Pokazywanie postów oznaczonych etykietą porównania. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą porównania. Pokaż wszystkie posty

środa, 13 marca 2013

"Daddy Long Legs", reż. Jean Negulesco.

Widzicie, z filmami kwestia jest jedna, ich odbiór to nasz prywatny odbiór (właściwie z całym życiem taka właśnie jest kwestia, ale w filozofię nie wchodźmy), stąd niewiele znaczące filmidło typu "Daddy Long Legs" może stać się znaczącym filmem - znaczącym w sensie wrażeń, niekoniecznie treści jako takiej.
I tutaj zaczyna się Liritio, bo i "Tajemniczy opiekun", Fred Astaire i "Something's Gotta Give"...
Co nie zmienia przykrej prawdy, że jeśli chodzi o musicale, Negulesco czy Astaire'a, "Daddy Long Legs" nie jest szczytowym osiągnięciem w żadnej z kategorii.

Pewien amerykański milioner wybiera się do Francji (po co? nieistotne), w czarująco komicznej scenie zatapiania samochodu w błocie trafia w poszukiwaniu telefonu do prowincjonalnego sierocińca. I bam! Przez okno widzi sierotkę (Leslie Caron), coś go zauroczy, coś przyciągnie uwagę, sierotka otrzymuje stypendium, trafia do amerykańskiej szkoły i staje się wyedukowaną panienką. W tzw. międzyczasie pisuje listy do "Tatuńcia Pająka", Johna Smitha, jednocześnie w realu poznając pana Pendletona (Fred Astaire), wujka swojej współlokatorki. Trochę razem tańczą, pampampam, film się toczy...

Problem jest codzienny, ale poważny: starszy, bardzo wdzięczny Astaire, jak by się nie starał, nie jest w stanie wykrzesać śladowej chemii z Leslie Caron. Jej nie znam zbytnio (filmowo), jego owszem, nie wiem czy to kwestia z jej strony, czy zwyczajnie nie zagrało, w starszym Hollywood chyba nawet bardziej niż obecnie zestawiano nazwiska nie "chemię". Tak oto otrzymujemy Freda Astaire'a i Leslie Caron , a jeśli chodzi o elementy fabularne, ta dwójka pasuje do siebie jak pięść do nosa. Chyba że tańczą, wtedy wszystko gra, tańczą ślicznie oboje.

Sama fabuła również jest problematyczna, z całkiem przyzwoitej książki (jednej z tych zaczytanych przez Liritio) wyrwano myśl niekoniecznie nawet przewodnią, raczej rozpoczynającą, i zamieniono w film bez polotu i ducha. Dlaczego z ładnej książki dla młodzieży, która tyczy się głównie dorastania, młodzieńczego optymizmu i zderzenia z zupełnie nieznanym światem, zrobiono wątły romans, w którym akcja może i trzyma się kupy, ale brak jej jakiejkolwiek iskry? Pozostaje to niewiadomą. Chociaż wierzcie mi, obsada robi co może. Szczególnie Thelma Ritter i Fred Clark (znacie oboje, najwyżej o tym nie wiecie), czyli Griggs i panna Pritchard (on jest obowiązkowym księgowym pana Pendletona, ona nieco emocjonalną sekretarką), stworzyli w małych scenach idealny efekt komediowy, ich złośliwe dialogi są tak naprawdę najlepszym motywem "Daddy Long Legs".


A jednak, czego bym o "Daddy Long Legs" nie wypisywała, byłam całkiem zadowolona z tego filmu. Ponownie, to już Liritio...
"Tajemniczy opiekun" Jean Webster byłby zapewne jedną z książek, których nie dałabym sobie odebrać. Jest coś tak miłego, wdzięcznego i pozytywnie realistycznego w zbiorze listów Agi do Tatuńcia Pająka. Jakkolwiek film jest brutalny wobec fabuły, której tytuł zapożycza, przynajmniej miło jest ów tytuł zobaczyć z Astairem i Caron w obsadzie. Jak ciekawostkę, coś nowego, kiedy książkę przeczytałam już naście razy wzdłuż i wszerz... Przy tym, może przez musicalową otoczkę, może przez sympatycznego Astaire'a, nie drażni mnie słabość tej adaptacji (a np. wszelakie ekranizacje "Wichrowych Wzgórz" przyprawiają mnie o białą gorączkę).

I Fred Astaire, którego lubię, publicznie uparcie twierdząc co innego. Ale nie oszukam samej siebie, nawet na wyrost stwierdzając że jego pląsy mnie nudzą. Wystarczy włączyć mi jakikolwiek film z tańczącym Astairem i zapomnę o Waszej obecności w pokoju.
Może ta niespójność wynika z pewnego rozdrażnienia? Czy to skojarzeniem pierwszym, którym niezmiennie jest "Funny Face" z Audrey Hepburn, a która wydała mi się filmem słabiutkim i co gorsza nudnym. Czy to pewnym ugrzecznieniem i poprawnością niezmiennie towarzyszącym filmom Astaire'a... Sama nie wiem, coś tam tkwi na dnie oka, coś mi przeszkadza. Ale potem widzę Astaire'a kręcącego się w hotelowym korytarzu i naprawdę jest pięknie.


A jeszcze wspaniałe "Something's Gotta Give"! W filmie dziesięciominutowa scena taneczna, przetykana Astairem śpiewającym jedną z ładniejszych (w skali Liritio, która jest skalą skrzywioną przekornym charakterem autorki) piosenek, jakie dane mu było zaśpiewać. Dziesięć minut musicalu Wam daruję, szukajcie sami wedle uznania. Ale Sammy Davis Jr Astaire'owej wersji się ukłonił i prawie równie pięknie odśpiewał.
O dziwo wersja Sinatry mnie nie wzrusza, o damskich nie wspominam.
Liritio uwielbia tę piosenkę, tak samo jak uwielbia Moon River i Strangers in the Night. Czego tu nie uwielbiać?
"When an irresistible force such as you, meets an old immovable object like me..." Śliczne.

Something's Gotta Give, Sammy Davis Jr

niedziela, 20 stycznia 2013

"Afera Thomasa Crowna", reż. Norman Jewison.


Chciałabym napisać, że film Jewisona z 1968 roku jest znacznie lepszy niż remake z Brosnanem i Russo w rolach głównych (1999 rok), ale nie byłabym uczciwa. To znaczy, według mnie jest lepszy, zdecydowanie wybieram oryginał, nie mogę jednak powiedzieć żeby remake był bez sensu. Tak naprawdę, mimo identycznego tytułu, są to filmy raczej zainspirowane podobnym tematem, niespecjalnie do siebie podobne. Scenariusz został mocno przerobiony, podobnie jak zupełnie zmieniła się wymowa filmu i charakterystyka postaci, a w tabeli filmów będących remake'ami "Afera Thomasa Crowna" z roku 1999tego plasuje się wysoko. Przynajmniej w umysłach twórców powstał jakiś pomysł na ten "odświeżany" film.
Mnie jednak bardziej pasowała oddalona od happy - endowego, mydlanego kina atmosfera filmu Jewisona, również duet Dunaway i McQueena zyskał w moich oczach więcej uznania, a elegancja lat 60tych to klasa sama w sobie.


Pozostańmy więc na razie przy tym wcześniejszym filmie z końca lat sześćdziesiątych, w którym piękna i dobrze ubrana przedstawicielka towarzystwa ubezpieczeniowego, Vicky Anderson (Faye Dunaway rzecz jasna), stara się przechytrzyć sprytnego pana Crowna (Steve McQueen może zagrał samego siebie, ale w jaki sposób!), który okradł pewien bank ze znacznej sumy pieniędzy i nie da rady mu tego udowodnić.
Oczywiście baza dla opowieści jest prosta, ot dwoje ludzi po przeciwnych stronach barykady, jedno stara się prześcignąć drugie i można tylko zadawać sobie pytanie, na ile oboje udają, na ile stają się w udawaniu prawdziwi.

W filmie Jewisona liczy się rozrysowanie charakterów, a tutaj jest pięknie. Ani piękna Vicky nie okazuje się wszechwiedząca, ani policjant prowadzący śledztwo głupi, ani Crown aż tak nieprzenikniony. Chociaż w tym ostatnim można mieć wątpliwość.
Przede wszystkim jest szybko, prosto i do celu, ale również spokojnie, elegancja się liczy. Ona prowokuje, on jest zaciekawiony, ona zastawia pułapki, w które on nie wpada, ale zwycięstwa jednej ze stron nie widać, a remis nie wchodzi w grę. Jak ta partia szachów rozgrywana przez Vicky i Crowna, partia szachów, która napięciem bije na głowę o wiele bardziej dosłowne sceny Brosnana i Russo.


Co jest ciekawsze w oryginale Jewisona? Nie napiszę, że wszystko, niekoniecznie, do tego dojdziemy. Ale motywacja, zachowanie poszczególnych bohaterów - tutaj należy dodać pytanie, na ile remake'owi aktorzy podołali rolom, które może same w sobie wcale nie były gorsze - ten punkt mnie intrygował w jewisonowej wersji.
Thomas Crown w pewnym momencie stwierdza: "money isn't funny". Chociaż on sam czaruje wdzięczną powściągliwością i stylem bogatego finansisty z fantazją, nie da się ukryć, Thomas Crown w wykonaniu McQueena również isn't funny. Podobno "Afera Thomasa Crowna" to jedyny film, w którym McQueen naprawdę się śmieje na głos, ale nawet w tej scenie nie odczuwa się specjalnej wesołości, chociaż niewątpliwie jest sceną triumfu Crowna nad systemem.
Właśnie, czym jest ten przewijający się w dialogach system, wobec którego Crown wyraża swój bunt? Nie postrzegałabym tego terminu na określenie "systemu", o którym słuchamy przy okazji kolejnych kryzysów ekonomicznych czy pytaniach o inwigilację związaną z internetem. Mam wrażenie, że dla Crowna system był tymi kajdanami norm, nudy i zobowiązań, które wiążą codzienność. Czy Crown jest po prostu rozbestwionym małym chłopcem, który szuka kolejnej zabawki, czy przeżartym cynizmem mężczyzną, który buntuje się trochę sam przeciwko sobie, przeciwko faktowi, że może mieć (względnie) wszystko, a to nadal nie zaspokaja jakiejś niewiadomej nam potrzeby?


