człowieka niezwykle skupionego na osiąganiu celów i w tym skupieniu obłędnie systematycznego. Na początku miał bar i nie wierzę, żeby prowadził ów bar z mniejszym zdyscyplinowaniem, niż to towarzyszące jego bieganiu i pisaniu.
I tu pojawia się śmieszna sprawa, czy człowiek tak skoncentrowany może pisać swoje fantazyjne i pełne metafor książki lekko? Nie sądzę. Teraz mam obraz Murakamiego, który z zacięciem doszlifowuje każde zdanie, żeby wyglądało tak, jak powinno. Murakamiego, który żelazną ręką trzyma w ryzach swoją pozornie niewymuszoną w stylu "Przygodę z owcą".

Charakter pisarza zaskoczył mnie, potem zirytował, żeby na koniec stać się obojętną, przyjętą do wiadomości rzeczywistością. A jego dziennik biegania, jak można by określić "O czym mówię, kiedy mówię o bieganiu", jest zapewne tak samo dopracowany jak każda inna czynność w jego uporządkowanym życiu.

Samo bieganie w oczach Murakamiego jest czymś zupełnie innym, niż bieganie widziane moimi oczami. Jego bieganie jest środkiem do celu. Zachowania formy, uspokajania myśli, a przede wszystkim kolejnym etapem w grze z samym sobą - stawia sobie kolejne poprzeczki, kolejne maratony, kolejne limity i pokonuje je z tą niezłomną skutecznością, która co prawda budzi pewien podziw (szczególnie dla jego konsekwencji w działaniu), ale nie uśmiech.

Najciekawsze w tej książce były chyba fragmenty dotyczące jego baru, życia poza pracą i bieganiem. Czyli tak naprawdę wszystkie uwagi marginalne. Ale to moja selekcja, jeżeli natknie się na tę książkę ktoś znacznie bardziej z Murakamim zaprzyjaźniony, zapewne wyniesie z lektury cieplejsze odczucia.
Mnie Murakami zdziwił, odrobinę denerwował charakterem małego, zakamuflowanego megalomana, ale nie mogę powiedzieć, żebym go nie lubiła. W ogóle mało uczuć wzbudza jako osoba, znacznie więcej budzą jego książki.

czwartek, 29 lipca 2010

Duet Burton - Depp.

W jakimś bliżej niesprecyzowanym artykule zauważyłam takie określenie: "Johnny Depp, Burton's most trusted weapon".
I nie można się z tym nie zgodzić, bowiem może i Burton istniał, zanim Depp załapał się do roli w jego filmie, a może nawet Depp istniał przez "Edwardem Nożycorękim", w co ciężko mi uwierzyć, ale cóż przychodziło im z tego istnienia bez siebie nawzajem? Panowie tworzą zespół zgrany, który nie pudłuje. Dlaczego więc ostatnio spudłowali? Niby zawsze musi być ten pierwszy raz, ale Depp jest jednym z moich bożków na filmowym ołtarzyku, a do Burtona czuję sympatię chociażby za niekonwencjonalny bałagan na głowie i fajną żonę. Ciężko więc przyjęłam tę drobną klęskę, skazę na moim firmamencie przemysłu filmowego.

Nie nazwałabym może Burtona, wbrew powtarzanym dość często opiniom, jednym z najoryginalniejszych reżyserów współczesnego kina, ale nie odmówię mu stylu, który idealnie trafia w moje upodobania. Surrealizm, makabryczne poczucie humoru i charakterystyczne balansowanie między bajką a koszmarem. Magia świąt po prostu.

Do tego Johnny Depp, facet, którego kochałam miłością dozgonną i młodzieńczą przez całkiem długi kawałek swoich nastoletnich wzruszeń. Miałam aż jeden plakat i w ogóle szał ciał. Co prawda nie pisałam przy swoim imieniu jego nazwiska, ale było blisko. Niestety w momencie premiery "Piratów z Karaibów" już troszkę podrosłam i takie radosne obłąkania aktorami zeszły na dalszy plan, ustępując miejsca platonicznemu uwielbieniu i szacunkowi dla umiejętności. Niestety znacznie ograniczyło to moje możliwości podniecania się rolą Sparrowa.
Oczywiście mimo upływu czasu nadal uważam, że jest świetny, chociaż czasem jakby niechętnie dostrzegam, że od dłuższego już czasu powtarza się w swoich rolach haniebnie. Jednocześnie, ze względów czysto sentymentalnych (patrz: facet jest niesamowicie przystojny i wdzięczny, a do tego ma piękny głos, ale to wszystko sami wiecie, najważniejszy jest oczywiście talent ;), stwierdzam, że co z tego, że może i się powtarza. Niech się na zdrowie powtarza, byle tylko jeszcze kilka razy zaserwował rolę-nokaut, taką jak Edward, Willy Wonka czy Jack Sparrow.

Ale na moment przystopuję te zachwyty, mały wtręt na temat ostatniego filmu Butrona, którego premiera co prawda wypadała już dość dawno, ale nadal nie zapomniałam tego zgrzytu, znaczy się "Alicja w Krainie Czarów".
Nie, nie i jeszcze raz nie.
Powyższe całkiem nieźle podsumowuje mój stosunek do tej produkcji. Uwierzcie, że kaleczy mnie bardzo kwitowanie tymi słowami filmu Burtona. Mojego kochanego Burtona!
Wydaje mi się, że jako średnio ambitna kinomanka jestem jedną z tych osób którym stałe i sprawdzone przepisy na filmy nie przeszkadzają. Powielanie jest piękne, jak długo trzyma poziom. A kooperacja Burton - Depp - i ewentualnie Helena Bohnam-Carter oraz prawie obowiązkowo Danny Elfman w tle - dotychczas mnie nie zawiodła. Zbytnio.

Od "Edwarda Nożycorękiego" poczynając, który jest jednym z nielicznych filmów na których bezwstydnie ryczę ludziom w rękaw i w sumie to nie lubię go oglądać, bo rozklejam się jak głupia. Ale poza tym jest piękny, świetnie zrobiony, tylko zaopatrzcie się w pudełko chusteczek przed seansem.
Serio, nie płaczę przy książkach, bardzo rzadko na filmach, ale Nożycoręki mnie wzrusza niezwykle. Może kiedyś powinnam stworzyć listę filmów zakazanych, na których ronię krokodyle łzy? "Edward Nożycoręki" będzie na niej numerem jeden.

