Pokazywanie postów oznaczonych etykietą groteska. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą groteska. Pokaż wszystkie posty

czwartek, 7 czerwca 2012

O bogach i żółwiach tu mowa...

"Na tym właśnie polega kłopot z zeszłymi nocami: zawsze po nich następują dzisiejsze ranki."
Terry Pratchett, "Pomniejsze bóstwa", Wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa, 2002r., str. 251.
I kto mi powie, że powyższe zdanie to nie jest najważniejsza prawda? Coś jak sławetne 42 Douglasa Adamsa (dla nieświadomych: odpowiedzi na pytanie o sens życia, wszechświat i inne fundamentalne kwestie... Jest to właśnie skromne 42).
Ale jednak Pratchett w prawdach objawionych jest zdecydowanie na czele peletonu, nawet Coelho może zająć najwyżej drugie miejsce. Najwyżej!
Już teoria czasu według trolli wyjaśniła by wiele... Nie wspominając nawet o kwestii istotnej, znaczy naturze mątw tak pięknie objaśnionej w "Trzech Wiedźmach".

Śmiechy śmiechami, ale czy nieprawda? Zawsze te dzisiejsze ranki, jak często przeciwko nam.
Tyle noc daje, tyle ranek odbiera. Miłość, pewność siebie, plany na przyszłość (tak, wszyscy za przykładem Woody'ego Allena rozśmieszamy Boga).

"Pomniejsze bóstwa" Pratchetta dotyczą religii, dobra, zła i wszystkiego, co tylko.
Brutha - młody człowiek obdarzony szczególną pamięcią i zadziwiającą szczerością serca w kwestiach moralnych - znajduje się w położeniu zadziwiającym: przemawia do niego Bóg Om. Jego Bóg. Wszystko byłoby zapewne pięknie, gdyby nie to, że Om aktualnie jest żółwiem.
Tak to już jest z bóstwami - te mające wielu wyznawców bywają czymś większym. Ale Om ma aktualnie tylko jednego, Bruthę, i stał się żółwiem. 
"(...)Żółwie to cynicy, zawsze oczekują najgorszego.
- Dlaczego?
- Nie wiem. Pewnie dlatego że często im się to przytrafia."
Terry Pratchett, "Pomniejsze bóstwa", Wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa, 2002r., str. 108.
Z drugiej strony Vorbis, którego umysł jest jak stalowa kula. Vorbis, diakon na czele strasznej ekskwicyzcji. Ten to ma twórcze idee... Dotyczą głównie duszenia w zarodku przejawów najnowszego kultu pod hasłem "Żółw Się Rusza!"
Vorbis wie, że świat jest kulą. Filozofowie z Efebu (i wszyscy inni, którzy dotarli nad krawędź wielkiego morza) wiedzą, że świat jest płaski i umiejscowiony na grzbiecie ogromnego żółwia. Tak, tak moi państwo, żółw się rusza. 

Co może wyniknąć ze spotkania żółwia z Bruthą? Niewątpliwie świat zatrzęsie się w posadach. Albo i nie.
Bóstwo, które zbyt wiele czasu spędziło wśród ludzi. Św. Ungulant na słupie. I tylu filozofów, ile jedna książka zdoła pomieścić. Oraz jeszcze więcej bóstw, pomniejszych głównie. I ŚMIERĆ. I Pustynia...
Co jak co, ale śmierć i pustynia to argumenty nie do zbicia, o pomniejszych bóstwach można czytać.

Pratchett jak zwykle serwuje nam przypowieść z morałem w sposób przewrotny, zamaskowany i jedyny słuszny.
Dzieci powinny to czytać, uczyć się dobrych odruchów, rozróżniania w codzienności głupoty i zaślepienia. Nikt mi nie wmówi, że życia nie można się choć trochę nauczyć z książki o żółwiu.

piątek, 12 sierpnia 2011

"Pushing Daisies" aka "Gdzie pachną stokrotki".

Lato trwa! - Tak, tak, uznałam, że ze względu na warszawską szarość w powietrzu muszę o tym przypomnieć, przynajmniej nieszczęśliwcom zgromadzonym w tej samej strefie wpływów atmosferycznych, co ja. Chociaż dzisiaj jeszcze nie ma tragedii, ale jak spojrzę wstecz na mijający tydzień...
A wystarczy odwiedzić Pie Hole i lato wraca, o ile nie do miasta, to przynajmniej na chwilę do Was.