Finał filmu rzuca nieco światła na tę sprawę, Liritio skłania się ku interpretacji pośredniej, jakby trzeciej, jednak ostateczny wybór Crowna to starannie skalkulowana nadzieja i uśmiech półgębkiem. Ani do końca znudzony dzieciak, ani szukający celu milioner, wyrachowania bym się w Crownie doszukała. Wiadomo jednak, interpretacja jest prywatna i za to lubię film Jewisona, za nieodmówienie, za brak wskazywania palcem każdego szczegółu.

Vicky na tle Crowna wydaje się bardziej dosłowna: drapieżna panna posh na tropie samotnego wilka to wyzwanie dla ambicji, a czy również dla emocji? Niby skłonić się można ku stwierdzeniu, że jej strona gry stawała się prawdziwsza, ale według mnie nad obojgiem pozostaje spory znak zapytania. Może Vicky stoczyła wielką walkę ze sobą, a może po prostu zacisnęła wszystkie sznurki szerszej zasadzki.
Pytanie czy specjalnie tego nie nadinterpretuję pozostawię już komu innemu, chociaż widać, że Jewison chciał skłonić widza do zastanowienia.

Faye Dunaway jest dla mnie jedną z "tych" aktorek, ma klasę, talent, urodę i nie zaprzepaściła tego w głupich rolach. Czyli w jej przypadku jestem stronnicza, Wy powiecie, że przy McQueenie wypada słabo, ja powiem, że młodo. Plusem jest ich zgranie, wierzy się w tę ekranową maskaradę półuśmiechów.


A McQueen... Może tak, na ile może identyfikował się z Crownem, o tym można poczytać jedynie w artykułach, ale niezbitym dowodem na jego świetne aktorstwo jest ten film i chociaż McQueena znałam dotąd jako "tego z niebieskimi oczami z westernów", widzę że popełniałam spory błąd nie interesując się nim bardziej. Jako aktor jest bardzo dobry, jako postać wydaje się co najmniej intrygujący.

Trzecią stroną "Afery Thomasa Crowna" jest policja i brawa dla autorów scenariusza, że prowadzący śledztwo może jest postacią bardzo drugoplanową, ale pozostaje człowiekiem z krwi i kości, bez stereotypu głupiego czy zawziętego detektywa. Bywa gwałtowny, bywa zagubiony w braku poszlak, bywa wyrozumiały i ludzki, bywa też służbistą, podobał mi się aktor w tej roli (Paul Burke, nie znam pana, chociaż... nie, chyba nie znam), ale nie jest nieprawdziwy.

A zostawiając na chwilę psychologię postaci, film to część wizualna, film to dźwięk i naprawdę jest się czym cieszyć. Jewison stosuje kilka razy podzielone ekrany, najwyraźniej wtenczas była to jakaś nowość techniczna, ale taki zabieg pasuje do filmu, w którym jedna osoba orkiestruje wiele zdarzeń, nawet jeśli na małym ekranie może być irytujący. Przede wszystkim jednak muszę napisać o zdjęciach, które w chwilach kluczowych rozgrywały się w małych przestrzeniach i bliskich kadrach, ale kamera mogła się rozbuchać w momentach udawanej idylli czy oderwania Crowna (szybowiec nad lasem, czerwony samochodzik na wydmach, noc przy ognisku, może to pocztówkowe, ale miało wdzięk).
I ponownie wracam do kwestii stylu, który z każdego kadru aż się wylewa - może stąd ta elegancja Dunaway, której brakuje Russo, jak gdyby to rzeczywiście było takie proste, że w dobrej sukience od razu się klasy nabiera.


Skoczmy trzydzieści lat w przód, kiedy Pierce Brosnan, czyli Thomas Crown - pełen czaru playboy ostateczny - rozmawia z terapeutką (również Faye Dunaway, również trzydzieści lat później), która zadaje mu magiczne pytanie: "a czy kobieta mogłaby zaufać Tobie?".
I o to chyba rozbija się główna różnica między tymi filmami. Jewison nakręcił delikatny dramat złodziejski (powiedzmy...) rozgrywany w kilkunastu scenach jak ta gra w szachy, sportowo, bez przekombinowania, prawie fair. Później John McTiernan przerobił subtelny materiał w pełen wdzięcznych scen, ale jednak łopatologiczny romans ze złodziejem. Czy to dobrze, czy to źle...

Pierce Brosnan jest znacznie cieplejszym Crownem, a większa dosłowność filmu pozbawia nas problemu odgadywania jego motywów - oto mamy czarującego milionera z nieco niegrzecznym hobby. Trochę udowadnia tym swoją wyższość, trochę zabija nudę, liczy się adrenalina i wdzięk. Sam akt kradzieży przestał być manifestem genialnie przemyślanej możliwości buntu, a stał się wyrazem uroku i przewrotności doświadczonego ryzykanta, stąd zamiana pieniędzy i banku w muzeum i Moneta.


Catherine (Rene Russo) jest postacią, z którą mam największy problem i głównym zarzutem wobec inaczej całkiem przyjemnego filmu o dużej dawce czaru (Brosnana głównie). Russo nie pasuje mi wizualnie, nie trafia w mój gust i nie przekonuje mnie jako uwodzicielska pani z ubezpieczeń, chociaż ma swoje zabawne momenty, jest wystarczająco ciekawie napisaną postacią żeby uznać ją za "coś innego" i na pewno jej dojrzałość bardziej pasuje do Crowna niż absolutne piękno młodej Dunaway. Możliwe, że brak jej po prostu subtelności, czego ja prywatnie nie trawię, stąd moja niechęć do niej i negatywna opinia o roli. A drażni miejscami ten ich romans, mnie drażni brak uroku, może przesyt wybuchów namiętności w ich relacji. Ale to jest krytyka raczej szczegółowa, ogółem film się broni, zanim obejrzałam oryginał uważałam "Aferę Thomasa Crowna" za kino bardzo poprawne, do którego można spokojnie kilka razy wracać. Zresztą nadal tak jest, jak napisałam na początku, dla mnie to są jednak odrębne filmy oparte jedynie na tej samej kanwie scenariusza i ciężko je wrzucić do jednego worka.

Na pewno w filmie McTiernana więcej się dzieje wokół samej kradzieży, tutaj jest zastosowana ładna klamra fabularna z Crownem w muzeum jako clou programu. Akcja została skomplikowana, pojawiły się wątki poboczne, niekoniecznie potrzebne, ale chociaż teraz będę tęskniła za swobodą fabuły Jewisona, w wersji współcześniejszej lubię przewrotność i zawadiackość tego Crowna, lubię klimat wdzięcznego łamania zakazów.
I ogromny plus należy się za Denisa Leary, którego lubię przede wszystkim jako scenicznego komika, w roli detektywa McCanna - o ile Burke był dobrym tłem dla Dunaway i McQueena, Leary jest wyraźniejszy, widać że obmyślił sobie tę postać, nadał jej charakter, motywy, początek i koniec, bardzo ładnie to wyszło w duecie z drapieżną Catherine, która uparcie nie chce przestrzegać jego reguł.

A na koniec część wspólna, piękna i na pewno Wam znana, "Windmills of Your Mind" - piosenka, która jak rzadko która tak wyraźnie oddaje atmosferę filmu. Wersję Stinga słyszycie pewnie co drugi dzień, więc dzisiaj w wersji z filmu Jewisona.

Windmills of Your Mind, Noel Harrison

wtorek, 18 września 2012

"Sklep na rogu", reż. Ernst Lubitsch.

Pierwowzór niemożliwego dla mnie do strawienia "Masz wiadomość". To aż przerażające, jak bardzo film z Meg Ryan i Tomem Hanksem odbiega od wersji z 1940 roku.
Tutaj mamy wdzięk, dowcip, konkretną historię, przyjemnie zaaranżowane wątki poboczne i proste, zrozumiałe motywy bohaterów. Tutaj mamy uroczy romans z odrobiną poetycznie nieprawdopodobnego zrządzenia losu.
Ponad pół wieku później zaprezentowano rozwleczoną historię internetowej znajomości, w której niewiele kupy się trzyma, dobrych dialogów brak, natomiast zastąpiono je przesłodzonym zakończeniem i gratis dołożono kilka niemożebnie głupich elementów akcji.
Norę Ephron (reżyserkę i scenarzystkę "Masz wiadomość") po wsze czasy można chwalić za scenariusz do "Kiedy Harry poznał Sally", ale cała reszta jej twórczości jest moim zdaniem równie trafiona co kula w płocie. Może jeszcze poza "Zgagą", chociaż to raczej zasługa duetu Meryl Streep i Jacka Nicholsona.
Mniejsza o marginalne wycieczki, wracamy do "Sklepu na rogu".

Film jest grzeczny, to nie ulega wątpliwości, "źli" są szybko demaskowani, a para głównych bohaterów raczej nie posiada większych wad. Ale "Sklep na rogu" to stare kino i przyjemny romans, głębia postaci może nie do końca była głównym priorytetem. Niespecjalnie też razi brak takowej, częściowo dlatego, że James Stewart był naprawdę znakomitym aktorem i nawet w roli Alfreda - trochę przemądrzałego, a przy tym słodko złośliwego sprzedawcy galanterii - wydaje się interesującą postacią. Rozbrajająca jest scena, w której Alfred opowiada, że zaczął pisać do pewnej damy w poszukiwaniu wiedzy o świecie, gdyż nie stać go na encyklopedię.
Przy tym Alfred/Stewart jest naprawdę czarujący w tym filmie, a ślepa Liritio zawsze uważała Stewarta za aktora dobrego, ale mało wdzięcznego. Teraz odszczekuję, nie wiem gdzie miałam oczy, James Stewart jest uroczy. (Idiotyczny, przypadkowy rym musi być, inaczej to nie mój blog!)


