Pokazywanie postów oznaczonych etykietą dla dzieci. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą dla dzieci. Pokaż wszystkie posty

poniedziałek, 30 sierpnia 2010

Się nawspominałam.

Z góry ostrzegam przed długością.

Takim właśnie wydaniem "Dzieci z Bulerbyn" zaczytywałam się jako dziecko. Co zabawniejsze, jedynie w wakacje pożyczałam sobie tę książkę z małej biblioteki w miasteczku, w którym spędzałam letnie miesiące. Przeczytałam "Dzieci z Bulerbyn" najmarniej dwanaście razy, i chociaż minęło już kilkanaście lat, nadal pamiętam jej większą część, nie tylko "kawałek kiełbasy dobrze obsuszonej". Nie wiem, czy mając te kilka lat jakąkolwiek książkę stawiałam wyżej, niż właśnie ta.

I z okazji roztrąbionego wszem i wobec powrotu do szkoły przypomniałam sobie o mojej własnej podstawówce. Właściwie o jej bardzo wczesnych latach.
Nienawidziłam "Doktora Dolittle" i popłakałam się na "Psie, który jeździł koleją", a pierwszą lekturą, która wydała mi się w miarę ciekawa była "Awantura o Basię". Nie bardzo pamiętam te wszystkie książki, ale na pewno "Oto jest Kasia" przypadło mi do gustu znacznie bardziej, niż "Karolcia", chociaż i magicznym koralikiem nie gardziłam.

I te moje dziecinne preferencje przełożyły się idealnie na aktualne. Nie czytam książek o magii i zwierzętach, pierwsze mnie irytują (moja nieposkromiona potrzeba trzymania się rzeczywistości ustawia mnie na zdecydowanie straconej pozycji, kiedy kartkuję książkę o elfach i księżniczkach, baśniowość nigdy mi nie pasowała). Drugie powodują zbyt duże, tanie emocje, jako że zwierzęta budzą we mnie znacznie więcej litości, niż ludzie.
Głupia osa, która obija się o szybę tramwaju potrafi zepsuć mi humor i wywołać natychmiastową potrzebę spieszenia jej z pomocą. Jestem jedną z tych osób, które zbierają ślimaki z ulicy i delikatnie przenoszą je na trawę, trzymając za skorupkę. Odwracam żuczki z pleców, wyławiam owady z wody, kiedy pomyślę o przewozie zwierząt do rzeźni, robi mi się bardzo źle, a dziecko, które rzucało kiedyś na moich oczach kamieniem w psa ma spore szczęście, że nie skończyło z kategorią inwalidzką.
Cierpienie zwierząt jest jednym z nielicznych problemów, z którymi całkowicie sobie nie radzę.
Dlatego też wszelakie książki Curwooda o niedźwiadkach, czy właśnie "Doktor Dolittle", cokolwiek, w czym zwierzę jest bohaterem wzbudza we mnie zbyt wiele uczuć, żebym mogła spokojnie czytać. Może to głupie, ale tak już mam.
Zresztą z filmami jest to samo, "Uwolnić orkę", "Lessie, wróć!", "Czarny książę"... Istna galeria koszmaru w poranki z weekendów u babci, kiedy telewizja była zbieraniną strasznych filmów familijnych, koniecznie z jakimś zwierzakiem. Absolutnie nie mogę takich rzeczy oglądać.

Ale dygresję strzeliłam.
W każdym razie, z lektur dla dzieci pisałam już kiedyś o "Poczwarkach wielkiej parady" Haliny Auderskiej, chociaż to może już nie dla dzieci, bardziej młodych panienek. Dopisałabym do tej listy jeszcze kilka naprawdę dobrych i uroczych książek, które czytane były kiedyś. W polskiej literaturze powstało przecież tyle fantastycznych książek dla dzieci i młodzieży, to nie tylko Niziurski, Szklarski i Siesicka. a dzisiaj chyba zostały przygniecione "Harrym Potterem" i pochodnymi.