Dalej można wspomnieć jeden z moich ulubionych filmów, nie tylko Burtona, ale w ogóle, czyli "Jeźdźca bez głowy". Zasługuje na wiele gwiazdek jako naprawdę dobre kino, profesjonalnie zrobione i bez większych wad. Jakby wymieniła to czarownica z prawdziwego zdarzenia, szczypta komedii, garść horroru, nóżka dobrego aktorstwa i kropla krwi reżysera z ciekawą wizją, a na zakończenie głowa kompozytora muzyki. Ale kto tego nie oglądał? Nie uwierzę, że ktokolwiek. (marsz oglądać "Jeźdźca bez głowy"!)

Zahaczając krótko o "Gnijącą pannę młodą", piękną bajeczkę z morałem na dobranoc. Burton się popisał swoją wizją w wersji animowanej, a głos Deppa użyczony postaci Victora... To trzeba po prostu obejrzeć, kwadrans wystarczy żeby chociaż trochę zakochać się w ponurym świecie ludzkich bohaterów pomieszanym z barwnym podziemiem zmarłych. Moją osobistą faworytką jest kucharka, a dokładniej jej zwłoki, które latają przez większość bajki z ogromnym tasakiem.

Ach, jeszcze bluesowy kościotrup! Jedna z tych rzeczy, które szkoda w kinie przegapić. Piosenka "Remains of the Day" doprowadziła C. do rozpaczy, kiedy wysłuchiwał mojego jakże fałszywego "die, die, we all pass away, but don't wear a frown cause it's really okay...". Tak, uwielbiam tę melodię i stopy same mi do niej tańczą, tylko aż tak koścista jak oryginalni odtwórcy nie jestem.

A ostatnio "Sweeney Todd". Może nie był szczytem ich możliwości, może w ogóle nie był szczytem, ale na pewno nie odstręcza. Ja jestem istotą prostą w obsłudze - dajcie mi świetną obsadę i powinno się podobać. A Helena Bohnam-Carter, Johnny Depp, Alan Rickman (och, Alan...), Sacha Baron Cohen i Timothy Spall, toż od samych nazwisk można się zaślinić. Podobnie zaśliniłam się na widok wszystkich trzech części "Oceans's..." Soderbergha i "Przekrętu" Guya Ritchiego. To tyle na marginesie, w temacie filmów sensacyjnych, do których mam słabość ze względu na nazwiska.

Wracając do musicalu Burtona, ścieżka dźwiękowa jest dobra, obsada dobra, scenariusz niezły, sama część wizualna (scenografia, kostiumy itd.,itp.) wspaniała - znaczy film jak ta lala. Kilka(naście) niedociągnięć by się znalazło, jasne, ale ogólnie rzecz biorąc "Sweeney Todd" to film lepszy, niż gorszy.

Szczególnie, kiedy porównać go z tą kością w gardle, "Alicją w Krainie Czarów". Pierwsze co przychodzi mi na myśl, to rozpaczliwe jęknięcie "co poszło nie tak?"
Wizualnie film jest świetny, może nie jak "Avatar", który miał premierę chyba jakoś obok "Alicji..." - niby przełom w kinie i orgia przed ekranem - ale Kraina Czarów została przedstawiona tak, jak tylko Burton potrafi. Niby słodko, niby ładnie, a włos się jeży na głowie, bo atmosfera jest deczko przerażająca. Niestety nie samym pięknem krajobrazu film żyje, a reszta niestety kuleje. I nawet Depp tego nie uratował, chociaż jako Kapelusznik jest tak samo świetny, jak w większości innych ról. Szalony jak największy szaleniec, głownie śmieszny, czasem groźny a momentami wzruszający.

Wracając do narzekania, ten film był po prostu nudny! Zgubił się gdzieś urok Alicji, której najpiękniejszą cechą jest racjonalizm. Niby co jakiś czas blond panienka w niebieskiej kiecce, która miała być Alicją, wydobywała z siebie coś w rodzaju celnego komentarza, który w książce Carrolla dodawał małej dziewczynce niezwykłej powagi. Zagubiła się również ironia Krainy Czarów, groteska. Co z tego, że Czerwona Królowa grzeje nogi o świnię, a Tweedle Dee i Tweedle Dum przeczą sobie nawzajem w każdym słowie, jeśli to wszystko jest jak napisane osobno kawałki filmu, sklejone w całość na szybko i przypadkowo.

Nie przekona mnie też argument, że "Alicja w Krainie Czarów" mogła nie trafić w moje gusta, ponieważ jest przeznaczona dla młodych odbiorców - "Charlie i fabryka czekolady" to również film dla dzieci, a mimo to uważałam, że jest świetny i rozkosznie przerażający. Nawet ckliwy morał na koniec nie zdołał zetrzeć szerokiego uśmiechu z mojej twarzy, kiedy poleciały napisy i zapaliły się światła. Także niestety nie pozostaje mi nic innego, jak zgodzić się z założeniem początkowym. W "Alicji w Krainie Czarów" coś nie wyszło, para poszła w gwizdek i pozostaje jedynie mieć nadzieję, że więcej ci dwaj panowie mnie tak nie zawiodą.

Nadal jednym z tych filmów, które muszę obejrzeć albo zginę marnie jest "Ed Wood". Kilka razy już prawie mi się udało, kilka razy byłam o włos, ale niestety, mimo fascynacji Deppem, mimo sympatii do Burtona, ciągle nie widziałam tego filmu. Także jeszcze jakiś czas, dopóki nie dopadnę tego dzieła, mogę jedynie wierzyć na słowo, że gdyby nie "Edward Nożycoręki" to właśnie "Ed Wood" byłby najlepszym filmem tej dwójki. Nie wiem, nie widziałam, ale wierzę na słowo, że jest bardzo dobry.

W planach na rok 2011 jest premiera kolejnego ich filmu, "Dark Shadows", a ja już nie mogę się doczekać. Mimo potknięcia z "Alicją w Krainie Czarów", Johnny Depp i Tim Burton razem to już prawie marka, zapowiedź pewnej klasy i niewątpliwie dobre kino. Panowie zapewne musieliby z premedytacją kilka filmów pogrzebać, żeby zaufanie moje (i tłumu innych fanów) legło w gruzach. Także patrzmy wszyscy w jasną przyszłość z tym genialnie dopasowanym duetem, który przy odrobinie szczęścia stworzy jeszcze kolejne filmy, które byłyby tymi najlepszymi, gdyby tylko nie powstał już "Edward Nożycoręki".

wtorek, 15 czerwca 2010

Lauren Bacall i kropka.

Sławą nie dorównuje Marylin Monroe, nie ma talentu Katherine Hepburn i (o zgrozo!), jej uroda stawiana jest niżej, niż legendarnych piękności kina.
Jednak według mnie Lauren Bacall jest jedną z najciekawszych i najlepszych aktorek. Również najpiękniejszych, nie rozumiem, jak można uznać inaczej.