Pełna wdzięku (i niechęci) relacja między Alfredem a Klarą (Margaret Sullavan) jest samograjem. Korespondencyjni znajomi w rzeczywistym życiu spierają się ze sobą, wyzłośliwiają, ostentacyjnie ignorują nawzajem swoje zdanie na wszelaki temat, a gdyby mogli, dosłownie podstawialiby sobie nogi. Przy tym są tak zadowoleni z siebie i pełni uwielbienia dla "nieznajomych" z listów, że aż zaciera się ręce na ich miny w obliczu rewelacji, że wyglądana z nadzieją osoba jest tak naprawdę znienawidzonym współpracownikiem.

Ponadto drugi plan wiele dodaje prostej opowieści o miłości. A tu też się dzieje, personel sklepu pana Matuschka to zabawna galeria postaci. Sam właściciel, czasem srogi a czasem jowialny, czyli w sumie niezdecydowany Hugo Matuschek (Frank Morgan), rozpaczliwie sfrustrowany romansem żony. Pozujący na dandysa Ferench, bawidamek, nieudolny dowcipniś czekający na awans. Pełen ambicji, cwany Pepi, chłopiec na posyłki (głownie pani Matuschek), który odgrywa w akcji zaskakująco dużą rolę. Jeszcze nieśmiały, znerwicowany Pirovitch z wąsem, który wydaje się bać własnego cienia i chowa się za każdym razem, gdy pan Matuschek pyta o opinię.


Ogromną wadą "Masz wiadomość" (poza innymi ogromnymi wadami tego filmu) jest niepotrzebne rozdęcie tematu. Przejęcia, wielkie interesy, jakieś niepotrzebne dzieci, nieudany narzeczony, ciągłe wzdychanie Meg Ryan...
Akcja "Sklepu na rogu" toczy się w przeciągu niewielu dni, głównie na małej przestrzeni sklepu i zaplecza. Wiele scen opisujących relacje między pracownikami, chemię Klary i Alfreda, zostało prosto, ale skutecznie sprowadzonych do dialogów w oczekiwaniu na otwarcie sklepu (bój o otwieranie drzwi panu Matuschkowi), dyskusji nad asortymentem (bój o pudełka z pozytywką), dekorowaniem drzewka świątecznego (bój o wcześniejsze wolne) czy zwykłym przepychaniem się przy szafkach.
Ale "Sklep na rogu", mimo skromnej otoczki, jest po prostu ładnym, słodkim filmem z naprawdę dobrymi dialogami. Filmem, po którym po prostu robi się milej na świecie.

A kawiarniana rozmowa Alfreda, który już wie i Klary, która jeszcze nie wie to mistrzowsko napisana eksplozja emocji w nienaruszalnych ramach społecznych konwenansów i dobrego tonu, już dla tej jednej sceny warto obejrzeć całość.

niedziela, 8 stycznia 2012

"Łowca androidów", reż. Ridley Scott.

Część druga, mocno spóźniona. Pierwsza tutaj.

"Blade Runner" to jeden z tych sławnych filmów, z którymi mamy bezbłędne skojarzenia. Deszczowy, gęsty klimat futurystycznego miasta, powolna (w dzisiejszych czasach) akcja i piękne zdjęcia. Vangelis w tle... W porównaniu z książką, film Ridleya Scotta jest raczej senny i zakurzony, niż smutny. Rick Deckard (Harrison Ford) według Scotta jest trochę przyjemniejszy, nieżonaty, a postać Rachael (Sean Young) ma zupełnie inne znaczenie, niż w książce. A tak naprawdę całą uwagę Scott skupił na androidach.

I jest to największa, najpiękniejsza różnica między filmem a książką. P.K. Dick stworzył przytłaczająco depresyjną wizję gnicia świata, a Scott zaadaptował ją na opowieść o przywiązaniu do życia.
Ostatecznie w wersji Scotta maszyny się nie poddają, a przynajmniej nie te, które zdołały zbiec z kolonii i trafić na Ziemię. Najwyraźniej w równym stopniu kochają swoje sztuczne życie, co go nienawidzą, a są równie ludzcy, co sami ludzie.

Ale nie uprzedzajmy wypadków.
Jako dziecko w czepku urodzone (powiedzmy...), nigdy nie widziałam żadnej innej wersji "Blade Runnera", niż reżyserska. Nigdy nie widziałam przesłodzonego zakończenia wersji kinowej z 1982 roku, nigdy nie widziałam wersji z komentarzem Forda zza kadru... I dobrze, dla tak zżytej z "Blade Runnerem" osóbki, jak ja, byłby to strzał w stopę (co najmniej) i przeżycie prawie traumatyczne.

Siłą "Łowcy androidów" jest enigmatyczna atmosfera, nie ma prostych rozwiązań i szybkich odpowiedzi. Kim na przykład jest Gaff? Milczący policjant, który zdaje się jedynie ze znudzeniem obserwować działania Deckarda i ma w zwyczaju składanie maleńkich origami. Co dokładnie o czekającym Deckarda zadaniu wie jego szef, Bryant? I ile dokładnie wie o samym sobie Deckard?

I ta jedyna w swoim rodzaju dwójka, Rutger Hauer i Daryl Hannah.
Pris (Hannah), model maszyny zaprojektowany "dla rozrywki". Twór obrazujący marzenia mężczyzn o istocie doskonale pięknej, będącej trochę dziewczyną i trochę kobietą, która zaspokoi ich pragnienia. Ale Pris jest androidem szukającym przetrwania. Jest więc również okrutna, bezwzględna i podstępna. Śmiercionośna kobieta-dziecko, kilkuletni robot przerażony zbliżającą się "datą ważności".

Najpiękniejszy z nich wszystkich, Roy Batty (Rutger Hauer), samiec alfa, agresywny przywódca, przebiegły, złośliwy, szuka nadziei dla siebie i kilkorga replikantów, którzy uciekli razem z nim. Szuka swojego stwórcy i ojca, szuka sposobu na przedłużenie swojej egzystencji. Oczywiście jego raczej znane ostatnie słowa "All those moments will be lost in time, like tears in rain." są jedną z tych rzeczy, nad którymi w "Łowcy androidów" można płakać, ale tak naprawdę wszystkie dialogi Roya Batty są jednym wielkim podsumowaniem gatunku ludzkiego. A nie wychodzimy w tych zdaniach najpiękniej.

Niewiele filmów ma taką siłę oddziaływania na mnie, co "Łowca androidów". Tragizm sztucznych istnień, skazanych z góry na względnie szybkie unicestwienie. Replikanci są bezwzględni, są smutni, tylko czasem dobrze się bawią, ale w deszczowym, sennym mieście są kwintesencją życia równie dobrą, co prawdziwi ludzie. A mnie to strasznie smuci. Może to nawet banalne, że ostatnia scena z Royem Batty rozkłada mnie niezmiennie na łopatki, trudno, mogę być taka banalna. Zresztą nie tylko ta scena, ale przykład jest sztandarowy.

Jakby urwane zakończenie "Łowcy androidów" jest dopełnieniem powściągliwości całego filmu, a do tego mocnym zamknięciem długich, idealnie dopracowanych scen, z których składa się polowanie na androidy w zanieczyszczonym mieście przyszłości.
I kto mi powie, że w filmie o sztucznych tworach i ich łowcy czegoś brak? Jest miłość, jest piękno życia, jest zachód słońca, jest sztuczna sowa... Właściwie więc, co zabawne, "Łowca androidów" jest peanem na cześć życia, nawet w tym smutniejszym ze światów.

środa, 19 października 2011

"Perswazje". Jane Austen, Roger Michell i inni.

Poniekąd zaczęłam produkować się serialowo, ale że podczytuję sobie ukradkiem wykłady Nabokova o literaturze (najbardziej ten o Stevensonie), przypomniałam sobie o kolejnej książce, o której dotąd nie napisałam.
"Perswazje", tak.

Jeżeli chodzi o Jane Austen, naprawdę nie mam pojęcia, dlaczego po przeczytaniu prawie każdej z jej książek, tak stanowczo sama sobie odmawiałam lektury tej ostatniej, "Perswazji". Zacięłam się po prostu, nie chciałam tego czytać, miałam złe skojarzenia albo co... Do czasu.

Mam wrażenie, że "Perswazje" najbardziej odbiegają od utartych ścieżek Austen, mniej lub bardziej innymi jej książkami wydeptanych. Historia poprowadzona jest zdecydowanie inaczej, odwrotnie i z pętelką :)
Anna i kapitan Wentworth już zdążyli się pokochać, zdążyli również rozstać się i po latach spotkać ponownie. To są inni bohaterowie, dojrzalsi, niekoniecznie mądrzejsi, ale na pewno spokojniejsi, jakby ich charaktery zostały ujarzmione przez czas.

Przyjemnie śledziło się owo powolne "odżywanie" Anny, kiedy stara miłość zjawiła się na progu. Nieśmiałe marzenia, stopniowo przeradzające się w nadzieję. I kapitan Wentworth, podobnie jak Anna ułomny, kiedy przychodzi do sięgania po swoje. Ona zahukana, on już zbyt dumny.
Polubiłam tę dwójkę i ich niezgrabne dążenie do realizacji swoich pragnień. Powinni gasnąć przy całej tej znamienitej galerii z powieści Austen, tej porażająco bystrej Elżbiecie i tak fantastycznie wyniosłym, pociągającym panu Darcy. Przy tej do bólu poświęcającej się Elinor, na którą i tak czeka wielka miłość, przy Emmie obdarzonej wszelkimi zaletami, przy Knightleyu, który zawsze ma rację...
Ale nie, dzisiaj to Anna i Wentworth stają mi się najbliźsi, ona niespecjalnie piękna, niespecjalnie elokwentna, niespecjalnie odważna... I Wentworth, w teorii wspaniały, dzielny kapitan, a w praktyce obrażony na zadrę w sercu sprzed wielu lat, niezbyt szczęśliwy, odrobinę oschły mężczyzna, który budzi zachwyty prowincjonalnych gąsek.