Oficjalnie ogłaszam "Pushing Daisies" najbardziej pachnącą słońcem produkcją, jaką w ramach seriali widziałam. Na ile serial może pachnieć czymkolwiek :) Chociaż "Pushing Daisies" ma wiele wspólnego również z wąchaniem kwiatków od spodu.

Ned, The Pie Maker - nieskończenie uroczy Lee Pace - otrzymał od losu specyficzny dar, który pozwala mu ożywiać zmarłych jednym dotknięciem. Drugim posyła ich z powrotem na drugą stronę... Chyba, że nigdy nie dotknie ich po raz drugi.
Tak do Neda dołącza Chuck - śliczna, zupełnie mi nieznana Anna Friel - jego pierwsza, młodzieńcza (bardzo) miłość. Kim byłby zakochany mężczyzna, z własnej woli posyłając ukochaną z powrotem do grobu? Ale skoro Chuck ożyła, ktoś inny musiał umrzeć, w przyrodzie najważniejsza jest równowaga!
Chodzące zwłoki, zombie, ponownie żyjący... Z semantyką problemy ma Emerson, biznesowy partner Neda. W efekcie określa Chuck prosto, jako "The Dead Girl".
Chociaż w robienie ciast Ned wkłada sporo serca, głównie ożywiając zgniłe owocki, nie jest to wybitnie intratne zajęcie. Co innego łowienie nagród oferowanych za znalezienie zabójcy... Tak oto Ned i Emerson pracują razem, a Emerson oddając się robieniu na drutach pokonuje stres związany z żywą/martwą/ponownie żywą Chuck.

Kolorowe "Pushing Daisies", trochę przerysowane, stylizowane na coś pomiędzy groteskowymi światami Tima Burtona a pełną barw i dziwacznych min "Ugly Betty", jest istną wylęgarnią surrealistycznych charakterów.
Poza fantastyczną trójką z kostnicy - chłopak od ciast, chodzące zwłoki i czarująco dobierający koszule detektyw - wkoło Pie Hole kręci się grupka postaci pobocznych.
Olive, mała kelnereczka zakochana w Nedzie (w tej roli Kristin Chenoweth, uwielbiam ją :) złośliwy skrzacik z wielkim głosem.
Dwie ciotki Chuck, czyli pełne ograniczających je fobii Darling Mermaid Darlings na emeryturze.
Mój faworyt, pracownik miejscowej kostnicy, obsesyjnie dba o miękkość dłoni. I pieniądze na czynsz.
Objazdowy sprzedawca antydepresantów, który nigdzie nie jeździ (przez pewien czas).
I wiecznie żywy pies, który nigdy nie dotyka swojego pana.

Zabawne podejście do rzeczywistości i niezłe dialogi, absurdy, śmiesznostki, kolory, muzyczka w tle i zimne trupy na każdym kroku... Cyrk przyjechał!
Każdy odcinek to całkiem nowe morderstwo do rozwikłania, a niecodzienna umiejętność Neda zwykle pomaga w zdobyciu jedynie pierwszej wskazówki. Serial prawie że proceduralny :)

"Pushing Daisies" ma tylko dwa sezony, a szkoda. Dwadzieścia dwa odcinki to tak mało, chciałabym móc oglądać dalej, ale "Pushing Daisies" niestety nie jest serialem, do którego prędko można wrócić ze świeżym spojrzeniem. Feeria barw i specyficzne dialogi mocno zapadają w pamięć.
A było pięknie... Morderstwo hodowcy psów - bigamisty. Albo bałwan z trupem ukrytym pod śniegiem, każdego dnia nowy. Bliźniaczy właściciele domu pogrzebowego aka hieny cmentarne ze sporą nadwagą. I związek zawodowy klaunów, i tajemnicza śmierć truflowej zakonnicy, i morderstwo wśród producentów miodu... Jest nawet odcinek z jeźdźcem, z głową co prawda, ale i tak jest fajnie.