Kiedy mając lat naście oglądałam "Jak poślubić milionera", momentalnie zakochałam się w tej kobiecie, której najwyraźniej nie sposób zdominować. Wyłaził z niej drapieżny charakter, przy którym bladł słodki seksapil Monroe, że o Betty Grable nie wspomnę.

Nominowana do Oscara była tylko za film "Mirror has two faces", w którym grała drugoplanową rolę matki Barbary Streisand. Chociaż film jest przyjemny, nie da się stwierdzić, żeby powalał, ale Bacall owszem, powala. Ponad siedemdziesięcioletnia aktorka zagrała jędzowatą kobietę, która nigdy nie kochała swojego męża, w związku z czym ma specyficzny stosunek i do miłości, i do swojej córki. Zagrała genialnie, przyćmiewając wszystkich (broni się może jedynie Bridges) - akurat Streisand przyćmiła także urodą, ale to takie moje prywatne przytyki.

A przecież wybijać się na pierwszy plan, kraść filmy i przyćmiewać resztę obsady zaczęła na długo wcześniej, właściwie już w swoim pierwszym filmie "To Have and Have Not" z Bogartem. Jak to więc się stało, że Oscara otrzymała dopiero za całokształt twórczości, co w moim przekonaniu jest porównywalne z nagłym obudzeniem się Akademii "o Boże, zapomnieliśmy o Bacall!". A całkowicie przeciętną Penelope Cruz nominują co rok.

Dziewiętnastoletnia Bacall, prawdopodobnie co najmniej "odrobinę" przerażona, zadebiutowała u boku legendy kina i moim zdaniem stanęła na wysokości zadania. Nie wiem, może tak świetnie wpasowywała się role, ponieważ najczęściej grała samą siebie? A może jednak każdą mozolnie budowała od podstaw - tak czy inaczej zasługiwała na zdecydowanie więcej oficjalnego uznania.
Wracając do "To Have and Have Not" - de facto najlepszego z czterech wspólnych filmów tej pary - Slim i Steve vel Marie i Morgan (vel Bacall i Bogart) poznają się na Martynice (wojna, Rząd Vichy, te sprawy), dwoje obcych ludzi zaczyna się mieć ku sobie, a sławna chemia między Bogartem i Bacall działa od pierwszych scen. Film jest luźno oparty na powieści Hemingwaya, Bogart gra typowego twardziela-outsidera z wrażliwą duszą, z którą to rolą nie rozstał się chyba od czasów "Sokoła maltańskiego", a Bacall jest świetna w roli małej uciekinierki, która przypadkiem wpadła na miłość swojego życia.

Oczywiście duet Bogart-Bacall radził sobie nieźle na ekranie, a jednocześnie ich sławny romans zakończony małżeństwem (kochamy szczęśliwe zakończenia) raczej nie przeszkadzał w reklamie ich wspólnych filmów. "The Big Sleep" na podstawie kryminału Raymonda Chandlera to film długi i zagmatwany, ale raczej winą za taki stan scenariusza należy obarczyć autora, którego większość książek jest właśnie trochę za długa i powikłana. Lauren wypadła nawet lepiej, niż w swoim pierwszym filmie, a Bogart pasuje idealnie do roli Marlowe Odrobinę dłużyzny da się wybaczyć, jeżeli przy okazji można oglądać tak dobraną parę.
Filmy noir to głównie mroczna atmosfera i facet w charakterystycznym kapeluszu, a za jego plecami laleczka z papierosowym dymem zakręconym wkoło twarzy - filmy Bogarta i Bacall nie były niczym więcej, ale naprawdę, ta dwójka jak nikt pasowała do obrazka, nawet jeśli przyznać, że kolejne ich filmy razem, czyli "Dark Passage" i "Key Largo", są już gorszymi kopiami dwóch pierwszych.

Jedyne, czego w związku z Bacall żałuję, to przerwy w karierze filmowej, wydaje się, że na rzecz sceny (na 10 lat!). Ogrom czasu wyrwany z życiorysu kina i zapewne sporo świetnych ról, które nigdy nie zostały zapisane na dłużej przez kamerę.
Powróciła rolą Mrs. Hubbard z "Morderstwa w Orient Expressie" i chyba zbędnym powtórzeniem będzie, że wypadła oczywiście genialnie?

Nie da się zaprzeczyć, że grała w sumie podobne role (przynajmniej w tych kilku filmach, które widziałam), pozornie chłodnej kobiety o ostrym charakterze, ale naprawdę wychodzi jej to idealnie. Kolejna rola w adaptacji kryminału Christie, "Randez-vous ze śmiercią" to ponowny sukces w całkowitym przeskakiwaniu poziomu reszty obsady - co dziwne, ponieważ chyba od czasów "Żony modnej" z 1957 roku, nie zagrała żadnej roli pierwszoplanowej, a nawet jeśli, to w bardzo mało znaczących filmach. Zastanawiam się, czy ja ją przeceniam, czy jednak naprawdę jest bardzo dobrą aktorką, tylko jakoś tak wyszło, że grała mniejsze role? Ale w sumie "jakoś tak wyszło" - to nie jest odpowiednie podsumowanie wieloletniej kariery sławnej aktorki, która przestała pojawiać się w rolach głównych.

Tak czy inaczej, według mnie jest świetna, chociaż możliwe, że za mało o niej wiem. Nie widziałam nawet połowy jej filmografii i nigdy nie wczytywałam się uważnej w szczegóły jej życia - ale co z tego. Bacall ma klasę, siłę, charakter, urodę, jest gwiazdą z definicji.
Mogłabym być mężczyzną w tym momencie, chociaż nie wiem, co niby bym miała robić, jako ten mężczyzna potencjalny. Śpiewać sonety do Bacall pod cudzym balkonem?
Tak czy inaczej, Lauren Bacall jest moją prywatną legendą i jeżeli o mnie chodzi, przeskoczyła swojego sławnego pierwszego męża o kilka długości.

sobota, 5 czerwca 2010

"W Azji" Tiziano Terzani.

Recenzowanie reportaży to zadanie ciężkie samo w sobie, a recenzowanie dobrych reportaży już w ogóle przypomina koniec świata.
Jeszcze żeby kiepską jakość podsumować, nie trzeba się aż tak męczyć. Chociażby czytana przeze mnie jakiś czas temu "Modlitwa o deszcz" Wojciecha Jagielskiego. Bardzo ciekawe spostrzeżenia ukryte w tekście, którego styl mnie zabił. Przepraszam bardzo, ale zdanie w stylu "przemawiają do mnie góry" nie powinno mieć miejsca w zbiorze poważnego reportera na temat Afganistanu. To ja sobie mogę strzelić metaforę o gadających do mnie skałach, kiedy już się zbiorę i napiszę bestsellerową autobiografię.
"Modlitwa o deszcz" nie jest zła, absolutnie nie, ale mnie takie kwiatki trochę zniechęciły, a szkoda, bo Jagielski ma w tej książce mnóstwo do opowiedzenia. Także jak kto mniej wyczulony na takie głupotki, zapraszam do lektury.