Rozkochałam się też w drobnych smaczkach "Perswazji", w ojcu Anny, panu Elliot, mocno ograniczonym, zakochanym w sobie człowieczku. W jej starszej siostrze, Elżbiecie, jeszcze pięknej, ale już skwaszonej nieuchronnie nadchodzącym staropanieństwem. I w młodszej siostrze, hipochondryczce, równie egocentrycznej co wszyscy Elliotowie. Poza Anną.

Należałoby teraz dać kolejną szansę "Mansfield Park", może to, co kiedyś wydało mi się nudne, dzisiaj stałoby się rozkoszne?

Roger Michell, którego pierwszym filmem były "Perswazje" (1995y rok), przepięknie podołał zadaniu i mogę bez wahania stwierdzić, że jest to moja ulubiona ekranizacja spośród wszystkich filmów stworzonych na podstawie Austen. Ma zdecydowanie większy rozmach, niż telewizyjna "Emma" emitowana rok później, przy jednoczesnym braku hollywoodzkich zagrywek, czego o wielu z tych ekranizacji powiedzieć niestety nie można. I obsada jak marzenie, moje serce podbiła Sophie Thompson w roli wiecznie jojczącej Mary...
Ale uczciwie przyznam, że Amanda Root w roli Anny pobiła resztę na głowę. Idealna jako zawsze spychana na margines kobieta, która po latach napotyka szansę na naprawę błędu młodości i postawienie na swoim. Ona rzeczywiście z każdą sceną rozkwita. A partnerujący jej Ciaran Hinds dotrzymuje kroku rolą Wentwortha, który w jego wykonaniu jest skryty, czasem gwałtowny i na pewno nie ma charakteru niczym kryształ.

Do czego bym się mogła przyczepić? Odrobinę nieładnie sportretowano pana Elliota, aż karykaturalnie. I nie trafiono z Lady Russel, jakby przez cały film odtwórczyni roli nie mogła się zdecydować, czy woli zagrać omylną, ale oddaną przyjaciółkę, czy zaślepioną konwenansami mentorkę Anny.

Ale ekranizacja Michella ma ogromne zalety.
Zdjęcia, bardzo malownicze, spokojne kadry, zręcznie połączone z równie spokojną, subtelną, piękną ścieżką dźwiękową. Taka oprawa podkreśla delikatny charakter, cichej, wygniecionej czasem historii miłosnej, która toczy się bez słów, w tle. Pasuje do tego uwaga, z jaką potraktowane zostało pokazanie drobnych gestów znaczących tak wiele. Ale to też jest przeprowadzone oszczędnie i z wdziękiem, bez szafowania "ukrywanymi" emocjami, które bohaterowie mają pokazywać bez słów. A tak właśnie przeszarżowano nieszczęśliwie w innym filmie.

Ekranizacje "Perswazji" widziałam dwie, najpierw tę z 2007 roku (reż. Adrian Shergold), którą uważam za straszną i zdania nie zmienię. Za dużo gapienia się w ściany, za słaba Sally Hawkins, kapitan Wentworth sportretowany przez blond niebożę, ciągle jakby się dziwił, że jest w każdej swojej scenie.
I naprawdę zbyt dużo gapienia się...
Może jest o kwestia złego scenariusza, może kiepskich zdjęć, ale uświadomiłam sobie jak strasznie pokazane jest "przeżywanie" owej pary Hawkins/Penry-Jones, kiedy znacznie później obejrzałam wersję Michella. Ani jednego taniego dramatyzmu! Tam gapienie się jest majstersztykiem. I żadnych biegów po Bath - solą w mym oku stanęło owo miotanie się Anny/Sally Hawkins, już całkiem psując jakiekolwiek pozytywne wrażenia.

Ewentualny zarzut, że jestem stronnicza ponieważ szczerze nie znoszę i dostaję agresji na widok Sally Hawkins, natomiast uwielbiam Ciarana Hindsa, cóż... Przyjmę z pokorą, nie wyprę się, ale ewentualną stronniczość własną mam w nosie.

czwartek, 18 sierpnia 2011

Ślub i druhny rozwodowi (na niby) nierówne. Przepraszam za rym.

Obejrzałam ostatnio dwa filmy, jeden w kinie, drugi już w domu. Oba głupie.
A potem usiadłam i zadumałam się nad zaskoczeniami wszechświata.
Jakże to, film recenzowany jako rewelacyjny i błyskotliwy uznałam za nieznośny, a ten tępy i powielający schemat, za przyjemny, wart zobaczenia? Czy to początek końca, staczam się i niedługo zostanie mi w życiu tylko "Moda na sukces" i prenumerata Harlequina?
Czy jednak "Druhny" to nie jest rewelacyjny, błyskotliwy...

Teraz zastanwiam się, jak by to napisać, żeby nie wyszło na to, że "Druhny" to gniot. O nie, "Druhny" mają swoje genialne momenty. Nawet kilkanaście takich momentów, które rzeczywiście są rewelacyjne, błyskotliwe i można przy nich płakać ze śmiechu.
Szkoda tylko, że pomiędzy owymi momentami leci jakiś zupełnie inny, przerażający film będący zlepkiem tego, co w amerykańskim kinie rozrywkowym w ogóle mnie nie pociąga.
Tak oto, oglądając "Druhny", śmiałam się do łez, a chwilę później przybierałam minę rozbawieniem bliską marmurowemu nagrobkowi. Albo troszeczkę ziewałam z nudów - to jest dłuuugi film.

Oglądanie kobiet, które wymiotują sobie na głowy... Odmawiam, składam protest i nie przyjmuję tego do wiadomości. Wybaczcie panowie, w wersji męskiej takie sceny znacznie mniej mnie mierżą, a i tak bolą. W "Druhnach" niestety takie cuda się przewijają, niekoniecznie stale posunięte do ekstremum, ale równie niesmaczne i niepotrzebne. Właśnie to psuje film najbardziej. A było co psuć, pierwszy kwadrans filmu jest genialny. Potem "Druhny" płyną sinusoidalnie, między całkowitym dnem a wyżynami inteligentnej komedii. Aż do przekłutego balonika końcówki, w której jednak miłość zwycięża i wszyscy rzucają się sobie w ramiona.

Annie, główna bohaterka, zachowuje się jak pijana histeryczka. A potem "pstryk", nagle staje się normalną osobą, która budzi sympatię. I "puff", pijana histeryczka wróciła... I tak w kółko. Co było nie tak ze scenarzystami? Reszta żeńskich postaci jest jedynie tekturowym odzwierciedleniem pełnowymiarowych charakterów. Jedynie Helen (Rose Byrne) jest prawdziwa, perfekcyjna pani domu, idealnie wkurzająca zołza, samotna i smutna kobietka.
Zabawne jest więc to, że bardzo dobre są dwie role męskie obecne w filmie na większą skalę. "Silny i twardy" funkcjonariusz Rhodes kontra przerysowany playboy-palant Ted (Jon Hamm). Każda jedna scena z Tedem była znacznie więcej warta, niż spora część pozostałej reszty bez Teda.
"Druhny" to film oryginalny, ale dwubiegunowy i przed oglądaniem ostrzegam.

"Żona na niby" to zupełnie co innego :) Zabiłam Was teraz? We wstępie ostrzegałam, "oba głupie"! Wiem, że to nie najgorszy film, a zarazem wyraz mojej pokrętnej sympatii do komercyjnej tandety, ale byłam zdziwiona, jak bardzo "Żona na niby" uprzyjemniła mi wczorajszy wieczór.

"Żona na niby" leci według utartego schematu hollywoodzkiego romansu, w odrobinę niepoważny sposób. Chirurg plastyczny, Daniel Maccabee (Adam Sandler), podrywa kobiety na trik z obrączką, co obraca się przeciwko niemu po spotkaniu Palmer, która z żonatym mężczyzną nie ma zamiaru się umawiać. Trzeba więc wziąć rozwód z wirtualną żoną, a do gry wchodzi Katherine (Jennifer Aniston), asystentka i przyjaciółka, udając - wkrótce byłą - panią Maccabee.

Lubię Jennifer Aniston. Nie jest może aktorką najwyższej klasy, ale przynajmniej potrafi śmiać się z siebie, a w "Żonie na niby" ma ku temu kilka okazji. Żarty z różnic, nie tylko wieku, między Katherine/Devlin a dwudziestotrzyletnią Palmer mnożą się scena za sceną. Ale dostaje się nie tylko obu paniom, do tego dochodzą żarty z chirurgii plastycznej, z licealnych animozji sprzed lat, z każdego pokolenia ogółem i z N'Sync również.

"Just Go with It" ma tę piękną cechę, której brakuje mi w wielu komediach romantycznych amerykańskiej produkcji. Jest zwyczajnie, spokojnie miłym, nieprzekombinowanym filmem. Pozytywnym. Jak "The Proposal" z Sandrą Bullock i Ryanem Reynoldsem. Jak "Leap Year" z Amy Adams i Matthew Goodem. Jak "No Reservations" z Catherine Zeta-Jones i Aaronem Eckhartem. To wszystko są filmy, których scenariusz, jakkolwiek mniej lub bardziej prawdopodobny i konsekwentny, nie serwuje tych przekombinowanych, wymęczonych scen, których patos powala na ziemię. Po niektórych komediach romantycznych jestem taka zmęczona wymuszonymi problemami bohaterów, ich równie wymuszonymi kłótniami i wielkimi scenami pojednania, "Just Go with It" to świetne remedium na takie bóle istnienia. I niezła odtrutka po "Druhnach". A chociaż widoczki z Hawajów i nie do końca sensowna opowieść nie tworzą głębokiego filmu, cóż, przynajmniej nikt nikomu nie zwracał obiadu na głowę.

wtorek, 16 sierpnia 2011

Muł, dno, kolejny remake...