Chociażby "Paziowie króla Zygmunta" Antoniny Domańskiej. Pamiętam, jak bardzo nie chciałam tego czytać i jak bardzo moja matka mnie namawiała. Aż w końcu, mocno zniechęcona, zabrałam się za książkę, która wydawała mi się nudna, historyczna i w ogóle straszna. I wcale taka nie była, przeciwnie, zabawna, wciągająca, pełna psot i przygód.
Mnóstwo czytałam jako dziecko z tego prostego powodu, że nie miałam ani rodzeństwa, ani telewizji. Jedynie zabawki i książki, z tym że tych drugich sporo więcej. I naprawdę mogłabym recytować tytuł za tytułem, odgrzebując coraz to kolejne. Głównie polskie książki, to jasne, skoro większość moich dziecięcych lektur wydana była przed 1990 rokiem, ale oczywiście pamiętam też zagraniczne. A jednak największy sentyment mam do naszych.
No i do "Dzieci z Bulerbyn".

"Klimek i Klementynka" Marii Kruger, książka, której już wieki nigdzie nie widziałam, a kiedyś kochałam ją bardzo, chociaż już teraz słabo pamiętam o czym była. Majaczy mi się tylko obraz budowy jakichś okopów, czy wałów w mieście, znaczy zapewne były to czasy wojny, i bliźnięta plączące się po jakimś młynie, prowadzące śledztwo.
Oczywiście Adam Bahdaj, "Podróż za jeden uśmiech", "Wakacje z duchami", "Kapelusz za sto tysięcy", "Do przerwy 1:0", "Telemach w dżinsach", "Stawiam na Tolka Banana", "Piraci z Wysp Śpiewających"... Dobra, tyle pamiętam, że czytałam i z wielką chęcią cofnęłabym się w czasie, żeby przeczytać od nowa.
Albo jeszcze Hanna Ożogowska i "Dziewczyna i chłopak, czyli Heca na czternaście fajerek", "Ucho od śledzia" czy... O, "Złota kula", "Chłopak na opak", "Głowa na tranzystorach" i "O ślimaku, co pierogów z serem szukał".

Ten wpis wymaga ode mnie szybkich kursów między komputerem a regałem, na którym duża część tych książek stoi, chociaż zagarnąć wszystkich matka mi nie pozwoliła, kiedy z szałem w oczach ładowałam pudła. Ściągam teraz z półek coraz to kolejne, z sentymentem wspominając ich lekturę i z trudem tłumiąc chęć natychmiastowego powrotu do dzieciństwa.
Odkryłam właśnie, że istniała seria wydawnicza "Klub siedmiu przygód" Naszej Księgarni, nie tylko polskie książki dla młodzieży. I "Długi deszczowy tydzień" Jerzego Broszkiewicza, wydany w 1966 i wznowiony w 1991 roku, który mam, zapewne jedno z ostatnich wznowień, które ukazało się w tej serii. "Ząb Napoleona" Minkowskiego! Też stoi, zapomniałam nawet, że takie coś było. Przeglądam właśnie tę stronę i coraz szerzej się uśmiecham, bo sporą część tych książek czytałam, a również pozostałe bym w ciemno czytała.

Ewa Nowacka, Wiktor Zawada ("Kaktusy z Zielonej Ulicy", które przeczytałam w tym roku na nowo i z zaskoczeniem stwierdzam, że da się to czytać mimo upływu lat), Seweryna Szmaglewska... To jest bardzo szeroka rzeka wspomnień, której końca nie widzę.

I jest jeszcze książka - zagadka, którą pamiętam dobrze, kilka lat temu chciałam ją znaleźć, ale tytułu czy autora przypomnieć sobie już od wielu lat nie mogę. W tytule było chyba coś o słonecznej ulicy, coś takiego. Wakacje, trójka przyjaciół, podwórkowe bandy, jakieś nacięcia na nożu i chłopiec, który miał w pokoju jelenia (jakąś makatkę, rogi na ścianie...? teraz już nie wiem). Zresztą książka z tej samej biblioteki, która dwanaście razy umożliwiła mi lekturę "Dzieci z Bulerbyn" - właśnie stamtąd czerpałam niekończące się stosy książek, potem już nie tylko dla dzieci, i kiedy dzisiaj patrzę na ogołocone półki... Źle mi się robi na myśl, że wszystkie te książki zostały wyrzucone, w najlepszym razie oddane. Panie bibliotekarki w bezsensownym amoku czyszczą półki jak leci, robiąc miejsce na Norę Roberts i kolejne wydania L. M. Montgomery (przeciwko tej drugiej nic nie mam, ale przecież na niej literatura adekwatna także dla młodzieży się nie zaczyna i nie kończy!)