Tak więc narzekanie - ewentualnie zastąpione konstruktywną krytyką - zawsze sprawia mniej kłopotu, niż sensowna pochwała. Bo przecież nie poprzestanę na stwierdzeniu "podobało mi się" - wtedy Wam zostanie jedynie komentarz "fantastycznie, nam też podobają się misie".

Czy Tiziano Terzani jest chwalony na wyrost i przesadnie kreowany na człowieka-legendę, nie wiem. Ale z całkowitą pewnością mogę stwierdzić po lekturze jego reportaży, że facet potrafił być obiektywny. Ha! Pokażcie mi wielu takich. I na dodatek, bardzo elegancko obiektywny, nie na siłę, bez takiej irytującej maniery podkreślania swojej bezstronnej opinii, która zawsze jest tylko mydleniem oczu.

Terazni w Azji pojawił się wszędzie, więcej, najwyraźniej fartowny los rzucał go w miejsca, w których następowały przełomy, rzucał w sam ich krwawy środek. Lata 1965-1997, działo się mnóstwo i to całe mnóstwo w książce jest zawarte. Nie pokuszę się o lepszy komentarz, niż ten z recenzji Salonu Kulturalnego:
"Włoski dziennikarz był wszędzie tam, gdzie działy się rzeczy ważne, był nie tylko obserwatorem, ale i uczestnikiem wielu wydarzeń, które zaciążyły na historii świata. Jednocześnie jako wnikliwy obserwator, znawca i miłośnik Azji, obok wielkiej historii pokazywał i starał się przybliżyć czytelnikowi specyfikę tego największego kontynentu na Ziemi."

Bezlitosny w opiniach tak o Azji, jak i reszcie świata - każdemu wyszczególnia zasługi i winy. Nie było najwyraźniej ucieczki przed bezkompromisowym komentarzem Terzaniego. Nie było również w jego komentarzach miejsca na tanie sensacje, co jest chyba największą zaletą tej książki - brak tanich chwytów, które żerują na najprostszych emocjach. W najbardziej poruszających momentach zdołał unikać pustych frazesów. I ani razu w Azji nie gadały do niego góry - wielki plus.

Z chęcią pobiegnę dalej tropem Terzaniego, prosto do "Nic przypadkiem się nie zdarza". Również "Powiedział mi wróżbita" mnie nęci, ale jednak po "W Azji" mam nadmiar Azji (idiotyczne zdanie, przykro mi). Sam Terazino, z tego co naprędce wyczytałam tu i tam, a także po wyklikaniu kilku zdjęć, najwyraźniej sporo uwagi poświęcał duchowości według mądrości Wschodu. Jestem ciekawa, czy to była taka poza, czy szalone mary człowieka, który trochę nadwyrężył psychikę podczas pracy, czy jednak podejście całkiem sensowne. Między innymi tego mam zamiar się dowiedzieć z jego innych książek.

Terzani stał się więc jednym z moich nowych zainteresowań. Jakim był człowiekiem, co myślał, jak myślał, jak żył... Pochłonęłabym wszystko, co napisał i przetrawiła jak zadowolony, nażarty wąż (wężyca?). A że za mną dopiero "W Azji", to nie da się ukryć, daleka droga przede mną.

poniedziałek, 3 maja 2010

"Przewodnik po kobietach według Franciszka Starowieyskiego", Izabela Górnicka-Zdziech.

I mnie się nie podobało, aż przykro. Na początek przeczytałam kilka recenzji, żeby zobaczyć, czy to ja jestem jakaś dziwna, czy jednak jest w tej książce coś niezwykle irytującego. Cóż, chyba jednak ja jestem dziwna. W kilku tekstach przewijał się komentarz, jak to żal, że Franciszek Starowieyski już nigdy nic nie opowie/napisze (w sumie nie on tutaj pisał). Dziwaczne stwierdzenie, mnie tam szkoda, że on już nigdy nic nie narysuje. Na starym blogu pisałam o Starowieyskim i o plakacie do "Portretu Doriana Graya", ale może zamiast tamtego tekstu podam po prostu po raz kolejny link do strony Starowieyskiego z Polskiej Galerii Plakatu.

Niemiłym zaskoczeniem jest, kiedy człowiek, ceniony bardzo w jakimś zakresie, okazuje się niezbyt pociągający jako osoba. Z jednej strony wiem, że Franciszek Starowieyski był grafikiem, a nigdzie nie napisano, że artysta plastyk to od razu interesująca osobowość. Ale patrząc na jego prace spodziewałam się czegoś innego. Kogoś dużo ciekawszego i oryginalniejszego.

Może tak, w "Przewodniku po kobietach" zanotowanych jest mnóstwo ciekawych spostrzeżeń, ale ani jednego na temat kobiet, które urzekałoby błyskotliwością. Czy naprawdę aż tak warta uznania jest jego bezpruderyjność? Chyba nie w naszych czasach. Oczywiście przeczytać można, nawet bezboleśnie, ale irytowały mnie nawet nie te stwierdzenia, które zaskakiwały bezczelnością czy dosadnością, raczej ogólnie potwornie przedmiotowe podejście do tematu kobiety. Możliwe, że wynikające z ogólnego nastawienia do płci pięknej jak do materiału dla artysty. Według Starowieyskiego kobieta powinna być taka, siaka i owaka, z częścią jego stwierdzeń się nawet zgadzam, ale brakowało mi potraktowania pań jak tworów, które posiadają jakąkolwiek osobowość i charakter.

Natomiast nie zaprzeczę, że czytać można "Przewodnik po kobietach" pod kątem informacji i komentarzy na temat polskiego ziemiaństwa. Tak, o tym Starowieyski mówi ładnie i interesująco. Chociażby dowiedziałam się o służbie rękodajnej czy rodzajach powozów, a jego odrobinę wielkopańskie komentarze nawet dodawały uroku tym spostrzeżeniom. Gdyby tylko o kobietach umiał opowiadać tak ładnie, jak o meblach czy perłach swojej ciotki. Ale też nie tylko, również o ludzkich charakterach całkiem składnie się wypowiadał, tyle że nie w kontekście analizowania kobiet.