Fabryka Snów kiedyś mnie zabije. Litości, co to niby jest?



Czy to żart? Dzieci pójdą na to coś do kina i będą uważały, że tak właśnie "Footloose" w prawdziwym świecie wygląda. Pora umierać.
I jakim cudem Dennis Quaid znalazł się w tym filmie?

"Footloose" z roku 1984... To było coś pięknego. Długonoga Lori Singer, młody Kevin Bacon, może mało piękny, ale za to z jaką energią! I jak on wyglądał w dżinsach! Ekhm, tak... Nieżyjący już Chris Penn, Sarah Jessica Parker, jeszcze bez swojej klasycznej miny nabytej w "Seksie w wielkim mieście", za to chwilami w kowbojskim kapeluszu. A z pokolenia wyżej Dianne Wiest do pary z Johnem Lithgow.
Czerwone kowbojki Ariel, scena z traktorami i Bonnie Tyler w tle, taniec Rena w magazynie, drewniany Willard uczący się kocich ruchów...
I to był film, a nie jakieś marne popłuczyny przekalkowanego scenariusza, pomieszanego z kadrami słabego tańca w rytmie R&B. Wszyscy synchronicznie kręcimy biodrami! Bo kto w Hollywood jeszcze pamięta, czym jest rock'n'roll.



Załamałam się, pewnie da się to zauważyć. Złoszczą mnie bardzo tego typu produkcje, zamiast przypominać stare, genialne filmy, to nie. Wezmą i przerobią, a widzowie nabiorą się na tandetną wersję po liftingu...
Nie mam przecież nic przeciwko R&B czy hip hopowi, w sumie niekoniecznie mam też coś przeciwko wznowieniom, ale czy nie mogliby tego zrobić porządnie, albo chociaż z pomysłem? Żeby zęby nie zgrzytały na wspomnienie cudownego oryginału. Przecież to boli.
Nie wiem, może kogoś zmotywuje ten nowy "Footloose" do zobaczenia oryginału, ale nie jestem taka pewna.
Czekam na równie żenujący remake "Grease" i świat stanie się smutny.

A tymczasem, zanim na ekrany kin wejdzie ten koszmarek, małe przypomnienie lepszych czasów.
Sammy Hagar, "The Girl Gets Around".

wtorek, 3 maja 2011

Emma versus Emma. Wstęp przydługi.

Chociaż nad prozę Jane Austen zdecydowanie przekładam książki sióstr Brontë, te cztery panie nieodłącznie kojarzą się ze sobą i czytam je, że tak to ujmę, stadem. Tak też, kiedy przychodzi moment na "Dumę i uprzedzenie" każdy może się spodziewać, że po n-tym przewertowaniu ulubionych kawałków napisanych przez Jane Austen, niechybnie skieruję swój wzrok w następnej kolejności ku mroczniejszym, ale w moim przekonaniu bardziej interesującym siostrom Brontë. (Oczywiście w myśl zasady, że najlepsze zostawia się na deser.)

Na temat ich książek napisano już wiele, a i tak chętnie dodałabym coś od siebie, ale może niekoniecznie w tej chwili. Przychodzi bowiem moment, w którym ma się dość nawet najukochańszych książek, wyczytanych w każdą stronę. A przecież pragnienie zatrzymania ich atmosfery pozostaje - jest to pora na liczne ekranizacje, których niestety spora część okazuje się przykrym przeżyciem. O ekranizacjach (wszystkich, które widziałam) chociażby "Wichrowych wzgórz" mam wiele do powiedzenia, ale nic dobrego. Tak, nawet słynny film z 1992 roku zawiódł mnie srodze, Fiennes i Binoche to para aktorów bardzo utalentowanych, ale do mojego wyobrażenia "Wichrowych wzgórz" pasują jak pięść do nosa.
Albo nierozwiązywalna zagadka starego Hollywood, dlaczego to właśnie Laurence Olivier musiał grać zarówno pana Darcy jak i Rochestera (i na dodatek jeszcze pana De Winter! zgroza!), skoro do tych ról nie nadaje się kompletnie?
"Duma i uprzedzenie" radzi sobie na ekranie nieco lepiej, wersja z 2005 roku jest moją ulubioną (Macfadyen był strzałem w dziesiątkę, w ogóle, lepszej obsady ta adaptacja już raczej nie utrafi).
A "Mansfield Park" jest znacznie lepszym filmem, niż książka powieścią, wynudziłam się w trakcie lektury niczym mops. O "Perswazjach", tak o wersji papierowej jak i filmowej mam sporo do powiedzenia, więc może również innym razem.

I tym sposobem dochodzimy w końcu do pierwotnie zamierzonego tematu, "Emmy". Czyta się ciężko, nie przeczę, chociaż to ciągle ten pociągający styl Austen, chociaż to wciąż jej świat, "Emma" jest miejscami potwornie nudna, a główna bohaterka nazbyt często wydawała mi się zwyczajnie głupia.

Ale inaczej przedstawia się "Emma", kiedy sięgnąć po film, a dokładniej dwie ekranizacje "Emmy" z tego samego roku 1996, wersję telewizyjną i kinową.

Douglas McGrath zrobił wszystko tak, jak powinien, zebrał niezłą obsadę (Gwyneth Paltrow, Toni Colette, Alan Cumming, Jeremy Northam i podobni), wybrał z książki momenty istotne, zręcznie gubiąc nudne i żmudne fragmenty. Potem fajnie ich ubrano, ładnie nakręcono i poskładano w całość na tle malowniczych widoczków. I wyszedł z tego naprawdę niezły film, zabawny, złośliwy, dowcipny, wizualnie zachęcający do natychmiastowego kupienia działki w Anglii.

Najlepiej postać Emmy podsumowuje niewątpliwie pan Knightley, mówiąc (luźny cytat), że nie uważa ona żeby musiała się jeszcze czegoś uczyć, dokładnie.

I Gwyneth Paltrow wydaje się stworzona do roli młodej panienki zbyt hojnie obdarzonej przez naturę, żeby mogła uniknąć wygórowanego mniemania o sobie i poczuć najmniejszą niepewność własnych osądów. Jeremy Northam w roli Knightleya sprawił się nieźle, chociaż może jego naturalny czar nie trafia w moje gusta, bowiem nie porwał mnie jakoś specjalnie. Ale Toni Colette w roli Hariett jest cudna, podobnie jak Cumming jako Mr. Elton.
I tak bym sobie mogła żyć spokojnie, choć w niewiedzy, sądząc, że "Emma" w reżyserii McGratha to film dobry, a kiedy przyrównać go do innych ekranizacji powieści Austen, staje się jeszcze lepszy, choć może odrobinę cukierkowy. Śliczny taki.

Ale! Wczoraj wpadła mi w ręce wersja filmu telewizyjnego, produkcji oczywiście angielskiej, i mój świat się wywrócił. A przynajmniej kawałek świata dotyczący "Emmy", jako że ta wersja okazała się pod prawie każdym względem lepsza i zręczniejsza od kinowego odpowiednika.

Chociaż z powątpiewaniem czytałam obsadę, o której nigdy bym nie pomyślała, ten zestaw aktorów oddał atmosferę książki znacznie lepiej. Mniej w nich było frywolności i dowcipu, więcej naturalnej dystynkcji i czaru. Inaczej mówiąc, amerykańska produkcja wydała się mi nagle ciut pajacowata.

Mark Strong w roli pana Knightleya był zaskakująco trafnym wyborem, wspólnie z młodą Kate Beckinsale stworzyli duet bez wad. Spokojny charakter długoletniej znajomości Emmy i Knightleya, przetykany jego krytycznymi uwagami i jej uśmiechami "ja wiem lepiej", wypadł zdecydowanie naturalniej, bez hollywoodzkiego zadęcia na śliczność wszechobecną. W końcu też dotarła do mnie wymowa tej powoli uświadamianej miłości, Knightley był przecież znacznie starszy od swojej trzpiotowatej wybranki, a ich relacja zaprezentowała się w wersji Strong/Beckinsale znacznie ciekawiej, niż w alternatywnym wykonaniu.

Oczywiście treści obu filmów są niemal bliźniacze, ale jednak nie potrafię odeprzeć wrażenia, że w wersję kinową wkradł się ten nieszczęsny hollywoodzki duszek, który wszystko czyni ładniejszym, łatwiejszym i słodszym. Trochę mniej inteligentnym i trochę bardziej zabawnym.
Chociaż nie zaprzeczę, że jeżeli chodzi o scenografię, kostiumy, plenery, nawet zdjęcia i te wszystkie inne, mniejsze bajery składające się na wizualny odbiór filmu, wersja amerykańska bije produkcję telewizjyjną na głowę.

W "Emmie" angielskiej wszystko wydaje się bardziej szare i jakby ciasne. Nawet aktorzy są brzydsi (w dużej części). Tyle, że nie zmienia to faktu, że wersję skromniejszą całkowicie przekładam teraz nad "Emmę" kinową.

Zachwyty nad tą "Emmą" nie miałby by końca, nad subtelnością gry aktorskiej, nad doborową obsadą, która teraz wydaje mi się oczywista (któż lepszy, niż Samantha Morton jako Hariett? któż wdzięczniejszy, niż Olivia Williams w roli Jane?), nad powściągliwością scen, które w tej drugiej "Emmie" przypominają nagle wygłupy. Ale wpis skończyć się musi, i tak już nazbyt jest rozciągnięty.

Pisaniną powyższą przekazałam mam nadzieję to, co chciałam: jedna "Emma" jest dobra, ale ta druga o tyle lepsza! I tak, przyznam się, że pan Knightley jest moim ulubionym bohaterem, ulubionym dżentelmenem z tej pokaźnej gromady wykreowanej przez Austen, więc podwójnie doceniam fakt, że Mark Stron całkowicie podbił mnie w tej roli, zaskoczył mnie zupełnie, bo znam go jedynie z filmów Ritchiego. A tu proszę, wdzięk, styl, głębokie spojrzenia... No, no :)
I żeby nie było, Romola Garai i Jonny Le Miller w wersji z 2009 roku to ha, ha, nie sądzę. Widziałam i zdecydowanie odmawiam pozytywnych komentarzy.

poniedziałek, 7 lutego 2011

"Turysta", reż. Florian Henckel von Donnersmarck

Nadrabiam zaległości i Turysta" leci na pierwszy ogień. Wrażenia po filmie już przebrzmiały, ale zarys tego, co chciałam powiedzieć wtedy, jeszcze pozostał.