Dobrze, pora zakręcić zawór i uciąć w tym miejscu potok słów, który wyszedł mi przypadkiem, jako że docelowo miałam napisać o obejrzanym wczoraj filmie. Ale w radiu usłyszałam coś o liście lektur i pierwszym września, i tak już poleciało.
Jeżeli dobrnęliście do tego zdania, jesteście dzielni.
A ja teraz będę musiała być równie dzielna i wrócę do pracy, zamiast zaszyć się na jakimś drzewie z jabłkiem i "Paziami króla Zygmunta". Ale już wiem, co będę czytała przy kolacji.

Rys. jelenia ze strony Cherry Orchard Studio.
Nie żeby mnie urzekł pięknem, ale potrzebowałam jelenia.

piątek, 26 czerwca 2009

Wspomnienia i rozczulenia, czyli "Poczwarki Wielkiej Parady".

Podekscytowana jak dzieci w świątecznych reklamach odebrałam dzisiaj paczkę od miłego pana posłańca. To, że zawierała list od niewidzianego kilka już dobrych lat przyjaciela było cudne, ale nie niezwykłe, w końcu dostaję od niego maile co kilka dni (chociaż list pisany ręcznie był miłą odmianą). Równie cudne było jednak to, że w owej paczce dostałam „Poczwarki Wielkiej Parady” Haliny Auderskiej. I niech nikogo nie dziwi, że cieszę się jak głupia. Chociaż w sumie to faktycznie odrobinę osobliwe, że polska książka z roku 35tego przyjechała do mnie z Brazylii. Szczególnie, że pewnie mogłabym ją zdobyć bez problemu w kilku bibliotekach dla dzieci. I nie wiem, skąd w Rio się wzięła.
Mniejsza o większość, „Poczwarki Wielkiej Parady” to jedna z książek mojego dzieciństwa. Obok sławnych „Dzieci z Bullerbyn” oraz mniej znanych, „Tajemniczego opiekuna” Jean Webster i „Róż pani Cherrington” Craiga Rice (Tak swoją drogą, to był pierwszy kryminał, jaki przeczytałam. Staroć potworny, ale do dzisiaj uwielbiam mój rozpadający się już egzemplarz), „Poczwarki…” to jedna z ukochanych książek, które małą dziumdzią będąc, czytałam kilkanaście razy i niezmiennie myślę o nich z ogromnym sentymentem. Żeby nie powiedzieć, że z rozrzewnieniem.
Oczywiście za czytanie nie mogłam zabrać się od razu, ale już po przerzuceniu kilku stron poczułam się… hmmm, no dobra, jak w domu. „Poczwarki Wielkiej Parady” są idealne. Odrobinę infantylne, napisane językiem może średnio stylowym, ale na poziomie odpowiednim, podtytuł „dziennik maturzystki” mówi resztę. Szczególnie, że główna bohaterka opisuje przede wszystkim życie na warszawskiej pensji dla panien (śmiem przypuszczać, że z własnego doświadczenia – nie wiem czy wiecie, że Halina Auderska urodziła się w roku 1904). Cudo.
Chociaż szczerze powiem, że o życiu autorki i innych jej książkach nie mam najmniejszego pojęcia, jak również o jej poglądach politycznych i działalności partyjnej (albo nie), za „Poczwarki Wielkiej Parady” mam do niej niezmienny sentyment. Jest to książeczka odrobinę dziecinna, fakt (czyżby dla dzieci?), ale urocza, bezpretensjonalna i, że tak się wyrażę, w staromodnym stylu. Chociaż czytałam ją wiele razy mając lat kilka i pewnie ledwo kilkanaście, z wielką radością odświeżyłam starą znajomość i „Poczwarki Wielkiej Parady” trafiły na stałe na półkę. Zaraz obok „Róż pani Cherrington” i „Tajemniczego opiekuna”. I „Mikołajka”.