Także sama nie wiem, czy polecić "Przewodnik po kobietach" jako warty przeczytania. Możliwe, że wcześniejsze części, "Przewodnik zacnego kolekcjonera" i "Przewodnik intelektualnego snoba", są lepsze. Właściwie na pewno są lepsze.
A teraz nie mogę oprzeć się wrażeniu, że Franciszek Starowieyski był potwornie pospolitym facetem. Aż dziwne, kiedy spojrzeć na jego rysunki. Wręcz niemożliwe. Będę musiała przeczytać części wcześniejsze i sprawdzić.

środa, 28 kwietnia 2010

Stefania Grodzieńska.

Kawa, papieros, ploty w pracy i radio. Usłyszałam w wiadomościach, że zmarła Stefania Grodzieńska i momentalnie zrobiło mi się tak smutno. I jeszcze smutniej, kiedy zrozumiałam, że poza mną nikt w pokoju nie wiedział, kim była ta pani.

Cudowna kobieta, pełna humoru, dystansu tak potrzebnego w przemyśle rozrywkowym. Myślę, że prywatnie równie interesująca, co w swoich książkach. Kobieta starej daty, innego wychowania i bardzo mi żal, że takich osób spotyka się coraz mniej.

Czytałam wszystkie jej książki, do jakich udało mi się dokopać, ale pisałam tylko o jednej, jeszcze na blox.pl, tutaj.

Szkoda, że nie miałam okazji zobaczyć jej na scenie, ale to nie moje lata. Pluję sobie też w brodę, że nigdy nie poszłam na spotkanie ze Stefanią Grodzieńską, chociażby w empiku, które odbyło się nie tak dawno temu.

wtorek, 16 marca 2010

Lauren Dukoff.

Fotografia jest moim niespełnionym marzeniem, najdawniejszym hobby, które ma cykliczne reaktywacje, i źródłem wszelkiej radości. Jeżeli chodzi o moje zdjęcia - zdecydowanie Warszawa i jej wszelkie uroki (głównie mam na myśli ludzi) wygrywa jako mój ulubiony temat. Miasta, tłum, ludzie mnie interesują, a że większość życia spędzam w Warszawie, siła wyższa.

Natomiast fotografię reportażową zdecydowanie cenię w tym zawodzie najbardziej. Jakiś czas temu wspominałam o Natchway'u, uważanym przeze mnie za genialnego fotografa.

Ale zdjęcia mody, portrety, te ubarwiające świat, rozrywkowe, kolorowe, jak i te przybliżające zjawisko mody jako takiej, czy sławy - nie można pomijać tej ogromnej części fotografii. O dziwo (a może i nie o dziwo) najsławniejsi, och i ach, wcale mnie nie ruszają. Też fakt, że nigdy nie przeczesywałam nazwisk kolejnych fotografów, u mnie to działa na zasadzie błysku - zobaczę świetne zdjęcie i muszę wiedzieć kto, gdzie i jak. Dlatego najsławniejsi według mnie, wcale nie muszą takimi być w branżowej rzeczywistości, a możliwe, że jakichś innych "najsławniejszych" nie znam. Ale np. Anne Leibovitz, czy Demarchelier (tak, to właśnie są ci według mnie "naj") są mało porażający.

Co innego Lauren Dukoff. Jej strona zawiera sporo zdjęć, wątpię żeby wszystkie. I te zdjęcia do mnie przemawiają, mają nastrój. Nie są jak bańki mydlane - śliczniutkie i puste. Niektóre drapieżne, niektóre spokojne, jedne smutne, inne gniewne. Ale nie są robione po to, żeby zaznaczyć jedynie piękno fotografowanego obiektu - widać, że z założenia miały wydobywać charakter osoby czy sytuacji. I to się pani Dukoff udaje bardzo zgrabnie.

Pierwsze jej zdjęcie, na które zwróciłam uwagę, Joe Henry. Im dłużej na nie patrzę, tym większą mam ochotę nigdy nie przestawać.


I kolejne, po którym Lauren Dukoff pokochałam, Sting. Zdjęcia ludzi wymagają odrobiny kooperacji obu stron, pomysłu i szczęścia, żeby uchwycić najlepszy moment. Voila! Ja chcę więcej.


I to światło, którego Dukoff tak przebiegle używa. Chętnie bym się zakochała.
Tyle o fotografii. Na razie.

Zdjęcia ze strony autorki: http://www.laurendukoff.com/

wtorek, 2 marca 2010

"Odette i inne historie miłosne", Eric-Emmanuel Schmitt.

Miniony tydzień nie był zbyt dobry, jeżeli chodzi o książki i mnie. Pomijam już nieszczęście, jakim była poprawka egzaminu, z okazji której nigdzie się nie ruszałam bez fury notatek na różnej wielkości kartkach, które fruwały wokół mnie.
Najpierw, pełna niedawno odkrytego zainteresowania Ukrainą, sięgnęłam po „Siostro, siostro” Oksany Zabużko i nie przebrnęłam nawet przez pierwsze dwa opowiadania. Nie wiem, czy nie przypasował mi styl, czy temat, ale nie dało rady. Nic to, twarda byłam, przewidziałam, że Oksana Zabużko może mnie nie zainteresować, miałam pod ręką również „Dwanaście kręgów” Andruchowycza – poszło lepiej, zmogłam połowę.
Najwyraźniej Ukraina nie chce ze mną współpracować i pozostaną mi czysto historyczne źródła na temat. I poezja Wasyla Stusa – chociaż też nie jestem tej poezji pewna, skoro zbytnio w wierszach nie gustuję.

Także po lekko przytłaczającej przygodzie ukraińskiej chciałam przeczytać pewniaka, książkę nokaut, która na pewno mi się spodoba – a któż, jeśli nie Eric-Emmanuel Schmitt dostarcza mi pięknych pozycji literackich? Wahałam się chwilę między „Marzycielką z Ostendy”, a „Odette…”, w końcu padło na historię miłosne. Teraz myślę, że należało wziąć „Marzycielkę z Ostendy”.
Rozumiem, że zawsze musi być ten pierwszy raz, a E.E. Schmitt też człowiek, ale przyznam się, że niewiele jest niespodzianek, które dołują mnie bardziej, niż kiepska książka moich ulubionych pisarzy. Bo moja szufladka z „ulubionymi pisarzami” jest prawie pusta – wszyscy mają mankamenty, ale Schmitt się jeszcze bronił.