Odcinek pilotowy jest genialny, a tak wysoko zawieszoną poprzeczkę ciężko przeskakiwać za każdym razem. Ale nawet biorąc pod uwagę ten prawie niemożliwy do prześcignięcia początek, "Pushing Daisies" trzyma poziom... Do czasu.

Nie zrozumcie mnie źle, sama jestem oczarowana tym serialem, pierwszym sezonem dosłownie się zachłysnęłam, oglądałam codziennie nowy odcinek, czasem dwa. Wciągnęłam w szaleństwo też C., który po pytaniu "co to za szalona kobieta bez oka?", tak samo jak ja dał się zahipnotyzować i oglądał już do końca ze mną.
Ale dostrzegam pewien problem serialu: kiedy minął pierwszy zachwyt i oszołomienie czymś tak... innym, stało się oczywiste, że im dalej w las, tym mniej twórcy mają pomysłów na zwroty akcji. W drugim sezonie brak jakiegoś haczyka, na który łapałby się widz, który zmuszałby go do powrotu, do oczekiwania, do wykrzykiwania "i co dalej?!"

"Pushing Daisies" czaruje niecodziennym klimatem, oryginalnością, niczym ogromna, trzepocząca się wkoło, egzotyczna ważka. I chętnie wracałam do Pie Hole żeby zakosztować jeszcze trochę atmosfery, zobaczyć te kolory, rozbawić się dialogami. I C. znacznie prędzej zaczął się jęczeć o braku zaskoczeń fabułą. Mnie za to znacznie prędzej zaczęły irytować naleciałości rodem z "Amelii", które nie da się ukryć, w "Pushing Daisies" są częste.

Ale nic nie jest doskonałe, a powyższe wady są prawie nieistotne, kiedy okazuje się, że niektóre z odcinków zaczynają się wierszowanymi retrospekcjami do dzieciństwa Neda. Wierszowanymi!
"Pushing Daisies" może chwilami znużyć, ale szkoda to całkiem ominąć, bo była to świetna zabawa. I na chwilę powracało lato.

niedziela, 7 sierpnia 2011

"Doppler", Erlend Loe.

"Mój ojciec nie żyje.
A wczoraj zabiłem łosia.
Co tu dużo gadać."
Erlend Loe, "Doppler", wyd. słowo/obraz terytoria, Gdańsk, 2006r., str.7
Tak właśnie zaczyna się "Doppler" Erlenda Loe. I jeśli nawet miałam minimalne wątpliwości przed zabraniem tej książki z biblioteki, przeczytanie pierwszych trzech zdań zmieniło je w niebyłe - uśmiechnęłam się, zamknęłam książkę i grzecznie poszłam wypożyczyć. A wszystko dzięki Marpil, wdzięczna będę po grób.

Kim więc jest Doppler? Norwegiem w wieku średnim. Żona, dwójka dzieci, praca, niedawno zmarł jego ojciec...
Doppler mieszka w lesie, w namiocie. Hoduje małego łosia o imieniu Bongo. Bongo nawiązuje romans z psem.
Doppler stara się alienować od społeczeństwa, stara się usilnie, z różnym skutkiem, jak okazuje się z czasem.
Doppler wymienia mięso łosia na odtłuszczone mleko, buduje niskobudżetowy totem ku czci ojca, uczy syna bycia mało ambitnym i w potrzebie kradnie słodycze od pana Düsseldorfa.

Kim jest Düsseldorf? W chwili, gdy go poznajemy, zajmuje się budowaniem ogromnej makiety ofensywy w Ardenach z grudnia 1944ego roku. A Doppler leży związany w jego kuchni. Ale to dopiero początek ich znajomości. A spędzają razem nawet Sylwestra. Poniekąd.
"(...) A co u pana?
- Dziękuję. Wszystko w porządku. Mieszkam w lesie z łosiem. Niedaleko stąd. Mam namiot - Düsseldorf przygląda mi się.
- Można wiedzieć, dlaczego mieszka pan w lesie?
- Nie lubię ludzi.
Kiwa głową.
- Nic dodać, nic ująć - mówi, odkłada pędzel i wyciąga do mnie rękę.
- Düsseldorf.
- Doppler."