Nie będę zaprzeczała (chociaż chętnie bym to zrobiła), że "Turysta" jest filmem średnim. Ani porywającej akcji w nim nie uświadczycie, ani porażającej gry aktorskiej (chociaż obsada jest bardzo dobra, jednak "Turysta" nie był najwyraźniej produkcją, w której podsycano by ducha aktorskiej brawury, zadowolono się wypracowaną przez lata biegłością aktorów), wisi też nad nim cień pierwowzoru "Anthony Zimmer", o którym wspomnę za chwilę.

Zdawałoby się więc, że jedynymi atutami "Turysty" są właśnie nazwiska obsady, bardzo estetyczna i miła oku oprawa scenariusza - przepiękne zdjęcia Wenecji, po prostu bajka. I możliwe, że tak jest, ale niekoniecznie dyskwalifikuje to film.
Moim skromnym zdaniem "Turysta" po prostu pasowałby znacznie bardziej do kina "złotych lat" Hollywood, kiedy aktorów było chyba mniej, a krzyczące z plakatu "Cary Grant i Ingrid Bergman" przyciągało jak magnes. Albo "Fred Astaire i Audrey Hepburn" - a czy "Funny Face" to rzeczywiście rewelacja? Nie bardzo. Po prostu piękna Audrey w pięknej sukni i wdzięczny Astaire kręcący się wkoło.

I w "Turyście" mamy właśnie taki "wielki" duet naszych czasów. Tandem Jolie i Depp plącze się po ekranie, olśniewa aparycją, gra w połowie samych siebie - a tłem dla nich jest akcja wzięta z filmu kilka lat starszego "Anthony Zimmer". Równie przewidywalna i miejscami niedorzeczna, co w oryginale.
Chociaż możliwe, że "Turysta" oferuje znacznie mniejsze napięcie i znacznie więcej hollywoodzkich pocałunków, wolę wersję amerykańską, przynajmniej oglądając "Turystę" nie czułam, że powinnam zachwycić się urodą Jolie - wersji amerykańskiej brak francuskiej subtelności, że Jolie miała być piękna zostało wywalone na środek bez zbędnego skrępowania. A tym samym przestało być irytujące. Niby zwykle takie zagrywki o delikatności młota kowalskiego mnie zniesmaczają, ale w "Turyście" jakimś cudem te obezwładniające widoki, obsada prawie że skrząca się złotem, tępa przewidywalność akcji, to wszystko zachowało jakimś cudem klasę i wdzięk. Jakby twórcy mrugali do nas z rozbawieniem, pytając "jest piękno? jest śmiech? jest wielka miłość i wielka tajemnica? to czego się czepiacie?"

"Turysta" jest filmem, w którym w biały dzień Johnny Depp, w białym smokingu zapala papierosa przed Pałacem Dożów, a w tle wzlatują gołębie. I jak tu nie uznać, że "Turysta" to po prostu sama klasyka? :)

Dobrze, "Anthony Zimmer". Nikt mi nie wmówi, że był lepszy. Miał inny, spokojniejszy klimat, znacznie bardziej tajemniczy, zahaczający o thriller. Tylko żeby film tak przerażająco poważny jak francuski pierwowzór "Turysty" zdawał egzamin, musi być naprawdę dobry. Inaczej jest nudny i męczący w tej nieznośnej powadze. Jakby przez cały film starano się udowodnić, że scenariusz ma sens, a Francuzi robią solidne kino.
A przecież, kiedy obedrze się "Anthony'ego Zimmera" z tej nieszczęsnej powagi, kiedy zabierze się "Turyście" całą tę przepyszną otoczkę pięknego rozmachu i sławy, zostanie dokładnie to samo - historia w stylu "zabili go i uciekł", która naprawdę ma mało sensu.
A mając do wyboru śmiertelną powagę Sophie Marceau i przesadzoną świetność "Turysty", wybieram to drugie.

wtorek, 11 stycznia 2011

"W łóżku z Jokastą", Richard Glover.

Jak się powiedzie zamysł według planu, jest szansa na post krótki (czasu nie ma) i na temat (hmm... temat szeroki).

Przede wszystkim wypadałoby zaznaczyć, że chociaż zbioru artykułów Richarda Glovera nie doczytałam do końca, wynikało to raczej ze zmęczenia materiału czytelniczki, niż z jakiejś jego nieudolności tworzenia.
Nie poraził mnie ani oryginalnością, ani dowcipem, ale przy lekturze jego poglądów, które ewoluowały podczas życia z małżonką - Jokastą, nie męczyłam się, w kilku momentach nawet szeroko uśmiechnęłam. I właściwie w nierówności poziomu leży sedno problemu - felietony Glovera nie są specjalnie krótkie, w większości dotyczą ogólnego tematu życia w rodzinie, co gdzieś w połowie robi się nieznośnie monotonne.
A za każdym razem, kiedy już miałam książką rzucać w kąt, pojawiał się fragment, przy którym parskałam śmiechem i pełna nowego zapału przewracałam kolejne strony. Tak przewracałam, aż w pewnym momencie dopadł mnie smok wiedzy akademickiej i wtrącił wszystkie dodatkowe rozrywki z rąk - a potem już do Jokasty i jej męża nie powróciłam.

Jest to więc lektura przeciętna, ale w morzu książek zdecydowanie złych i przeciętność się sprzedaje. Do nieprzeciętności zabrakło albo znacznie bardziej odkrywczych spostrzeżeń, albo znacznie zabawniejszego, może bardziej ciętego dowcipu.

Jednakże, skoro jest okazja, chciałabym wspomnieć innego pana, również skupiającego się na formie krótkiej, którą komentuje życie rodzinne sielsko-anielskie i czyni to w sposób lepszy, niż pan Glover.
Mam tu na myśli Leszka Talko, którego dwa zbiorki felietonów "Talki w wielkim mieście" i "Talki z resztą" uprzyjemniły mi kilka wieczorów. W przeciwieństwie bowiem do odrobinę nużących opowieści Glovera, Talko przedstawia siebie i Mżonkę z przymrużeniem oka, momentami wręcz groteskowo, biorąc pod lupę różnorakie zachowania swoje i znajomych. Więcej humoru, więcej zwięzłości, wniosek: więcej mojej radości.

Felietony humorystyczne to podstępne stworzenia, już prawie się autorowi udają i puenta się w ostatniej chwili wyślizguje. Już prawie się przy nich uśmiecham, a potem jednak nie.
Kiedy byłam znacznie młodsza lubiłam czytać zbiorki autorstwa Joanny Szczepkowskiej - a teraz, po kilku latach chciałam wrócić do ulubionych fragmentów i co? Oczywiście niezmiernie irytowała mnie jej poetyckość i wszędzie podkreślana insza inszość.
Dlatego też w takim gatunku, mimo ciągłych prób oswojenia się z nowymi autorami, warto mieć swoją krainę szczęśliwości, do której możemy zawsze wrócić jak do starego znajomego i na nowo uśmiechać się do znanych już motywów.

Oczywiście Umberto Eco i "Zapiski na pudełku od zapałek" bym wymieniła w polecanych.
Podrzuconego wyżej Leszka Talko...
Ach, jeszcze mojego ulubieńca, Davida Sedarisa, którego jedynej przetłumaczonej na polski książki, "Zjem to, co ma na sobie" (oryginał: "Me Talk Pretty One Day"), dotyczyła moja pierwsza (zdecydowanie nie najlepsza stylistycznie - "nie najlepsza" w rozumieniu, że zła) recenzja jeszcze na poprzednim blogu. Od tamtego czasu przeczytałam większość jego książek i towarzyszy mi teraz w pochmurniejszych momentach życia już od lat, a moja miłość do jego tekstów nie przemija, jedynie dojrzewa. Sam optymizm z tego faceta bije i ja również chciałabym się tego optymizmu nauczyć.

wtorek, 13 lipca 2010

Zainspirowana, choć także zniesmaczona "Planem b". (reż. Alan Poul)

"Talking about love is like dancing about architecture", tak zaczyna się całkiem niezły film z 1998 roku, "Playing by Heart". De facto mówi te słowa niejaka Joan grana przez bardzo młodą i bardzo niezmanierowaną Angelinę Jolie - owa Joan jest świetnie nastawioną do ludzi kobietą. Czasem myślę, że powinnam przyswoić sobie trochę jej podejścia i życie stałoby się łatwiejsze. Ale to na marginesie, tak naprawdę miałam napisać co innego.

Widzicie, jeżeli jest coś, co mierzi mnie w kinie bardziej, niż straszny uśmiech Ewana McGregora, są to na pewno głupie i przesłodzone komedie romantyczne. W jak pokręconym świecie film o mężczyźnie idealnym i kobiecie, która ma spore problemy, poza tym o in vitro i ogólnie o niczym, może być filmem o miłości?
Amerykańskie komedie nie opowiadają o miłości, ale o głupich ludziach, którzy rozbijają się po kościołach (również na mostach i koniecznie w deszczu), wykrzykując wielkie słowa.