Oczywiście „Odette i inne historie miłosne” to zbiór opowiadań na poziomie, którego znaczna część autorów szumnie zwanych pisarzami, nie przebija nawet w snach. Inteligencja, mądrość, bystre dialogi, akapity skłaniające do zadumy, tak, to wszystko i w „Odette…” jest. Ale naprawdę, jak na Schmitta, nie podobało mi się.
Widzicie, nie miałam pojęcia o czym on chciał napisać. A kto jak kto, ale Schmitt zwykle bardzo silny przekaz w swoich książkach zawiera. Moralista, cholera, ale jego jednego w tym moralizatorstwie lubię. A w „Odette…” nie umiałam dostrzec celu, który mu przyświecał, w związku z czym czytałam zbiorek całkiem niezłych, jednakże miejscami nudnych opowiadań o miłości i jej skutkach, przyczynach, i innych związanych z miłością wydarzeniach.
Co prawda zaczyna się pięknie, pierwsze opowiadanie, „Wanda Winnipeg” rozbudziło mój apetyt na dalszą część, wywołało błysk w oku i uśmiech zadowolenia. Niestety, reszta uśmiech starła i zamiast błysków w oku marszczyłam nos w rozpaczy. Przyznam się wręcz do czynu strasznego, ja tę książkę kartkowałam! Przerzucałam znudzona strony, szukając lepszych fragmentów – proszę, Schmitta się przecież nie kartkuje. Zbrodnia. Jest mi z tym niecnym kartkowaniem zdecydowanie źle.

Przecież Eric-Emmanuel Schmitt jeszcze nigdy mnie nie zawiódł, a z jego książek pominęłam chyba tylko „Przypadek Adolfa H.”, co mam zamiar nadrobić, i „Dziecko Noego”.
Niedawno czytane przeze mnie „Moje życie z Mozartem” było świetne, naprawdę. A „Pan Ibrahim i kwiaty Koranu” to moje prywatne mistrzostwo, kolejna z tych książek, do których często wracam i podczytuję ukradkiem znajome zdania, kiedy smętnie sterczę przed regałem w poszukiwaniu czegoś do czytania.
Także postanawiam pójść na kompromis z jednym z moich ulubionych pisarzy, ja udam, że „Odette i inne historie miłosne” mi się podobały, a on już nigdy więcej mi tego nie zrobi. Dobry plan? Dobry.
I bardzo chcę przeczytać „Ulissesa z Bagdadu”.

PS. Miss Jacobs podała informację, że Eric Emmanuel-Schmitt ma być w Warszawie 7-8 marca, 8 marca o 17.00 w Traffic Club. I zastanawiam się poważnie czy po raz pierwszy w życiu nie pójść na spotkanie z autorem. Autorzy średnio interesują jako tacy, a autografów nie lubię. Gdyby Stendhal zmartwychwstał, albo Dostojewski, to na spotkanie z nimi przeleciałabym pół świata, ale wśród współcześnie żyjących pisarzy jakoś nie mogę pomyśleć o kimś, kto wzbudzałby we mnie aż takie emocje. Ale może, może jego bym chciała zobaczyć?

poniedziałek, 12 października 2009

James Nachtwey, czyli dobry świadek.

Fotografia reportażowa jest czymś niesamowitym. Wymaga od niektórych odwagi, a od niektórych rozsądku. Wymaga też talentu do dostrzegania interesującej, wartej pokazania strony różnorakich wydarzeń. Tragedię każdy potrafi uchwycić na zdjęciu, ale kiedy takie zdjęcie posiada duszę, kiedy jest głębsze niż tylko kawałek kartonika z obrazkiem czy cyfrowy zapis, kiedy porusza jakieś struny w odbiorcy - wtedy taki reportaż ma sens. Wzruszyć się wygłodzonym dzieckiem można zawsze. Ale ile z tych wygłodzonych dzieci pozostaje w naszej pamięci?
I właśnie dlatego Nachtwey jest dobrym fotoreporterem - zrobił zdjęcie, które zapadło mi w pamięć i już się z niej nie rusza.
Strona internetowa Nachtweya jest małą galerią jego fotografii, oczywiście wartą zobaczenia. Ten facet był wszędzie, Afganistan, Kosowo, Czechosłowacja, Somalia, Niemcy, zniszczenie WTC (fartowny? naoczny świadek)- to tylko mała część. A ze wszystkich jego zdjęć, które przybliżają wszelkie tragedie świata, pokazując je czasem niezwykle spokojnie, a czasem wyjątkowo drastycznie, najbardziej zawsze ściska mnie poniższe. Jest idealne, piękne, smutne i ciche, i... I nie wiem jakie jeszcze.


Afganistan, 1996r.

niedziela, 11 października 2009

Nobel, czyli w końcu jestem naprawdę zadowolona.

Herta Muller została tegoroczną laureatką literackiej Nagrody Nobla, a ja nie mogłabym się ucieszyć bardziej czyimkolwiek innym zwycięstwem.
Chociaż odkąd przeniosłam się na bloggera wena jakoś mi osłabła, natłok codziennych spraw skutecznie zapełnia mój czas - oczywiście na czytanie zawsze wykroję kawałek, ale z pisaniem już mi tak dobrze nie idzie. Staram się oczywiście :)
Jednak na poprzednim blogu o książkach Herty Muller pisałam, o "Króla kłania się i zabija" oraz "Sercątku".
Chociaż świetnie zdaję sobie sprawę z faktu, że jej proza nie jest podziwiana i uwielbiana przez wszystkich, jednak Muller naprawdę zasłużyła.
Możliwe, że kiedy się zawezmę, zbiorę i siądę na dłużej, napiszę o innych jej książkach, które czytałam. Ale jak długo można powtarzać się w zachwytach? To chyba nudne jest...

PS. Już przekopiowałam te dwie recenzję na tego bloga, są w otagowane nazwiskiem autorki.

poniedziałek, 21 września 2009

"Król życia", czyli lekkie rozminięcie się tekstu z tytułem.