Erlend Loe, "Doppler", wyd. słowo/obraz terytoria, Gdańsk, 2006r., str. 51
W lesie Dopplera pojawia się też jego syn, Gregus (ambitne imię). I Żelazny Roger. Prawicowiec Bosse. Jeszcze jego szwagier... A potem następuje festiwal braterstwa, który przyprawia Dopplera o mdłości, miała być samotnia, a wyszło... Jak wyszło. Jest nawet drugi totem. Czyli szał ciał w norweskim lesie.

"Doppler" trafia gdzieś pomiędzy "Fight Clubem" Palahniuka (raczej odległe skojarzenie) a czarną, duńską komedią. Tak to widzę.
Owszem, książka jest groteskowa, w całości absurdalna, ale... Ale z drugiej strony, facet mieszkający w namiocie z łosiem to cóż, nie mogłoby się zdarzyć? :)

Nie pomylicie się w przewidywaniu, że "Doppler" to krytyka życia współczesnego społeczeństwa, nie tylko norweskiego. Pogoń za nieokreślonym celem, za dobrobytem. Życie, w którym nie ma miejsca na cokolwiek "innego", żadnych dziwactw, wzrok wbity w jasny horyzont samorealizacji i sporego konta. Ale o ile krytyki konsumpcjonizmu odbieram różnie, niektóre wywołują we mnie agresję, takie cuda jak "Doppler" mogę czytać codziennie.
"To jest samonakręcająca się spirala, która nigdy się nie kończy(...) właściwie nie ma rzeczy, której nie można by zrobić w bardziej ambitny sposób niż inni. Można ambitnie się zestarzeć i ambitnie zachorować, i można ambitnie umrzeć, co bezsprzecznie stałoby się moim udziałem, gdybym nie spadł z roweru i nie uderzył się w głowę."
Erlend Loe, "Doppler", wyd. słowo/obraz terytoria, Gdańsk, 2006r., str.35
Szkoda, że to taka krótka książka, chciałabym dłużej przebywać z Dopplerem. Tam nie ma zbędnych słów, a właściwie co drugą stronę chętnie bym zacytowała. Doppler, który tłumaczy prawicowcowi ideę lasu. Doppler w pogawędce z włamywaczem w jego własnym, dopplerowym domu. Doppler jako wielki fan tłumaczenia różnych spraw. Również łosiowi.
Jest to książka, w której trzech facetów w sile wieku siedzi w lesie, z takich czy innych przyczyn, i czasem, ku nieszczęściu Dopplera, gra w gry obrazkowe.
Aż szkoda nie przeczytać.

Główne przesłanie? Samotność jest fundamentalna. Tak, moi państwo, jest "belką nośną". Oczywiście jest to książka smutna. Dość. Groteska nie bywa całkiem radosna.

piątek, 23 kwietnia 2010

"Człowiek, który gapił się na kozy", reż. Grant Heslov.

Film mistrzostwo, od plakatu po lewej, po każdą klatkę tego cuda, jestem pod nieustającym wrażeniem już od jakiegoś czasu. Tzn., nie siedzę w fotelu z wyrazem zachwytu na twarzy, oglądałam ten film już jakiś miesiąc temu, więc byłoby ciężko spędzić tyle czasu w jednym fotelu, nawet gdybym chciała. Ale śmiałam się na nim bardzo, rozświetlił mój wieczór i kilka kolejnych dni, a nadal, jak sobie przypomnę niektóre sceny i dialogi, mam ochotę głośno się śmiać, co czasem jest krępujące, np. w kolejce do apteki.
Eksperymentalna jednostka wojskowa, w której kozy, taniec i naszyjniki z kwiatów odgrywają bardzo dużą rolę. Prawie tak samo dużą jak warkoczyk Jeffa Bridgesa - a propos tego pana, nie cierpię go szczerze. Właściwie niewielu jest aktorów, których darzę taką niechęcią (hmmm, Tom Cruise i Robert De Niro... chyba tyle) i tylko Jeffa Birdgesa niechętnie toleruję, bo nie da się ukryć, że gra w dobrych filmach, które szkoda by było pominąć. Ale irytuje mnie potwornie. Dobrze, mniejsza o to, warkoczyk Bridgesa, oraz cała reszta jego postaci są zalążkiem dla nowej ideologii prowadzenia wojen. Żołnierze o paranormalnych zdolnościach, którzy walczą psychiką, nie bronią, a jednym z nich jest rewelacyjny George Clooney. Tak, to właśnie Clooney gapi się na kozy - słodkie zwierzęta, to tak swoją drogą.