A mogłoby by być tak pięknie. Istnieją przecież filmy ładne, lekkie i przyjemnie, które nie sprawiają, że mam ochotę walnąć czołem o stół. Nawet ten nieszczęsny "Plan b", na który poszłam jedynie ze względu na tzw. "babski wieczór", miałby potencjał. Po cóż więc ta obezwładniająca głupota wciskana w co drugi kadr? Czy naprawdę, gdyby główna bohaterka nie miała idiotycznych problemów i zabrakłoby sceny wielkiego pojednania (koniecznie w drodze na porodówkę), zabrakłoby górnolotnych wyznań i zakończenia tak lukrowanego, że aż mdli, film by stracił? Albo nie dotarłby do szerszej publiki? To tyle na temat do bólu schematycznego "Planu b".
Tak, oglądam te szmirowate romansidła, obiecując sobie, że przestanę - ale mój mózg potrzebuje lekkich rozrywek, nie poradzę. Niestety o lekkie rozrywki na wysokim poziomie nie jest łatwo.

A wystarczyłoby cofnąć się na moment do lat 90tych i zaczerpnąć inspiracji. Właściwie to kocham lata 90te - wydaje mi się, że zrobiono wtedy najmniej głupich filmów, których akcja miałaby odpowiadające mi tempo (wspominałam już kiedyś, że stare filmy mnie trochę nużą).
Może powinnam wgłębić się w temat, ale może innym razem podzielę się ogromem mojej miłości do produkcji sprzed prawie dwudziestu lat. Dzisiaj tylko o tym, czego tak bardzo w amerykańskim (i nie tylko) kinie mi brak - normalności.

Zadziwiające, że o ile w filmach sensacyjnych czy horrorach, wszelkie bzdury, przesady i patosy jakoś mało mnie irytują, mam sporą tolerancję. Ale w komediach romantycznych czy obyczajowych jakoś nie mogę. Może dlatego, że wszelkie filmy akcji są mi i tak odległe, tak czy siak nie znam, dajmy na to, pracy tajnego agenta - wszelkie głupoty przełykam więc łatwo, nawet jeśli zwykle je dostrzegam. A jednak wszelkie romanse-niuanse są codziennością, a codzienność tak ośmieszana bzdurnymi scenami jakoś mnie boli.

Także skupmy się na moment na latach 90tych, wystarczy powymieniać: "Kiedy Harry poznał Sally", "Przed wschodem słońca", "Wszyscy mówią: kocham cię" - itd., itp.
Poza tym w latach 90tych nakręcono dwa filmy, które należą do najlepszych (w gatunku), jakie oglądałam, znaczy "Mój przyjaciel się żeni" i "Mąż idealny" - ale o nich również kiedy indziej.
I wreszcie obejrzane niedawno "One Fine Day" z 1996r. - młodzi i piękni George Clooney oraz Michelle Pfeiffer w rolach głównych cieszą oczy, fabuła opiera się na dniu mocno codziennym, choć może bardziej napiętym, niż inne, a film jest miłą opowiastką o miłości, która czeka za rogiem.

Cóż mogę powiedzieć, baba jestem, lubię takie historyjki, byle nie przesłodzone. A "One Fine Day" na pewno do przyprawiających o mdłości słodyczą nie należy, chociaż może za mało w nim zgryźliwości, żebym uznała "One Fine Day" za wystarczająco zabawny. Ale ja to ja i moja niegasnąca potrzeba ironii w otoczeniu jest zboczeniem, które trzeba przyjmować z wyrozumiałym wzruszeniem ramion.
"One Fine Day" jest przyjemny w swej prostocie, jako że wszystko opiera się na spotkaniu dwójki rodziców, Jack poznaje Mel i tyle, w sumie już po kwadransie mogłyby pojawić się słowa "the (happy) end".

Tak naprawdę miałam na celu dojście do wniosku, że przekombinowane filmy amerykańskie zabijają całą ideę zakochiwania się w kimś. Z jednej strony promują mit księcia z bajki, a z drugiej robią z owego księcia idiotę, który nie jest w stanie najprostszej sprawy załatwić po ludzku, tylko musi z siebie robić wariata (właściwie księżniczki z bajki również tu uwzględniam). A mnie się to wszystko zawsze wydaje bezdennie głupie i denerwujące, przez co niestety jakaś połowa amerykańskich komedii romantycznych odpada z definicji. I nie pozostaje mi nic innego jak oglądać filmy sensacyjne, w których przynajmniej mogę się ucieszyć bandą kopiących się po kosatkach twardzieli.

Na koniec muszę tylko dodać, nie oglądajcie "Planu b", nie chcecie sobie tego robić. Lepiej zostać w domu i obejrzeć "One Fine Day". Albo jakiś dobry film z Clivem Owenem... Tak, "dobry film z Clivem Owenem" to recepta na każde zło, najlepiej "Plan doskonały". Ale ja muszę przestać pisać, idąc moimi skojarzeniami można wystukiwać literki do końca świata.
I nie zapomnijcie, nie oglądajcie "Planu b"!

sobota, 3 lipca 2010

"The A-Team", reż. Joe Carnahan.

Nie słyszałam dotąd o Carnahanie, ale już jestem pewna, że jego inne filmy również obejrzę, facet wykonał bardzo dobrą robotę na odrobinę śliskim temacie - śliskim, ponieważ pod ostrzałem fanów serialu, którzy w tym filmie zobaczyliby najchętniej samo zło - i teraz powinien nastąpić cały ten bełkot o braku niepowtarzalnego klimatu serialu.
Grzecznie zapytam, po co klimat serialu, faktycznie kultowego i jedynego w swoim rodzaju (widziałam jeden sezon jakiś czas temu, a do tego pamiętam z dzieciństwa dające czadu odcinki - MacGayver mógł się schować), w filmie kręconym prawie trzydzieści lat później? To się nie godzi, już nie te czasy, nowe możliwości, a poza tym odgrzewane hity, które są znacznie gorszymi kopiami oryginałów przyprawiają o niestrawność. A nowej "Drużynie A" udało się uniknąć tego nieszczęsnego kalkowania starego.
A przecież znam chłopaka, który uwielbia "Drużynę A", ma dzwonek z motywem przewodnim ustawiony w telefonie i obejrzał 5 sezonów, podejrzewam, więcej niż raz. I jemu się podobało. Także nie pozostaje mi nic innego, jak tylko dodać, że fanom "Drużyny A" w odcinkach film ma prawo się podobać, chociaż podobieństwo do serialu w nim żadne.

Na pewno "Drużyna A" Carnahana jest jednym z lepszych, bardziej rozrywkowych, mniej głupich i ogólnie jednym z najbardziej godnych polecenia filmów, które pojawiły się w ostatnim miesiącu w kinie. Scenariusz opiera się na podstawowym założeniu serialu o czterech czarujących panach z wojska, którzy są odrobinę postrzeleni i realizują szalone plany. I tyle, poza tym film koncentruje się głownie na postaci Face'a Pecka, Hannibala niejako spychając w tło. Natomiast wieczny agent Lynch i ogólnie cudownie przedstawione CIA jest świetnym dodatkiem do postaci znanych już z serialu. Rozrywka na odpowiednim poziomie, nawet kiedy ostatnie sceny walk są mocno przesadzone a od Drużyny A, która wygrywa raczej sprytem, niż wyjątkowym talentem do kopania przeciwnika, zbliżyli się odrobinkę do standardów "Matrixa", ale rozumiem, że panowie od efektów specjalnych nie mogli sobie odmówić takiej zabawy.

Bradley Cooper, facet który wygląda jak jakieś zwierzątko, tylko ciągle nie mogę sobie uświadomić jakie, w roli Buźki powala urokiem osobistym tak samo, jak powalał w każdym wcześniejszym filmie. Aktorem jest niby niezłym, ale w porównaniu z Liamem Neesonem, który grał Hannibala (cudo, cudo, chociaż jak na Neesona to poziom chyba średni, bez wysiłkowy), wyraźnie widać, że wdzięk i czar Coopera są mu niezbędne, żeby nie zginął w tłumie absolutnej przeciętności.
B.A. Baracus wyszedł chyba najgorzej, wcale nie ze względu na kiepski poziom aktora, bardziej ze względu na kiepski poziom rozpisania jego postaci. Całe to niepotrzebne zamieszanie z jego rzekomym nawróceniem się jest jedyną bzdurą z tego filmu, która faktycznie drażni. Natomiast Murdock... Sama nie wiem, z jednej strony nie mam mu nic do zarzucenia, ale z drugiej wydawało mi się, że zagrany przez Sharlto Copleya pilot-szaleniec, był jedynym elementem filmu naprawdę przekalkowanym z serialu. Kiedy cała reszta obsady raczej luźno upodobniała się do kultowych postaci z lat 80tych, Murdock był dokładnie taki sam. Może to dobrze, może nie, mnie Copley nie porwał, chociaż szalony Murdock jest świetnym charakterem.

"Drużyna A" Carnahana, jakby porównywać film do innych, plasowałaby się gdzieś w rejonach atmosfery z "Przekrętu" i trylogii "Ocean's" Soderbergha - szaleństwo, szaleństwo i wspaniali faceci na dokładkę. (jak z tej piosenki, "Gdzie ci mężczyźni?" - proste, w filmie Carnahana między innymi). Do tego domieszka dynamiki, akcji i wybuchów, a do smaku dialogi(!).
Co na pewno jest przewagą w stosunku do serialu, to fabuła jednak o kilka stopni bardziej skomplikowana, niż budowa cepa. Film ma tę wyższość nad serialem, że jest czas na rozwiązywanie wątków pobocznych i lepsze rozpisanie charakterów najczarniejszych z czarnych.
Także polecam Wam z całego serca film, w którym czterech dzielnych wojaków realizuje kolejny plan (nie)doskonały, tłum ludzi robi się nawzajem w konia, wióry lecą, wszyscy strzelają, w międzyczasie z ogromnym wdziękiem przerzucając się tekstami, które rozbawiły mnie do łez. Czeka Was latanie czołgiem i wizyty w solarium, a linijka "nieźle się strzaskałeś" chyba już na zawsze pozostanie jednym z moich ulubionych cytatów filmowych.

sobota, 26 czerwca 2010

Gaja Grzegorzewska i Anna Blundy, czyli moje sesyjne popołudnia.