Oscar Wilde! Moja miłość w świecie literatury, trochę nieszczęśliwa, zważywszy na jego preferencje, w "Królu życia" została przedstawiona dokładnie acz blado. Niby mi się podobało, bo i o Wildzie, i ładnym językiem napisane, ale w jakichś dwóch trzecich ogarnęło mnie takie zniechęcenie do tej nieszczęsnej poprawności Parandowskiego, że prawie rzuciłam "Króla życia" w kąt. Ale po kolei.
„Król życia”, przeczytany bardzo szybko i z uśmiechem, zrodził we mnie jedno pytanie: dlaczego ktoś tak idealistyczny i, nie bójmy się tego słowa, po prostu sympatyczny, jak Parandowski, napisał książkę biograficzną o Wildzie? Bo chociaż ja bym z perspektywy czasu Wilde'a "królem życia" nie określiła, coś musiało w nim być, skoro dziewiętnastowieczny Londyn taki przydomek utworzył. A Wilde według Parandowskiego nie tylko królem życia wcale się nie wydaje, ale co więcej, został przedstawiony jako ofiara własnej próżności i słabości, oraz oczywiście Alfreda. Wilde jako jednostka raczej krzywdzona przez otoczenie i pechowy los, niż własny charakter, to dość przykry i chyba mało prawdziwy obraz.
Bardzo podobała mi się część o dzieciństwie Wilde’a i studiach w Oxfordzie, a potem podróży do Ameryki. Nie wiem na ile to jest prawdą, ale Parandowski przedstawił go jako prawie cudowne dziecko. Może i nim był? O rodzinie Oscara również ładnie napisał, o interesującej matce i porządnym ojcu, da się wyczuć atmosferę tamtych czasów, standardy epoki.
Niestety dalej przyszło i na Wilde’a prawdziwe życie, i Parandowski też musiał do tego w „Królu życia” dojść. Taaa, wszystko fajnie, ale o ile Wilde'a lubię naprawdę, człowieka, który wnurza się z kart książki Parandowskiego nie darzyłabym większą ilością uczuć, niż odrobina współczucia. Może trochę za bardzo rozbił się w dalszej części na pisanie nie tyle o Wildzie, co o nim i Bosiem? Oczywiście, że Alfred jest nieodłączną częścią życia Oscara, ale Parandowski jakby zapomniał, że taka indywidualność, taka siła charakteru, jak Oscara, nie mogła być zmieciona w sposób przedstawiony w „Królu życia”. Nie ulega wątpliwości, że Alfred do upadku Oscara się przyczynił w znacznej mierze, ale Oscar to był człowiek silny. Parandowski zdaje się o tym zapominać.
Z jednej strony niby genialny pisarz, niby charakter, który nie mógł być traktowany obojętnie, niby człowiek z wizją, ale w wersji Parandowskiego traci całą moc. Zostaje próżność, gnuśność i ogólny marazm, a poza tym odrobina nieprzystosowania, co z tego, że z fantazją. A cała jego złośliwość? Dystans do siebie, ironia, egoizm, tchnienie nowości i to wszystko, co zamienia Wilde’a w człowieka wartego zainteresowania i sympatii, pomimo całej jego fircykowatości, zostało przez Parandowskiego jakoś wyciszone, pominięte. Został biedny Oscar, który wcale nie był królem życia, a raczej egzotycznym wybrykiem natury, marnie oceniającym rzeczywistość.

sobota, 19 września 2009

Marina Mayoral, czyli trzy spotkania.

Książek Mariny Mayoral przeczytałam trzy i zapewne na tym nie poprzestanę. Miałam napisać o każdej z osobna, ale że z recenzowaniem ostatnio u mnie ciężko, bo jakoś czasu brak, (a jeszcze mam wakacje, jak do pracy dojdą studia, to już w ogóle przestanę spać, jeść i czytać – dokładnie w tej kolejności) niestety tekst o pani Mayoral jakoś się odwlekł w czasie.

Pierwszą było „Jedno drzewo, jedno pożegnanie”, której tytuł niezwykle mi się podobał. Jak się okazało, zawartość dopasowała się do tytułu i teraz stwierdzam bez chwili wahania, że jest to naprawdę dobra książeczka – słowo „książka” trochę przeczy objętości. Króciutka opowieść Laury, która wraca na chwilę do swojego rodzinnego miasta i oczywiście dopadają ją wspomnienia. Wraca, żeby posadzić drzewko magnolii, co jest trzecim z symbolicznych osiągnięć, po urodzeniu dziecka i napisaniu książki, jakie planowała w życiu.
Sadząc magnolię przypomina sobie kilka chwil ze swojego życia w tym miejscu, kilka postaci, które miały na nią taki, a nie inny wpływ. I chociaż jej historia jest taka, jak miliony innych, coś w języku jakim posługuje się Mayoral, coś w jej komentarzach, które są jakby spokojnymi westchnieniami rezygnacji, przykuło moją uwagę na dłużej. Chciałabym mając pięćdziesiąt lat tak się godzić z własną przeszłością, jak robi to Laura, chociaż wcale nie dochodzi do wniosku, że jej decyzje z młodości były słuszne.

Następna, „Życie oddać i duszę” zaskoczyła mnie zgoła odmienną formą. Mayoral analizowała dziwny związek Amelii i Carlosa, jakby przeprowadzała analizę dzieła literackiego. W tle dodała trochę własnych historii, będących jakby komentarzem do omawianego tematu. Ale czytając nie mogłam się pozbyć ciągłego wrażenia tego chłodnego umysłu, który rozkładał Amelię i Carlosa na części pierwsze. Absolutnie to książce nie zaszkodziło, tylko czyta się to nie jak historię o miłości, a bardziej wnikliwy profil psychologiczny. Jednak „Życie oddać i duszę” nasunęło mi myśl, że chyba polubiłabym autorkę, gdybym kiedykolwiek poznała ją bliżej. Że chciałabym ją poznać i porozmawiać.

„Utajona harmonia” to typowa powieść. Blanca i Helena poznały się w szkole zakonnej, przyjaciółkami stały się z czasem i już do końca nimi pozostały. Książka napisana z punktu widzenia Blanki jest opowieścią o nich dwóch i życiu pełnym pomieszanych uczuć, które najprościej można by określić mianem „błędnego koła”. Jakby tę historię opowiedzieć, wyjdzie niezła telenowela, a jest wręcz przeciwnie. Blanka kocha ojca Heleny, a wszyscy mężczyźni, których Helena tak naprawdę pokochała, wolą Blankę. Uroczo. Gdyby wziąć pod uwagę punkt widzenia Heleny, może i by się miało wrażenie powtórki z „Mody na sukces”, ale spokojny racjonalizm Blanki sprawia, że cała ta historia staje się prosta. Ot, tak wyszło.

Chociaż „Utajoną harmonię” uważam za najgorszą z tych trzech przeczytanych przeze mnie książek, a od tamtych jest dwa razy grubsza, czytałam ją jednym tchem. Z dwoma poprzednimi nie poszło tak łatwo, mimo mojego zafascynowania jej sposobem pisania. Ot, taka śmiesznostka na zakończenie. Marina Mayoral na pewno jest warta zainteresowania, gdyż pisze książki inteligentne. Naprawdę, autorka wychodzi swoją prozą na kobietę niegłupią, błyskotliwą i ogólnie rozgarniętą. A to już niemało.

poniedziałek, 7 września 2009

"Moje życie z Mozartem", czyli rozkład na części pierwsze.