Z drugiej strony mamy Ewana McGregora w roli niespełnionego reportera, którego właśnie zostawiła żona. Przypadkiem trafia na człowieka, który twierdzi, że wzrokiem zabił swojego chomika. I od chomika do kozy, a razem z kozą także Clooneya, już niedaleka droga.
Obaj panowie przemierzają pustynię w poszukiwaniu mężczyzny z warkoczykiem i jedynym poważniejszym problemem jest fakt, że nie mają pojęcia gdzie go szukać. A po drodze Bob Wilton, dziennikarz, poznaje historię Billa Django (Bridges), a także swojego towarzysza, Lyna Cassady. Historię pełną czarnego humoru i tajemniczych objawów siły umysłu Cassadiego.

Nie da się ukryć, że "Człowiek, który gapił się na kozy" to cudownie prześmiewczy obraz amerykańskiego wojska, który powstał na podstawie książki Jona Ronsona o tym samym tytule. W moje gusta trafił idealnie, ponieważ nie ma dla mnie nic piękniejszego, niż wyśmiewanie samego siebie. Tak, bawią mnie parodie otoczenia, ale naprawdę kocham dystans potrzebny do robienia sobie jaj z własnej osoby - a w tym filmie wszyscy bawią się świetnie, śmiejąc się z USA. I pięknie to robią, zaczynając od odwiecznej rywalizacji z Rosją, poprzez mit amerykańskiego żołnierza i społeczną sprawiedliwość, aż do teoretycznych wybawców z Ameryki, której wojska wkraczają do Afryki czy Azji i wywracają wszystko do góry nogami. Cała idea nowej generacji żołnierzy podobno jest prawdziwa, prowadzono badania i projekty, z których chyba niewiele wyszło, ale ja się nie znam i nie wiem. Nie zmienia to jednak faktu, że w filmie motyw siły umysłu, rzucania klątw czy zabijania wzrokiem wykorzystano genialnie. Trochę się powtórzę, ale to naprawdę jest przepiękne, kiedy Clooney wyjaśnia jakąś zawiłą tajemnicę, która tak naprawdę jest jednym wielkim absurdem, a widz (w domyśle: ja), zwija się z radości.

W każdym razie, pustynia, którą zwiedzają nasi bohaterowie jest spora, a z czasem Bob Wilton zaczyna wierzyć swojemu nowemu znajomemu, więcej, zapala się do misji odnalezienia Billa Django, właściwie zapala się także do samej kwestii bycia takim żołnierzem nowej generacji. Oczywiście "Człowiek, który gapił się na kozy" to nie jest parodia. Z głębi, spod warkoczyków i kóz, spod tej groteskowej otoczki, wychylają się kwestie ważniejsze. Ideały, honor, wolność (tak, miłość, równość i braterstwo również), także sprawy ogólniejsze, chociażby wałkowane w każdym filmie poszukiwanie samego siebie, szukanie własnej drogi w życiu, godzenie się z przeszłością, z błędami. Również tak powszechna zdrada, zawiść, nienawiść, konflikty międzykulturowe, które są kością w gardle świata. "Człowiek, który gapił się na kozy", to komedia z istną puszką Pandory ukrytą pod płaszczykiem prześmiewczej fabuły. Ale nie należy oczekiwać w tym jakiejś ważniejszej recepty na uratowanie świata, po prostu na tę produkcję składa się i mądra, poważna analiza świata pełnego problemów, i rozkoszna zabawa z ośmieszania tego wszystkiego.

