Secundo, Estera mnie zdenerwowała nieprzytomnie swoją biernością. Tyle lat zakochana w zakłamanym, słabym człowieku, rozumiem, z uczuć ciężko wybrnąć. Ale w bólach nie ruszać dalej, tylko trwać... Oj nie, tego nie akceptuję, szkoda życia.
Tertio, doszłam do wniosku, że forma ani krótka ani długa (te książki są prawie jak opowiadania, długie opowiadania) przeszkadza mi w czytaniu. Trochę wnikam w świat przedstawiony, trochę poznaję bohaterów, niby się wczuwam, a tu pac, koniec, zamykamy teatrzyk.
Nie byłby jednak Marai pisarzem wybitnym, gdyby te zarzuty miały duże znaczenie przy szerszym spojrzeniu. Ponownie jestem pod wrażeniem jego sposobu pisania, tego jak waży słowa, nie nadużywa ich. Tym sposobem zmusza mnie do czytania z uwagą, nie pozwala na przebieganie tylko wzrokiem przez strony, Marai wyciąga potężną rękę przez małe literki i łapie za twarz.
Akurat w "Dzidzictwie Estery" najsilniej przykuł moją uwagę monolog o ludzkiej moralności, wygłoszony przez człowieka raczej określanego przez otoczenie jako żywe moralności zaprzeczenie. W krzywym skrócie, mówił, że człowieka moralność jest nabyta wtórnie, dzieci i zwierzęta takiego bonusu z natury nie posiadają. I Marai słowami jednego z bohaterów "Dziedzictwa Estery" krótko swoje myśli na temat przedstawił, jednocześnie ubierając w słowa część tego, co mnie się po głowie kołacze, i wiele więcej.
Oczywiście "Dziedzictwo Estery" to nie tylko tekst o moralności i rozwiązanie tajemnicy po latach. Jak to najwyraźniej z tym pisarzem bywa, na niewielu stronach zawiera bardzo wiele przemyśleń wplecionych w słowa bohaterów, mniej lub bardziej ukryte. Maksymalne wykorzystanie znaczenia skromnej ilości słów Marai opanował perfekcyjnie. I chociaż zdecydowanie bardziej cieszyła mnie lektura "Żaru", nie jestem pewna czy książki Maraiego mają za zadanie akurat "cieszyć".
I teraz leży na moim biurku gruba książka, fragmenty jego dzienników. Oj, nie lada wyzwanie, Tęczowym Misiem to on nie był. Na razie obejrzałam zdjęcia dołączone do pożyczonego wydania. Myślicie, że Marai obraziłby się na mnie za komentarz wstępny, że z twarzy wygląda zupełnie jak Wilde? Oczywiście rysy się różnią, ale jest to podobnie nieprzyjemna, obła, duża, nalana twarz. Aż dziw, że Wilde'a z taką twarzą uwielbiam szczerze.
W przypadku Sandora Maraiego o szczerym uwielbieniu mówić ciężko, jakby nie przystoi, ale cichutka sympatia może we mnie pozostać.