„Gdy Mozart pisze mszę, nie myśli, że Bóg jest głuchy. (…) Poza tym gdy Mozart pisze mszę, nie myśli, że i człowiek jest głuchy.”*
Nie lubię Mozarta i książka E. E. Schmitta tego nie zmieniła. Ale za to jestem pod ogromnym wrażeniem sposobu, w jaki autor „zaprzyjaźnił się” z nim oraz rozłożył na czynniki pierwsze, a także tego, że chociaż mozartowska muzyka mnie nie wzrusza, samego Mozarta, tego istniejącego w życiu Schmitta jako mentor i kompozytor, zaczęłam uważać za człowieka wartego uwagi.
Po książkach Schmitta można, a nawet należy spodziewać się głębi i ta krótka, odrobinę autobiograficzna książeczka na pierwszy rzut oka może wydawać się napisana inaczej, jakby po łebkach, niby o życiu autora, ale jakoś tak mało tego Schmitta w „Moim życiu z Mozartem”. To wrażenie jest całkowicie mylne.
„Moje życie z Mozartem” jest chyba bardzo osobistą książką, zbiorem listów pisanych do kompozytora, które dla czytelnika czasem nie przedstawiają większej treści, ale dla Schmitta musiały być kluczem do całej galerii wspomnień. Jest to zbiór fascynacji Schmitta, nie tylko muzycznych, oraz zapis swoistej przemiany autora, od piętnastoletniego chłopaczka, który cierpiał przez duże „C” - banalnie i młodzieńczo, do człowieka dojrzałego i co istotniejsze, naprawdę interesującego. Z „Mojego życia z Mozartem” wyłania się obraz Schmitta, który ładnie o nim świadczy, a nie wydaje mi się żeby autor specjalnie stawiał się w tym świetle. Takie naginanie rzeczywistości jakoś mi do niego nie pasuje.

Tym, co mnie najbardziej podobało się w „Moim życiu z Mozartem” były właśnie fragmenty dotyczące austriackiego kompozytora. Tak dokładnej analizy czyjegoś charakteru i twórczości nie przypominam sobie z żadnej przeczytanej wcześniej książki.
„Głos mozartowski to głos dźwięczny, giętki i plastyczny, który trzyma się równie daleko od krzyku, jak i mowy, głos klarnetowy, taki, który umie się powstrzymać i gdy trzeba – dopasować do innych. W interpretacji Twej muzyki nie mam miejsca na ekscesy, przesadną kolorystykę, na szlochy czy na muzyczny ekspresjonizm: emocje pojawiają się na łuku frazy, ot tak, znienacka, jakby z niczego. ”
„Nauczyciel złożoności – oto kim jesteś.”
„Chciałbym sięgnąć wraz z Tobą po ideał sztuki prostej, zrozumiałej, która najpierw uwodzi, a potem porusza.”
Mozart teoretycznie uczył Schmitta żyć, wiadomości przekazując muzyką. I faktycznie, muzyka została przez pisarza odebrana w sposób, który chociaż niewątpliwie może być określony nadinterpretacją, jednak sprawił, że Schmitt się zmieniał. Że doznawał olśnień, a coś w jego myślach „zaskakiwało” na właściwe miejsce. Fascynujący, a przy tym jakże naturalny i codzienny przykład przemian, które tak naprawdę są samodoskonaleniem się, gdyż Schmitt sam z siebie odczytywał Mozarta w sposób taki, a nie inny.
„Później zrozumiałem bezużyteczność tego rodzaju zarzutów. (…) Z punktu widzenia Boga śmierć dana jest nam w momencie narodzin: dola jest równa dla każdego.”
Tak się zastanawiam, czy każdy z nas ma kogoś takiego? Wirtualnego mentora, z którym nie możemy rozmawiać w tradycyjny sposób, który jest pretekstem do analizowania i poprawiania samych siebie?

*Wszystkie cytaty pochodzą z książki „Moje życie z Mozartem” E.E. Schmitta w przekładzie J. M. Kłoczowskiego, Wyd. Znak, 2008.

czwartek, 9 lipca 2009

Henri Cartier-Bresson.

Czy znacie poniższe zdjęcie, które jest chyba tym najsławniejszym?


Na tyłach stacji Saint-Lazare, Paryż 1932r.
źródło zdjęcia: www.artvalue.com
“Photography is not like painting. There is a creative fraction of a second when you are taking a picture. Your eye must see a composition or an expression that life itself offers you, and you must know with intuition when to click the camera. That is the moment the photographer is creative. Oop! The Moment! Once you miss it, it is gone forever.”
z wywiadu H. Cartiera-Bressona dla "Washington Post" w 1957r.
Chociaż tak naprawdę nie wiem o nim zbyt wiele, C. co jakiś czas z zachwytem o tym facecie wspomina. Cóż, zboczenie zawodowca.
Jednakże tyle, ile zdjęć Cartiera-Bressona widziałam, tyle uznałam za dowody jego niezaprzeczalnego talentu, zdolności i ciekawego spojrzenia na otoczenie. Bo nie sztuka uchwycić dobry kadr, prawdziwe piękno zawodu leży w tym, żeby zdjęcie pokazało coś, czego nie chcemy zapomnieć.
O jego biografii i dokonaniach rozwodzić się tutaj nie ma sensu, chociaż Bresson był fotografem, który wniósł wiele do tej profesji. Wikipedia angielska (wedle preferencji również każda inna) opisuje jednak wszystkie innowacje i pomysły Bressona znacznie lepiej, niż zrobię to ja.


Wystawa „The Decisive Moment” – według Bressona najważniejsze było uchwycenie momentu definiującego daną chwilę. Ta idea niezwykle mi się podoba, odnosi się do tego, co dla mnie jest w fotografii najpiękniejsze, czyli złapanie nastroju chwili, uwiecznienie ułamka sekundy, który pokazuje coś, co tylko dana osoba w ten a nie inny sposób zaobserwowała. Ja nie umiem tego robić i naprawdę dobrych fotografów mogłabym czcić. Jak małe złote bożki :) Skany zdjęć z albumu "The Decisive Moments", opublikowanego w roku 1952, znajdziecie na stronie Jerusalem Photo Club. Niestety bez podpisów.

Jeszcze portfolio Cartiera-Bressona ze strony 'Photography Now', również warte obejrzenia, chociaż nie ma w nim wielu zdjęć.

I na koniec kilka "moich" zdjęć Bressona. Tych, które są w różny sposób "naj".



Downtown, Nowy Jork, 1947r. To chyba jest moim ulubionym.
źródło zdjęcia: www.nytimes.com


Rzym, 1951r.
źródło zdjęcia: www.henricartierbresson.org/


Koronacja Grzegorza VI, Anglia, 1938r.
źródło zdjęcia: iconicphotos.wordpress.com (to jest de facto ciekawa strona)


Ostatnie dni Kuomintangu, Szanghaj, 1949r.
źródło zdjęcia: www.my.opera.com


Mur Berliński, 1963r.
źródło zdjęcia: www.hasselbladfoundation.org


Jean-Paul Sartre, Paryż, 1945r.
źródło zdjęcia: notasjudiciosas.wordpress.com