(wstęp, nie po raz pierwszy, możecie swobodnie pominąć)

Kiedy istota, nazywana ogólnie studentem, zostaje po raz kolejny nawiedzona przez sesję i właśnie tonie między notatkami z Pierwszego Trudnego Przedmiotu, Drugiego Nawet Trudniejszego, po drodze zahaczając lewą piętą o skrypt z Przedmiotu Nie Tyle Trudnego Co Bzdurnego - w skrócie: PTP, DNT i NTTCB, nie wierzycie, że miałam to w planie zajęć? :) - w przerwach potrzebuje chwili wytchnienia. Raczej nie sięga wtedy po najsławniejsze dzieła Tołstoja czy rozprawy polityczne o konfliktach Izraela.
Przynajmniej kiedy owa istota okazuje się mną.
Możliwe, że istnieją jednostki odporne, które potrafią zagłębić się w mądrej i wymagającej lekturze w trakcie sesji, ale ja do nich zdecydowanie nie należę. Kiedy moja przegrzana główka odrywa się od zagadnień niezwykle fascynujących, tudzież całkowicie nudnych, niestety niezmiennie skomplikowanych, jak sucha studnia wody potrzebuje jakiegoś wypełniacza neutralizującego nadchodzący obłęd. Książki lekkiej, łatwej i przyjemniej, w miarę możliwości nie romansu, nie do końca bowiem gustuję w gatunku.

Tak się rozpisałam, ale wszystko z powodu jakże pięknego, że od wczoraj mam wakacje od studiów - to znaczy, że mam czas się tak rozpisywać. W końcu. Od dzisiaj będziecie skazani na przydługie efekty mojej potrzeby ekspresji własnej, zniesiecie to zapewne z godnością. :)

Recenzja z Lekturek nakłoniła mnie do sięgnięcia po książkę Gai Grzegorzewskiej, co prawda "Topielicy" w bibliotece nie zastałam, ale trafiła się "Noc z czwartku na niedzielę". Przeczytałam i wpadłam w nie lada kłopot, jak bowiem ocenić książkę, która jest bardzo słaba i bardzo dobra zarazem?

Czytając "Noc z czwartku na niedzielę" czułam się, jakbym przeglądała plotkarski magazyn i parodię Christie w jednym. Naprawdę urocza jest całkowita swoboda, z jaką autorka wykreowała swoich bohaterów, szczegóły ich otoczenia i całą fabułę. A ponieważ ona najwyraźniej się nie starała wyjść na bliską rzeczywistych możliwości i poważną, nie widzę najmniejszego powodu, żeby traktować tę książkę inaczej. Rozrywkę zapewnia dobrą, a więc świetnie spełniła swoje zadanie.

Na logikę, "Noc z czwartku na niedzielę" to kryminał średniej klasy, w którym niewiele trzyma się kupy, a całość sprawia wrażenie, jakby autorka usiadła i spisała po kolei co jej na myśl przyszło. To znaczy, akcja konsekwentnie dąży do odnalezienia mordercy trzech osób, które zostały zabite w bardzo specyficznym klubie nocnym, ale po drodze pojawiają się wątki, które nie pomagają ani nie przeszkadzają, jednak nie bardzo wiem w jakim celu zostały dodane. Odbywają się mniejsze lub większe wyczyny seksualne bohaterów, w bardzo ciekawych miejscach, dodatkowi bohaterowie pojawiają się znikąd, a drugi seryjny morderca, który plącze się w tle i nagle wskakuje w środek akcji... No cóż, nagle wskakuje w środek akcji :)
Nawet Julia, piękna pani detektyw z blizną, jest postacią o tyle ciekawą, że z mocnym charakterem, jednak oryginalnością nie grzeszy. I mogłabym tak narzekać jeszcze długo, na styl pisania, na absurdy niektórych rozwiązań, na całkiem niepotrzebne wycieczki w daleką przeszłość.
Tylko że "Noc z czwartku na niedzielę" umiliła mi popołudnie, wciągnęła od pierwszych stron, i chociaż osoba mordercy nie była straszną zagadką, i tak z lekkim napięciem czytałam o kolejnych przygodach Julii. Mam też wrażenie, że inne książki pani Grzegorzewskiej są lepsze i na pewno, pomimo całego akapitu negatywnych spostrzeżeń, i tak po nie sięgnę.

Tymczasem jednak przypomniała mi się inna autorka kryminałów, o równie twardej i pięknej pani detektyw, co Julia, z podobnie swobodnym podejściem do rodzaju męskiego, z tym że Faith Zanetti stworzona przez Annę Blundy jakoś bardziej przypadła mi do gustu. Ale możliwe, że to po prostu dotyczy książek Blundy, że stoją jednak oczko wyżej w drabinie jakości, niż kryminały Gai Grzegorzewskiej.
W czytanej przeze mnie "Biblii złych wiadomości" Zanetti, angielska reporterka wojenna, zostaje wysłana do Jerozolimy, gdzie wcale nie niebezpieczny generał, z którym ma przeprowadzić wywiad, oraz bomby wybuchające w najmniej odpowiednich momentach, okazują się jej największym problemem. Niedługo po przyjeździe jej bliska przyjaciółka zostaje znaleziona martwa w hotelowym pokoju, a Zanetti zaczyna polowanie na mordercę.

Oczywiście również Anna Blundy nie umieszcza akcji swoich książek w świecie realnym, rzeczywistość jest naciągnięta na tyle, żeby Faith Zanetti mogła przeżyć swoje szalone eskapady. Niemniej jednak "Biblię złych wiadomości" uznałam za bardziej interesującą, niż "Noc z czwartku na niedzielę", i jednocześnie trochę bardziej trzymającą się kupy.

A jeżeli ktoś lepiej znosi romanse-niuanse, niż ja i woli bohaterki bardziej zbliżone do naszego naturalnego otoczenia, "Romans z trupem w tle" Ewy Stec wydaje się całkiem niezłym wyborem. Mnie ciężko ocenić, ze względu na wspomniane romanse, do których podejście większości kobiet opisywanych w książkach irytuje mnie niezmiernie.
Ale "Romans z trupem w tle" przeczytałam w miarę bezboleśnie, chociaż głupotka goni głupotkę, książka jest zabawna i na tyle zagmatwana, że nie wszystko jest jasne już od pierwszej strony.

Jeżeli więc nie przeszkadzają wam te ganiające się głupotki, szukacie książki bardziej lekkiej, niż mądrej, chcecie, żeby umiliła wam ciężki dzień, niekoniecznie przekazując pokłady inteligentnych wywodów, wszystkie trzy dzisiaj wspomniane przeze mnie tytuły z pewnością będą dobrym wyborem.
A jakby co, przynajmniej się pośmiejecie.

piątek, 9 kwietnia 2010

"Paragraf 22", Joseph Heller, film w reż. Mike'a Nicholsa.

"Paragraf 22" to książka, którą warto znać. Rozumiem, choć z trudem, że nie każdy musi uznać ją za rewelację. Ok. Na przykład ja, zabrałam się za to raz i nic, umarłam z nudów na pierwszych stronach. Dzień później tak mnie wciągnęło, że z trudem zmusili mnie, żeby nie brać tej książki na Pasterkę.
Czy muszę zaznaczać, że koszulka z napisem "love Yossarian" byłaby jak najbardziej wskazana?

"Pamiętajcie! Jesteście żołnierzami armii Stanów Zjednoczonych! Żołnierze żadnej innej armii nie mogą tego o sobie powiedzieć!"
(cyt. z książki)


Bezsens procedur w armii, może "Paragraf 22" powinien być lekturą obowiązkową dla młodych wojskowych? I ogromny baner "w co się pakujesz, głupcze?" nad wejściem do stołówki.
Weźmy chociażby doktora Daneeka, który zginął w rejestrze, ale nie w rzeczywistości. I Milo, który handlował spadochronami, albo Dunbar, którego zniknęli. I moi trzej ulubieńcy (poza Yossarianem oczywiście), Orr ćwiczący zestrzeliwanie się w samolotach, Wielki Wódz White Halfoat oraz Major Major, którego można było odwiedzać tylko wtedy, kiedy go nie było.
Generalnie ta książka to majstersztyk, złożenie miliona historyjek o wojnie i armii, przy których równie dobrze można się śmiać, co płakać.
I nie wyobrażam sobie, jak można się "Paragrafem 22" znudzić, ja go czytałam kilka razy i zapewne przeczytam jeszcze kilka.

Oczywiście książkę, która opiera się dużej mierze na zabawach językowych i niezliczonych, absurdalnych dialogach, ciężko przełożyć na ekran. Szczególnie, że mnogość wątków starczyłaby na kilkanaście filmów. Mike Nichols podjął próbę, rzekłabym, całkiem udaną. Ale... (zawsze to ale się wciśnie).
Mam wrażenie, że bez znajomości książki, wersja filmowa musi być nudna i odrobinę niezrozumiała. Na pewno uproszczona, pominięto wiele wątków i nie wiem czy ze względu na to, że film ma już swoje lata (produkcja z lat 70tych), czy właśnie przez lekkie osłabienie nastroju związane z tymi skrótami reżysera - film nie ma tak silnego wydźwięku jak książka. Nie ta atmosfera, delikatniejszy jest, wszystkie absurdy są nie tyle wygładzone, co jakieś takie... Mniejsze. Film wywołuje ironiczny grymas i krzywy uśmiech, może jedno westchnienie? Budzi nie te emocje, co książka.

Niemniej jednak Alan Arkin jako Yossarian zaprezentował się świetnie, młody Jon Voight niebezpiecznie przypominał mi Brada Pitta, a Orson Welles w roli generała Dreedle był wisienką na torcie.
I ma rozmach pewien, a to jest istotne przy filmach wojennych. Co prawda nie wiem, jak to się przekłada na lata 70te i ówczesną technikę, ale nie miałam wrażenia, że oglądam relikt przeszłości. Znaczy trochę miałam, ale ze względu na wiek aktorów. :)

Zdecydowanie polecam zacząć od książki, a film zostawić sobie w zapasie i obejrzeć chociażby dla Arkina (niesamowicie wdzięczny facet).