Nie byłabym sobą, gdybym pominęła czarny charakter, Larry'ego Hoopera, zagranego przez Kevina Spacey tak ładnie, że naprawdę miałam ochotę ukręcić szyjkę temu pełnemu zawiści mordercy kóz... Ekhm, no właśnie, ponoszą mnie emocje. Ale pisząc o tym filmie nabrałam ochoty, żeby obejrzeć go jeszcze raz, znowu się pośmiać do ekranu, znowu zobaczyć Clooneya z kozą (tak, to jest zapewne jeden z najbardziej uroczych widoków, jakich w życiu można doświadczyć) i znowu zwabić pełnego podejrzeń C. z pytaniem "dlaczego się tak cieszę?".
Nie jestem pewna, czy przeczytam tę książkę, przede wszystkim jest coś nienaturalnego w oglądaniu filmu przed poznaniem wersji papierowej. Poza tym z kilku przeczytanych przeze mnie recenzji wynika, że "Człowiek, który gapił się na kozy" to literatura faktu i najwyraźniej mało zabawna. Jakby to kogoś zainteresowało, link do recenzji Salonu Kulturalnego. Nie wiem, czy chcę żeby obraz dość radosnego filmu został przesłonięty przez mało radosną książkę. Zobaczymy.
Natomiast jakimś pokątnym ciągiem skojarzeń "Człowiek, który gapił się na kozy" przypomniał mi o innym filmie, "Jarhead", mojej małej miłości (głównie do Jake'a Gyllenhaala). Na razie tylko stwierdzę, że to dobry film, ale może w niedalekiej przyszłości coś o nim napiszę? (dobra okazja do bezkarnego wstawiania tutaj zdjęć półnagiego Gyllenhaala, tak!)
A "Człowiek, który gapił się na kozy" to jeden z najlepszych filmów, jakie widziałam w ciągu ostatnich miesięcy.

poniedziałek, 12 października 2009

"Jabłka Adama", czyli czarna, duńska prostota.

Powinnam zacząć tak: kocham Madsa Mikkelsena i gdyby nie C., już zbierałabym na bilet do Danii, żeby przekonać wyżej wymienionego, że powinien porzucić swoje dotychczasowe życie i uciec ze mną w siną dal.
Ale zacznę inaczej.
Nie spodziewałam się po tym filmie, że w ogóle przypadnie mi do gustu. C., który duński zna, a do Kopenhagi ma zdecydowanie niezdrowy sentyment, zmusił mnie do obejrzenia duńskiego filmu. Teraz ja również duński mogłabym znać, a kinematografię z chęcią poznam lepiej. Z Mikkelsenem ucieknę innym razem.

"Jabłka Adama" opierają się na odwiecznej walce dobra ze złem, ale podają to w formie czarnej komedii, którą oglądałam z permanentnym wyrazem zdziwienia na twarzy, przerywanym śmiechem. Historia dotyczy pieczenia szarlotki, resocjalizacji więźniów, księdza Ivana, który ma nieszczęście być współczesną wersją Hioba i Adama, który w tej rzeczywistości najpierw nie wierzy własnym oczom, a potem stara się uskutecznić w niej swoją złą naturę.
Ivan jest człowiekiem ciężko doświadczonym przez los (w tej roli rewelacyjny Mikkelsen), który nie przyjmuje do wiadomości otaczającej go rzeczywistości. Adam, neonazista i przestępca, pojawia się na parafii z portretem Hitlera w rzeczach osobistych i dokłada wszelkich starań, żeby Ivanowi oczy na ową rzeczywistość otworzyć.


Nie należy akcji tego filmu ogarniać logicznym umysłem, bo nie o realizm sytuacyjny w "Jabłkach Adama" chodzi. Duńska groteska - to brzmi dziwacznie - ale tym właśnie jest ów film. A niesamowita obsada robi z niego istne cacko, bo naprawdę siłą "Jabłek Adama" są aktorzy. Mikkelsen, nad którym mogę zachwycać się bez końca (więc nawet nie zacznę), ale i cała reszta, szczególnie Ole Thestrup w roli chyba najbardziej dziwacznej postaci tego filmu, dr Kolberga, który jest naprawdę szczególnym przedstawicielem swojego zawodu.

Oryginalność tego filmu i jego w sumie pozytywna wymowa sprawiają, że zapada w pamięć. Sceny są zabawne, są też straszne, ale huśtawka nastrojów nie irytuje tylko przykuwa widza. Na tym przecież polega groteska, tak? A jeżeli miałabym wymienić poza Mikkelsenem mój ulubiony element tego filmu, byłyby nim bez wątpienia dialogi. Krótkie, proste, oddające myśli i uczucia postaci, ale także wrażenia widza. A "Jabłka Adama" okazują się w sumie filmem niezwykle prostym, chociaż dziwacznym. Przez to robiącym jeszcze większe wrażenie.